MAU GCRIS Premium Database
The scientific memory of Mardin Artuklu University. Publications, projects, and researchers—all in one place. The heart of open science beats here. 'Open Science. Visible Impact.'
Most Viewed Publications
Most Downloaded Publications
Recent Submitted Publications
Sürdürülebilir Pazarlama ve Tüketicinin Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisi: Gratis Şirketi Vaka Çalışması
(2024) Almehdai, Leen; Hamad, Salah Aldin
Bu çalışma, sürdürülebilir pazarlamanın farklı boyutlarının (çevresel, sosyal, ekonomik ve kültürel) Gratis müşterilerinin satın alma davranışı üzerindeki etkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, tüketicilerin çevresel ve sosyal konulara ilişkin farkındalıklarının hızla artması ve işletmelerin sorumlu, sürdürülebilir pazarlama uygulamalarını benimseme eğilimlerinin güçlenmesi bağlamında yürütülmüştür.Çalışmanın önemi, müşterilerin sürdürülebilir pazarlama girişimlerine nasıl tepki verdiklerini ve bu girişimlerin satın alma kararlarına nasıl yansıdığını ortaya koymasında yatmaktadır. Özellikle çevreye ve topluma duyarlı ürün ve hizmetlere yönelik talebin arttığı rekabetçi bir ortamda bu konu büyük önem taşımaktadır.Araştırma, betimsel-analitik yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, geçerliliği ve güvenilirliği test edilmiş anket formu aracılığıyla toplanmış ve Mardin ilindeki 371 Gratis müşterisinden elde edilmiştir. Anket, sürdürülebilir pazarlamanın boyutlarını ve satın alma davranışını ölçen ölçekleri içermektedir. Veriler, SPSS programı kullanılarak korelasyon ve çoklu regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir.Araştırma sonuçları, sürdürülebilir pazarlama ile satın alma davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ekonomik boyut, etkisi en yüksek faktör olarak birinci sırada yer alırken, bunu çevresel, kültürel ve son olarak sosyal boyut izlemiştir.Çoklu regresyon analizinin sonuçları, sürdürülebilir pazarlamanın tüketicilerin satın alma davranışını doğrudan ve etkili bir şekilde geliştirdiğini ortaya koymuştur. Çalışma, işletmelere sürdürülebilir pazarlama faaliyetlerinde ekonomik ve çevresel yönlere öncelik vermeleri yönünde tavsiyede bulunmaktadır.Elde edilen bulgular, sürdürülebilir pazarlama ve tüketici davranışı literatürüne katkı sağlamakta ve Gratis şirketi ile benzer işletmelere, sosyal sorumluluk ve kârlılığı dengeleyen sürdürülebilir pazarlama stratejilerine yatırım yapma çağrısında bulunmaktadır. Ayrıca, tüketicilerin çevresel ve kültürel bilinçlerinin artırılmasının, sürdürülebilir rekabet avantajı ve iş sürekliliğinin sağlanması açısından önemli olduğu vurgulanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir pazarlama, Çevresel boyut, Sosyal boyut, Ekonomik boyut, Tüketici satın alma davranışı.
İsrail'in Ulusal Kimlik İnşasında Müzelerin Rolü: Kudüs Eski Şehir'deki Müzeler
(2025) Günlüoğlu, Merve; Karadeniz, Sıtkı
Bu tez çalışması İsrail'in ulusal kimlik inşasında müzelerin oynadığı rolü ele almaktadır. 230'dan fazla müze ile İsrail, dünyada kişi başına düşen müze sayısı bakımından en yüksek orana sahip olan devlettir. Çalışmada bölgedeki müze yoğunluğunun başlıca sebepleri araştırılmış ve bu sebepler arasında en kapsayıcı ve önemli unsurun 'ulusal kimlik inşası' olduğu kanaatine varılmıştır. 1800'lü yılların ortaları itibariyle Filistin topraklarında sömürgeci faaliyetlerin başlatılması, akabinde gelen Yahudi göçleri ve ardından 1948'de İsrail Devleti'nin kuruluşu ile devam eden süreç, bölgede bir kimlik krizine yol açmıştır. 48 sonrası kurulan yerleşim müzeleri, topluluk müzeleri, holokost müzeleri, arkeoloji müzeleri gibi çeşitli müzeler, kimlik krizine çözüm noktasında bir propaganda ve ulus inşa aracı olarak işlev görmüştür. İsrail'in kuruluşundan itibaren bölgedeki kimlik krizinin çözümü noktasında faaliyet gösteren müzeler, İsrail'in Yahudi ulusal kimliğinin inşasında son derece aktif bir rol oynayarak, Yahudi toplumunu tek bir İsrailli kimliği altında birleştirmeye çalışmıştır. Müzelerde sergilenen ulusal hikâyeler ve ulusal sembollerle Yahudi toplumunun kimliğinin şekillendirilmesi amaçlanmıştır. 