Yonat, MehmetÖzer, Cemal2026-03-152026-03-152025https://hdl.handle.net/20.500.12514/10402https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4hwW1_WfXVoLxAQ60LT8Pc7BMuCWkZ4wfV7BszDXZv1glKurdish is a vast language with a variety of dialects and distinct accents within those dialects. Kurmanji, the most widespread dialect in terms of both speaker population and geographical distribution, contains numerous accents. These accents have been classified by some researchers based on geographical regions, while others have classified them according to tribal affiliations. Consequently, there is a lack of clear and definitive information regarding the classification of Kurmanji accents. Tribal-based classifications, in particular, are frequently debated due to the historical mobility of the Kurdish people. A review of the Kurdish geographical landscape reveals that people from different tribes have, over time, come to live together in the same village or region. The question of which accent is used in such heterogeneous regions thus emerges as a critical research topic. One such region is the area inhabited by the Marunisi tribe, which is composed of twelve clans (babik). In this region, individuals from both the tribe and various other places have converged over time, beginning to live together. In this context, the objective of this qualitative linguistic study is to examine how an accent has emerged in this heterogeneous area. Has a common consensus been reached on the accent of one of the clans, or has an entirely new accent formed? To answer this question, this study aims to compare the accents of the clans using a method of linguistic analysis. Our data is based on interviews collected from each clan. The analytical method involves the detailed transcription of this data, the identification of the fundamental characteristics of the accents used, and the determination of which speakers possess these characteristics. This approach will seek to answer whether a new accent, influenced by all the clans, has emerged in the region; whether each clan has preserved its own accent; or whether the accent of a single clan has become dominant. This study is significant for the field of Kurdish dialectology as it is the first to address a topic of this nature. Furthermore, it offers a contribution that can serve as a foundation for future dialectological studies on heterogeneous accents.Kürtçe, çeşitli lehçeleri ve bu lehçelere özgü farklı ağızlarıyla oldukça geniş bir dildir. En yaygın lehçe olan Kurmanci hem konuşur sayısı hem de coğrafi dağılım açısından öne çıkar. Kurmanci lehçesinde çok sayıda ağız bulunur. Bu ağızlar, bazı araştırmacılar tarafından coğrafi bölgelere, bazıları tarafından ise aşiretlere göre sınıflandırılmıştır. Bu nedenle Kurmanci ağızlarının sınıflandırmasına dair elimizde net ve kesin bilgiler bulunmamaktadır. Özellikle aşiret temelli sınıflandırmalar, Kürtlerin tarihsel göçebeliği nedeniyle sık sık tartışma konusu olmaktadır. Çünkü Kürt coğrafyasına baktığımızda, farklı aşiretlerden insanların zamanla aynı köy ya da bölgede bir arada yaşadığını görmekteyiz. Bu tür heterojen bölgelerde hangi ağzın kullanıldığı sorusu, önemli bir araştırma konusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bölgelerden biri de on iki hane (babik) oluşan Marunisi aşiretinin yaşadığı alandır. Bu bölgede hem aşirete bağlı hem de farklı yerlerden gelen insanlar zamanla bir araya gelmiş ve birlikte yaşamaya başlamıştır. Bu bağlamda, bu nitel dilbilim çalışmasının amacı; söz konusu heterojen bölgede nasıl bir ağızın ortaya çıktığını incelemektir. Acaba hanelerden birinin ağzı üzerinde ortak bir uzlaşı mı sağlanmıştır, yoksa yepyeni bir ağız mı oluşmuştur? Bu soruya yanıt bulmak amacıyla bu çalışma, dilsel analiz yöntemiyle hanelerin ağızlarını karşılaştırmayı hedeflemiştir. Verilerimiz her klandan toplanan mülakatlara dayanmaktadır. Analiz yöntemi ise, bu verilerin ayrıntılı bir şekilde deşifre edilmesi, kullanılan ağızların temel özelliklerinin belirlenmesi ve bu özelliklerin hangi konuşurlarda bulunduğunun tespit edilmesidir. Bu sayede, bölgede tüm hanelerin etkisiyle oluşmuş yeni bir ağız mı ortaya çıkmıştır, yoksa her hane kendi ağzını mı korumaktadır, ya da bir hanenin ağzı diğerlerine baskın mı gelmiştir, bu sorulara cevap aranacaktır. Bu çalışma, Kürt diyalektolojisi alanında, bu tür bir konuyu ilk kez ele alması bakımından önemlidir. Aynı zamanda, heterojen ağızlar üzerine yapılacak diyaltoloji çalışmalarına öncülük edebilecek nitelikte bir katkı sunmaktadır.KürtçeLinguisticsEastern Linguistics and LiteratureToplumdilbilimDilbilimDoğu Dilleri ve EdebiyatıMaster Thesis