Polat, Melike AtayAteş, Baki2026-04-162026-04-162026https://hdl.handle.net/20.500.12514/10689https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5T1_CZ5-UGb9QCmoURec4KuCHvngAyyoMWdYyOkxFwdgsjcECky7-9z9rNHQq9mICinsiyet eşitsizliği dünya çapında ciddi bir sorun oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, cinsiyet eşitsizliği ile enerji yoksulluğu arasındaki ilişkiyi incelemektir. Enerji yoksulluğu ile cinsiyet eşitsizliği ilişkisini konu edinen ampirik çalışmaların literatürde sınırlı olması nedeniyle bu çalışmanın literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Çalışmada ampirik analizler panel momentler kantil regresyon yöntemi (Method of Moments Quantile Regression-MMQR) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analizlerde Latin Amerika ülkelerine ait verilerden yararlanılmıştır. Cinsiyet eşitsizliği bağımlı değişken olarak enerji yoksulluğu ile kişi başına gelir ise bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Kurulan modeller kapsamında yapılan analizlerde enerji yoksulluğundaki azalışın kadınların işgücüne katılımını, kız çocuklarının eğitim durumunu, kadınların sağlığını, politikaya katılımlarını pozitif etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca enerji yoksulluğundaki azalış küresel cinsiyet uçurumu endeksini pozitif etkilemektedir. Kırsal alanda elektriğe erişim değişkeni negatif sonuç vermektedir. Bu durum ise kırsalda enerjiye erişimin artmasının yaşam kalitesini yükseltmekle birlikte cinsiyet eşitsizliği sorununun çözümünde tek başına yeterli olmadığına işaret etmektedir. Kırsal kalkınma için enerji yanında su, yol, telekomünikasyon, eğitim, sağlık ve benzeri temel altyapı yatırımlarının yapılması gereklidir. Ayrıca fiziksel altyapı yatırımlarını takiben geleneksel toplumsal cinsiyetçi uygulamaların sonlandırılması kritik öneme sahiptir. Cinsiyet eşitsizliği sosyal, ekonomik, kültürel boyutları olan karmaşık bir sorun olduğundan enerji yoksulluğundaki azalış sınırlı bir pozitif etkiye sahip olmaktadır. Politika yapıcı kurumlar tarafından enerjiye erişimin artırılması için yapılacak yatırımların aynı zamanda cinsiyet eşitsizliği sorununun çözümüne katkı sunacağı değerlendirilmektedir.Gender inequality is a serious problem worldwide. The aim of this thesis is to examine the relationship between gender inequality and energy poverty. Given the limited number of empirical studies in the literature on the relationship between energy poverty and gender inequality, this study is expected to contribute to the literature. The empirical analyses were conducted using the panel Method of Moments Quantile Regression (MMQR). Data from Latin American countries were used in the analyses. Gender inequality was used as the dependent variable, while energy poverty and per capita income were used as independent variables. Analyses conducted within the framework of the established models revealed that a decrease in energy poverty positively impacted women's participation in the workforce, girls' educational attainment, women's health, and their participation in politics. Furthermore, the decrease in energy poverty has a positive impact on the global gender gap index. The variable of access to electricity in rural areas yields negative results. This situation indicates that while increased access to energy in rural areas improves quality of life, it is not sufficient on its own to solve the problem of gender inequality. In addition to energy, rural development requires investments in basic infrastructure such as water, roads, telecommunications, education, and health. Furthermore, ending traditional gender-based practices following physical infrastructure investments is critically important. Since gender inequality is a complex problem with social, economic, and cultural dimensions, a reduction in energy poverty has only a limited positive impact. It is considered that investments made by policy-making institutions to increase access to energy will also contribute to solving the problem of gender inequality.trEconomicsEnerji YoksulluğuPanel Veri ModelleriKantil RegresyonLatin AmericaQuantile RegressionGender InequalitEnergy PovertyCinsiyet EşitsizliğiEkonomiPanel Data ModelsLatin AmerikaDoctoral Thesis