18. yüzyılın ortaları itibariyle bölgede sömürgeci faaliyetler kapsamında başlatılan arkeolojik çalışmalar tezin söylemini destekleyecek bir alan olarak, müzecilik faaliyetleriyle birlikte ele alınmıştır. Nitekim İsrail müzelerinin İsrail'in ulusal kimlik inşasında önemli bir rol oynadığı gerçeği arkeolojik çalışmalar için de geçerli bir durumdur. Ülkenin en yoğun arkeolojik kazıya maruz bırakılan Kadim Kudüs (Eski Şehir) bölgesi, İsrail'in ulus inşası bağlamında mekânsal ve tarihsel olarak en önemli role sahip olan bölgedir. Tezin odak noktasındaki çalışma alanı Eski Şehir ile sınırlandırılmış ve bölgenin müzeleri araştırmaya tabi tutulmuştur. Eski Şehir bölgesinde yer alan 10 İsrail/Yahudi müzesi içerisinden örneklem olarak seçilen üç müze; Davut Kalesi Kudüs Müzesi, Yanmış Ev Müzesi ve Isaac Kaplan Eski Yerleşim Avlusu Müzesi 'mekân, içerik, söylem' başlıkları altında daha detaylı bir analize tabi tutulmuştur. Mekânsal ve tarihsel olarak bölgedeki Yahudi yaşamının sürekliliğini vurgulayan bu müzeler, belirli dönemleri göz ardı ederek İsrail'in toprak üzerindeki haklarını meşrulaştırmaya çalışmaktadır. Aynı zamanda ulusal hikâye ve sembollerin yoğun olarak kullanıldığı bu müzelerin, Siyonist anlatıya hizmet etme noktasında da aktif rol oynadığı söylenebilir. Filistin'in ve Filistinlilerin İsrail müzelerinde yok sayılması ise İsrail'in kimliğinin bir bileşeni olarak meselenin önemli bir boyutunu teşkil etmektedir. Bu tez çalışmasında literatür kaynakları, dijital arşiv kaynakları ve saha araştırması olmak üzere üç temel araştırma kaynağından yararlanılmıştır.
Endemik Centaurea Saligna (K.Koch) Wagenitz (Asteraceae) Türünün Biyolojik Aktivitelerinin Araştırılması
(2026) Nergiz, Tuba; Emre, Ümmügülsüm Tükenmez
Bu çalışma, endemik Centaurea saligna (K. Koch) Wagenitz (Asteraceae) türünün aseton ve metanol ekstraktlarının antioksidan kapasiteleri, fenolik içerikleri, antimikrobiyal potansiyelleri ve fenolik bileşik profillerinin belirlenmesi ile bitkinin uçucu bileşiklerinin karakterize edilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Antioksidan aktivite 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) serbest radikal giderme testi (toplam antioksidan kapasite-TAC) ile toplam fenolik içerik (TPC) Folin-Ciocalteu yöntemi ile belirlenmiştir. Antimikrobiyal aktivite farklı bakteri suşları (Escherichia coli ATCC 25922, Pseudomonas aeruginosa ATCC 9027, Staphylococcus aureus ATCC 25923) ve standart bir maya suşu (Candida albicans ATCC 10231) üzerinde disk difüzyon yöntemi ile belirlenmiştir. Fenolik bileşikler Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografi (HPLC), uçucu bileşikler ise Gaz Kromatografi–Kütle Spektrometresi (GC–MS) ile analiz edilmiştir. DPPH testinde, aseton ve metanol ekstraktlarının 5; 2,5; 1,25; 0,625 ve 0,3125 mg/mL konsantrasyonlarında çözeltileri hazırlanarak test edilmiştir. Metanol ekstraktı aseton ekstraktına göre daha yüksek antioksidan aktivite göstermiştir. Konsantrasyon artışıyla birlikte antioksidan aktivitenin de arttığı bulunmuş ve en yüksek DPPH inhibisyon oranı (%87,91) 5 mg/mL konsantrasyondaki metanol ekstraktında tespit edilmiştir. TPC sonuçları ise aseton ekstraktının fenolik içeriğinin metanol ekstraktının fenolik içeriğine göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. Aseton ve metanol ekstraktları kullanılan bakteri suşları üzerinde antibakteriyal etki göstermiş, ancak aseton ekstraktı özellikle S. aureus ve E. coli suşlarına karşı daha yüksek inhibisyon oluşturmuştur. HPLC analizinde gallik asit, kafeik asit, vanilik asit, p-kumarik asit ve kuersetin bileşikleri tespit edilmiştir. GC–MS analizi ise C. saligna bitkisinde nonanoic acid, acetic acid, alpha-terpinenylacetate, hexanoic acid, cis-beta-Farnesene, caryophyllene, octanoic acid ve 1-hexanol gibi uçucu bileşiklerin daha yüksek miktarda olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak C. saligna türü; antioksidan kapasitesi, fenolik içeriği, antimikrobiyal aktivitesi, fenolik profili ve uçucu bileşik çeşitliliği ile biyolojik olarak aktif doğal bileşiklerin potansiyel bir kaynağı olarak değerlendirilebilir.
