Browsing by Author "Doru, Omer"

Now showing 1 - 7 of 7

Dış Ticaret ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneğinin Ardl Sınır Testi İle İncelenmesi
(2024) Doru, Omer; Ateş, Baki
Bu çalışmada Türkiye’de ekonomik büyüme ile dış ticaret arasındaki etkileşimin incelenmesi amaçlanmıştır. Türkiye’de 1980 yılından sonra ithalat gereksinimini azaltacak nitelikteki dış ticaret politikaları yerine ihracatı teşvik eden ve ihracatın artırılmasını hedefleyen dış ticaret politikaları benimsenmiştir. Çalışmada 1980-2019 yılları arasındaki dönemde ekonomik büyüme ile ihracat arasındaki ilişkiyi incelemek üzere kişi başına GSYH, mal ve hizmet ihracatı, brüt sermaye oluşumu ve nüfus değişkenlerine ait yıllık veriler kullanılmıştır. Değişkenlere ait serilerin birim kök analizi yapılmış ve nüfus değişkeni dışında birinci farklarında durağan oldukları anlaşılmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki eş bütünleşme ilişkisi ARDL sınır testi ile analiz edilmiş ve sonrasında Toda-Yamamoto nedensellik testi uygulanmıştır. Yapılan testler sonucunda değişkenler arasında eş bütünleşme olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Uzun dönem ilişkisi açısından ihracatın ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilediği saptanmıştır. Nüfus değişkeninin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin negatif yönde olduğu saptanmıştır. Toda-Yamamoto nedensellik testine göre ise ihracattan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü Granger nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.
Citation - Scopus: 1
Institutions and International Trade Linkages: an Investigation With Panel Data Analysis on Transition Economies
(Sosyoekonomi Soc, 2020) Cuhadar, Pinar; Doru, Omer
The purpose of the paper is to analyze the impact of governance indicator as a measure of institutional quality on international trade over transitions economies for the period 1996-2016. The relationship between institutions and exports and total international trade has been evaluated according to cointegration tests with and without structural breaks. As a result of the empirical analysis, cointegration relationship is determined between the variables in tests that did not consider structural breaks. When the relationship of the exports of goods with the governance indicators is analyzed by CCE and the Baltic countries and the CIS separately, a significant positive relation is found between the export level of goods and the governance indicators of CEE and Baltic States.
İran Ekonomisinde Kaynak Laneti Hipotezi ve Ticari Açıklığın Etkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı
(2025) Doru, Omer
Bu çalışma, İran ekonomisinde kaynak laneti hipotezinin geçerliliği ve ticari açıklığın ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. İran ekonomisi, önemli doğal kaynak rezervlerine sahip olmasına rağmen yeterli ekonomik büyüme performansı gösterememektedir. İran ekonomisinin büyüme sorununu kaynak laneti hipotezi çerçevesinde açıklamak ve ticari açıklığın bu olguyu dışlayıp dışlamadığını belirlemek çalışmanın motivasyonunu ortaya koymaktadır. Araştırma, 1990-2021 dönemine ait yıllık verilere dayanmaktadır. Kurulan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif (ARDL) sınır testi modeli sonuçları, değişkenler arasında eş-bütünleşme ilişkisinin varlığını doğrulamaktadır. Elde edilen bulgular, doğal kaynak kirası değişkeninin uzun dönemde ekonomik büyüme üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğunu, dolayısıyla İran ekonomisinde kaynak laneti hipotezinin geçerli olduğunu göstermektedir. Ticari açıklık değişkeni ise uzun dönemde ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkileyerek dış ticaretin kaynak lanetinin etkilerini hafifletebileceğine işaret etmektedir. Aynı zamanda reel gayrisafi sabit sermaye yatırımları değişkeni de ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve anlamlı bir etki yaratmaktadır. Hata düzeltme modeline göre, modelde kısa dönemde oluşan sapmaların uzun dönemde telafi edildiği ve tekrar dengeye ulaşıldığı görülmüştür. Bulgular, ticari açıklığın, İran ekonomisinin doğal kaynak bağımlılığını azaltarak ekonomik büyümeyi destekleyebileceğini ve doğal kaynak zenginliğini bir lanet olmaktan çıkarıp bir nimet haline dönüştürebileceğini göstermektedir. Bu çalışma, İran’ın bol doğal kaynak rezervlerinin ekonomik büyümeye olan katkısını optimize etmek için ticari açıklığın oynayabileceği rolü vurgulamakta ve literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
Mardin İlinde Çiftçilerin Mercimek Üretim Kararına Etki Eden Faktörler
(2025) Doru, Omer; Acıbuca, Veysi; Eren, Aynur
Mardin ilinde kırmızı mercimek üreticilerinin üretim kararına etki eden faktörleri ve üretim memnuniyetini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma, çiftçilerin mercimek üretim kararını etkileyen faktörlerin incelenmesi neticesinde işletmeler ile gelecekte yapılacak akademik çalışmalar için öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaçlarla, oransal örnek hacmi kullanılarak hesaplanan 186 üreticiyle yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Veriler tanımlayıcı analizler ve yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar neticesinde üreticilerin yaş ortalaması 43.2, ortalama hane halkı sayısının 5.7 olduğu ve %46.8’inin lise mezunu olduğu belirlenmiştir. Mercimek üretilen arazilerin ortalama büyüklüğü 51.4 dekar olarak tespit edilmiştir. YEM analizi neticesinde mercimek üretim kararına sadece finansal faktörler gizil değişkeni etki etmiş olup söz konusu değişkendeki bir birimlik artış mercimek üretim kararı niyetini 0.89 birim arttırmakta, aynı şekilde finansal faktörler gizil değişkenindeki bir birimlik artış üretim memnuniyetini 0.45 birim arttırmaktadır. Araştırmaya katılan üreticilerin % 34.4’ü mercimek üretiminden memnun olduğunu ifade etmiştir. Üreticilerin en önemli sorunları olarak işgücü yetersizliği, arazilerin makineli tarıma elverişli olmaması ve desteklemelerin yetersiz olması şeklindedir. Sonuç olarak; üreticilerin mercimek üretimine devam etmelerini sağlayacak uzun vadeli tarım politikalarının uygulanması, söz konusu üründe her bölgeye uygun verimi yüksek kaliteli çeşitlerin geliştirilmesi ve ülkenin tamamında kırsal ve kentsel alanlar arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmişlik farkının en alt seviyeye düşürülmesini sağlayacak uygulamaları hayata geçirecek politikaların uygulanması suretiyle sürdürülebilirliğin sağlanması gerektiği önerilmiştir.
