Okuyucunun Allah’ın Kitabını Tefsir Etmedeki Sınırı

Abstract

Modern dönemde ortaya çıkan ve “Modernist okuma biçimi” diye isimlendirilen eleştirel okuma, yeni teoriler geliştirmek suretiyle sürekli bir değişim içine girmiştir. Söz konusu teorilerin sonuncusu ise okuyucunun hâkimiyeti teorisi olarak bilinmektedir. Yani okuyucunun, metinden anlam çıkarmada müellife katılabilmesidir. Hatta okuyucu, daha da ileri gidip müellifi ve metni yok sayıp konuya ilişkin kendi düşünce ve fikirleirni ön plana çıkarabilmektedir. Bu teoride, okuyucunun, müellifi arka plana atıp tahlil ve yorumlarda kendini merkeze koyup bir anlam yaratmaya çalıştığı bilinmektedir. Eseri, yazarın kişiliği ve hayatı üzerinden açıklamak ise en eski edebî çalışmalardan biriydi. Daha sonra bu durum, metnin tahlil ve çalışmanın odak noktası olduğu sistematik laik müfredatın rolüne dönüştü. Sonra gelen postmodern yöntemler, okuyucuyu saran prangalardan kurtarmak istediler. Bu teori ise iddia ettikleri gibi eleştirel düşünceyi konuşmacının gücünden kurtaran, edebiyatta konuşmacının referansından edebi konuşmanın kendisinin referansına olan eleştiriyi özgürleştiren okuyucunun otoritesi teorisi olarak adlandırılmaktadır. Sonra durum, laik Arapların Kur’ân metninin bu otorite aracılığıyla okunmasını (tefsir edilmesini/yorumlamasını) talep etmeleri noktasına geldi. Peki Kur’ân bu teoriye boyun eğecek midir? Bunun sonuçları ne olacaktır? Bu araştırma, Kur’ân’ın hitabını ve okuyucunun otoritesini ele alarak okuyucunun bu mukaddes söylem karşısında otoriteye ne kadar sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın yöntemi betimleme, analiz ve eleştirel bir karşılaştırmaya dayalı bilimsel bir yaklaşım sergilemektedir.