Adak, AbdurrahmanSüleyman, Müjde2026-01-152026-01-152025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_vlB7hXftI4b-ertsB1KFvkdWzY6ccJmkmA6fxKiMGgMjhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/10226Bu çalışmanın konusu, Xemgînê Xanî olarak da tanınan Mela Nûreddîn Ebdulmecîd'in (1915-2008) şiir divanıdır. Şair Suriye'nin Rojava Kürt Bölgesi'ndendir ve yirminci yüzyıl ve yirmi birinci yüzyılın başlarında yaşamıştır. Bir ses kaydında kendisine dair verdiği bilgilere göre, Mela Nûreddîn Ebdulmecîd, önemli Kürt şairi Ehmedê Xanî'nin soyundan gelmektedir. Şêx Ibrahîm Ḥeqî ve bölgenin diğer dini âlimlerinden İslam dininin fıkıh ve şeriat ilimlerini öğrenmiştir. Bunun yanı sıra, aşk, toplum, millet ve tasavvuf konularıyla ilgili çok sayıda şiir yazmıştır. Eserlerinin ailesi tarafından muhafaza edilen tüm orijinal nüshalarına ulaşma imkanımız oldu. Mela Nûreddîn Ebdulmecîd'in eserlerinde Melayê Cizîrî, Eḥmedê Xanî ve Feqiyê Teyran gibi şairlerin etkisi aşikardır. Bu çerçevede Feqiyê Teyran'ın Şêxê Senʿanî adlı manzumesine bir nazire kaleme almıştır. Şair modern dönemin şairlerinden olmasına rağmen şiirlerini klasik edebiyatın uslubu ve araçlarıyla yazmış ve tüm şiirlerinde Xemgîn mahlasını kullanmıştır. Dönemin Suriye iktidarının korkusundan eserlerini açıkça ortaya koymamıştır ve bu nedenle de şiirleri bugüne kadar tanınmamıştır. Yaşamı boyunca yalnızca Dîwana Şêxê Sen'anî bi Xezela Feqhê Teyran û Xemgînê Xanî adlı eseri yayınlanmıştır. Ailesinden gerekli izinleri aldıktan sonra, bu çalışmayla Mela Nûreddîn Ebdulmecîd'in şiirlerine ve hayatına ışık tutmak ve bu yolla da onları günyüzüne çıkarmak istemekteyiz. Bu çalışma bir giriş bölümü, üç kısımdan oluşan bir tartışma bölümü ve bir de sonuç bölümünden oluşmaktadır. Bu çalışmada şairin hayatı, eserleri ve edebi yanı üzerinde durularak bu konular akademik olarak araştırılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Klasik Kürt edebiyatı, klasik şairler, divan, tasavvuf, Xemgînê Xanî.This paper studies the poetry collection (diwan) of Mela Nûreddîn Ebdulmecîd (1915-2008), known by Xemgînê Xanî as a pseudonym. He is from Western Kurdistan (Kurdistan of Rojava), whose life spanned from the early twentieth century to the early twenty-first century. Based on an audio recording where he introduces himself, he says that he is a descendant of the family of the great poet Ehmedê Xanî. He studied the disciplines of fiqh (Islamic jurisprudence) and Sharia of Islam from Şêx Îbrahîm Heqî and other religious scholars of the region, and he is influenced by the great poets of Kurdish literature to such an extent that he writes nazirehs to the narrative poem of Feqiyê Teyran called Şêxê Senʿanî. He also wrote a large number of poems on the themes of love, society, nation and Sufism. I could obtain the original manuscripts of all his works, which his family keeps. The influence of poets such as Melayê Cizîrî, Eḥmedê Xanî and Feqiyê Teyran is evident in his poems. Although he is a contemporary poet, he wrote his poems in the style of classical literature and used the methods of classical literature, and he used the pseudonym Xemgîn in all of his poems. Due to his fear of the Syrian regime at the time, he didn't publish or make known all of his works; that is why his poems have not yet been uncovered. During his lifetime, only his collection of poems/diwan titled Dîwana Şêxê Sen'anî bi Xezela Feqhê Teyran û Xemgînê Xanî was published. Having received the consent of his family, in this study, we want to shed some light on his poems and save his works from the 'claws' of oblivion. This study consists of an introduction, three parts of discussion and a conclusion. I try in this study to give information regarding his life, his works and the literary side of his work and take a scholarly look into them. Key Words: Kurdish Classical literature, classical poets, divan, sufism, Xemgînê Xanî.kuDoğu Dilleri ve EdebiyatıEastern Linguistics and LiteratureMaster Thesis