Türkiye İle Türk Cumhuriyetleri Arasındaki Ekonomik İlişkiler: Dış Ticaret, Turizm ve Yatırım Açısından Bir Değerlendirme
(Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2019) Aslan, Mehmet Barış; Doru, Omer
Bu çalışmada Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri arasındaki ekonomik ilişkilerdış ticaret, doğrudan yabancı yatırımlar ve turizm bağlamında değerlendirilmiştir.Türkiye ile olan tarihsel bağın yanında son dönemlerde doğal kaynakların pazarlanmasından doğan gelir artışları bölgenin Türkiye için önemli bir dış ticaretpotansiyeli olduğunu göstermektedir. Bundan yola çıkarak hazırlanan çalışmada;Türkiye’nin bu ülkelerin dış ticaretlerindeki rolü, yapmış olduğu doğrudan yabancıyatırımlar ve karşılıklı gelen turist sayıları tarihsel süreç içerisinde düzenlenerek,ülke gurubu ile Türkiye arasındaki ekonomik ilişki ortaya konulmuştur. Bunun yanında Türk Cumhuriyetlerinin ekonomik faaliyet guruplarına göre yapmış olduklarıihracat ve ithalat miktarlarında Türkiye’nin payı ortaya konularak sektör bazındamevcut durum belirlenmiştir. Sonuç olarak Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri arasındaki ekonomik ilişkilerin son dönemlerde artmasına rağmen istenilen seviyeyeulaşmadığı görülmüştür.
Türkiye Otomotiv Sektöründe Endüstri İçi Ticareti Etkileyen Faktörler Üzerine Ekonometrik Bir Analiz
(2022) Doru, Omer; Özer, Örsan
Amaç: Türkiye ve OECD üyesi 24 ticaret ortağı arasında otomotiv sektöründe endüstri içi ticareti etkileyen faktörleri ampirik olarak incelemektir. Tasarım/Yöntem: Otomotiv sektöründe endüstri içi ticaretin belirleyicileri panel veri analizi ile test edilmiştir. Model belirlemek üzere yapılan testler neticesinde Driscoll-Kraay Standart Hata Tahmincisi yöntemi ile regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Piyasa büyüklüğü, kalkınma düzeyi ve dışa açıklık değişkenleri endüstri içi ticareti pozitif yönde; piyasa büyüklüğü farkı, kalkınma düzeyi farkı ve coğrafi uzaklık değişkenleri ise endüstri içi ticareti zıt yönde etkilemektedir. Sınırlılıklar: Dış ticaret rakamlarında, Standart Uluslararası Ticaret Sınıflaması SITC Revizyon-3, 3 basamaklı sınıflandırmada 2003-2019 yılları ihracat ve ithalat verileri kullanılmıştır. Özgünlük/Değer: Türkiye otomotiv sektöründe endüstri içi ticareti etkileyen faktörler üzerine ampirik uygulamanın konu itibariyle önemli ve farklı olduğu düşünülmektedir.
Uluslararası Girişimciliğin İhracat Performansı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: Gaziantep İlindeki Uluslararası Firmalardan Kanıtlar
(2025) Kurnaz, Gazi; Doru, Omer; Altun, İslam
Bu çalışmada amaç, Gaziantep ilinde ihracat faaliyetinde bulunan işletmelerin uluslararası girişimcilik eğilimi ile ihracat performansları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç kapsamında Gaziantep ilinde farklı sektörde faaliyette bulunan firmalardan tesadüfi olmayan yöntemlerden kolayda örneklem yöntemiyle veriler toplanmıştır. Geçerli olan 263 anket formu analizlerde kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, yapısal eşitlik modellemesi teknikleri ile analiz edilmiştir. Araştırma uluslararası girişimciliğin ihracat performansını pozitif yönde ve anlamlı etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, uluslararası girişimciliğin “uluslararası girişimcilik yönelimi”, “uluslararası pazar yönelimi”, “uluslararası öğrenme yönelimi”, “uluslararası isteklendirme” ve “rakip olanlarla ve olmayanlarla uluslararası ağ (işbirliği) yönelimi” alt boyutları ile ihracat performansı arasında da pozitif yönde bir ilişki olduğu anlaşılmıştır.