Osmanlı Modernleşmesinde Sofra Temsilleri: Şıpsevdi Romanında Yeme-içme Pratikleri ve Kimlik Çatışması
(2025) Aydin, Ozge Cengiz
Tanzimat Devriyle (1839-1876) birlikte başlayan Batılılaşma eğilimleri, toplumun gündelik yaşamında yeniden bir yapılanma sürecine gidilmeyi âdeta zorunlu kılar. Bu yeniden yapılanma süreciyle birlikte baş gösteren modern yaşamın geleneksel bir hayat süren Osmanlı toplumuna yansıması, gündelik hayat kurallarının da değişimine sebep olur. Gündelikliğin temel yapı taşları arasında bulunan; mekân, giyim kuşam, oturma-kalkma biçimleri, gelenek ve görenekler, yeme-içme gibi pratikler yaşanılan dönüşüm sürecinin ana unsurlarındandır. İnsan ihtiyacının en temel ögeleri arasında bulunan ve kültürel dinamiklerin yansıtıcısı olma niteliği taşıyan yeme-içme, toplumun yenilenme sürecinin en çok yansıdığı alanlardandır. Yeme-içme alışkanlıklarındaki değişimler, Osmanlı’nın geleneksel sofra adabından kopuşunu ve bunun sonucunda bireyin kimlik çatışması yaşamasını beraberinde getirir. Yemek saati geldiğinde aile bireylerinin oturulan odadan bir salona geçiş yapmaları, yemekte bulunacak kişi sayısına göre masa düzeninin oluşturulması, gelecek konukların kadın ya da erkek olma durumuna göre oturma şeklinin tanzim edilmesi, yeme-içme kültürüne geleneksel Osmanlı mutfağında olmayan yiyeceklerin dâhil edilmesi, tüketim şekillerinin Batılı standartlara göre şekillendirilmesi vb. durumlar gündelik yaşam içinde varlığını gösteren değişimler olarak gösterilebilir. Bu değişimlerin özümsenmeden ve ani bir şekilde uygulamaya geçirilmesi, bireylerin üzerinde büyük bir baskı mekanizmasına dönüşerek kültürel yozlaşmaya sebebiyet verir. Aynı zamanda geleneksel yemek kültürü, damak zevki, pişirme yöntemi ve davranış biçiminden uzaklaştırılan kişiler hem kendi öz benliklerinden koparılırlar hem de yeni gelen kültüre uyumlanamayarak medeniyet krizi yaşarlar. Bu bağlamda gündelik yaşam pratikleri içinde varlığını devam ettiren hayat tarzları toplumsal yapının önemli bir yansıtıcısı olan edebî ürünlere de konu olur. Bunun yanı sıra toplumsal düzeyde yaşanılan siyasî olaylar, yenileşme ve değişme hareketleri de toplumun önemli bir parçası olup yeniden üretim mekanizması hâline gelen kurgusal metinlere de yansır. Bu bağlamda uzaklaşılan geleneksel Osmanlı sofraları ve Avrupaî tarzda düzenlenmiş masalar, anlatılarda yerini alır. Bu çalışmada, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın 1901 senesinde tefrika edilen daha sonra 1911 yılında yayımlanan Şıpsevdi romanı temel alınarak, Osmanlı modernleşmesinde yeme-içme kültürünün dönüşüm serüvenine değinilip bu dönüşümden hareketle kişilerin yaşadıkları bireysel ve kültürel çatışmalar metin merkezli bir inceleme ile detaylı bir şekilde ortaya konmaya çalışılacaktır.
Investigation of the Effect of Cuscuta Spp. Extract on Cell Viability
(2025) Öziç, Cem; Baran, Ayşe; Aktepe, Necmettin; Güneş, Zübeyir; Baran, Mehmet Firat
Cancer is becoming an increasingly serious health problem worldwide. While various treatment approaches exist for diseases like colorectal cancer, they have not yet been found to be fully effective. Therefore, the development of new anti-cancer drugs is crucial. Cuscuta is a plant used in functional foods and for traditional medicinal purposes in various cultures, including Ayurveda and its medicinal traditions, which are widespread throughout the world. In preclinical studies, Cuscuta spp. have demonstrated anticytotoxic and cytoprotective properties and potential anticancer effects, particularly in various cell lines and animal models. Fibroblasts are scientifically proven to be the primary normal cell type of connective tissue, typically mesenchymal in origin. This is represented by the laboratory L929 mouse fibroblast cell line. Colorectal cancer is the third most common cancer worldwide and the third most common cause of cancer-related death. Our study aimed to determine the cytotoxic effects of Cuscuta spp extract, known to have medicinal effects in various diseases in public health, on the L929 mouse fibroblast cell line and the HT-29 human colorectal adenocarcinoma cell line. For cytotoxic analysis, the MTT [3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyl tetrazolium bromide] enzymatic test was preferred. In vitro testing using Cuscuta spp extract revealed decreased viability in L929 fibroblast cell line and HT-29 human colorectal adenocarcinoma cells exposed to Cuscuta spp plant extract for 24 and 48 hours. The plant extract showed more cytotoxic effects on fibroblast cells, a normal cell line. In conclusion, this study demonstrates that Cuscuta spp. extract exhibits high cytotoxicity on normal cells and has limited effects on cancer cells. Further studies are needed for its pharmacological use.