Browsing by Author "Filiz, Mehmet Sirin"

Now showing 1 - 3 of 3

Oksidentalizm Bağlamında Ferhad Pîrbal’ın Eserlerinde Avrupa ve Avrupalı İmajı
(2024) Filiz, Mehmet Sirin; Tarduş, İbrahim
Oksidentalizm bir akademik disiplin olarak oryantalizmin tersi görülse de özünde Batı’yı anlama çabasıdır. Bununla beraber oksidentalizm dünyanın farklı coğrafyalarında birçok tarihsel ve toplumsal nedenlerden dolayı farklı biçimler almıştır. Oksidentalizm, oryantalizme nazaran edebiyat eleştirilerinde kullanılan daha yeni bir yaklaşımdır. Bunun temel nedeni bir düşünce biçimi olarak oksidentalizmin halen değişip dönüşmekte olan bir ideoloji olmasıdır. Bununla beraber oksidentalizm edebiyatta ötekilik sorununu anlamada kullanılabilecek önemli bir araçtır; çünkü benlik ve ötekilik sorunu edebi yapıda sıklıkla işlenmektedir. Kürt edebiyatında benlik ve ötekilik sorunu daha çok Kürtlerin egemen ulusları görme biçimi olarak işlenmiştir. Ancak bir ötekini görme biçimi olarak Avrupa ve Avrupalı imgesinin bu edebiyatta nasıl işlendiği üzerinde yeterince durulmamıştır. Bu açıdan bu çalışma, oksidentalizm tartışmalarından yola çıkarak Ferhad Pirbal’ın eserlerinde Avrupa ve Avrupalı imgesinin nasıl işlendiğini göstermeyi amaçlamaktadır. Sonuç olarak görülmüştür ki Pirbal’ın eserlerinde Avrupa ve Avrupalı imajının hem olumlu hem de olumsuz yönleri bulunmaktadır. Avrupalılar bir yandan kolonyalist, emperyalist, ruhsuz ve oryantalist olarak resmedilirken bir yandan da sanata ve bilime katkısı olan kişiler olarak gösterilmişlerdir.
Pêşmerge Romanın Milliyetçilik ve Sınıf İlişkileri Açısından İncelenmesi: Bir Edebiyat Sosyolojisi Çalışması
(2025) Filiz, Mehmet Sirin
Bu çalışma edebiyat sosyolojisi tartışmalarına dayanarak Rehîmê Qazî’nin 1960 yılında yayımlanan Pêşmerge romanını milliyetçilik ve sınıf ilişkileri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Edebiyat sosyolojisi açısından bir metin içinde üretildiği toplumsal şartlardan bağımsız olarak değerlendirilemez; çünkü metnin kendisi toplumsal bir olgudur. Bu alanda farklı eğilimler olmakla birlikte genel olarak bir metnin hem iç hem dış analize tabi tutulması gerektiği noktasında ortaklaşma vardır. Bu nedenle çalışma ilk olarak milliyetçiliğin sınıf mücadelesi ile olan ilişkileri üzerinde durarak Peşmerge romanın yazılmasına neden olan tarihsel ve toplumsal süreci analiz ediyor. Daha sonra da romanın iç analizini yaparak metnin içinde var olan milliyetçi düşünce ve sınıfsal ilişkileri analiz etmektedir. Sonuç olarak görülmüştür ki metin ile toplumsal gerçekler açsından bazı noktalarda uyum vardır, dönemin koşullarından ve yazarın ideolojisinden kaynaklı bazı noktalarda ise uyumsuzluklar vardır.
Şeyh Ubeydullah İsyanının Urmiye Nesturi Misyonu Üzerindeki Etkisine Dair Bir Değerlendirme
(2024) Tarduş, İbrahim; Filiz, Mehmet Sirin
XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu ve İran İmparatorluğu’nun hem birbirleriyle hem de Rusya’yla yaptığı savaşlar her iki ülkede de büyük tahribatlara yol açmıştı. Her iki devletin sınır boylarında yaşanan tahribatlar büyük olduğu için bölgede yaşayan insanlar bu tahribatlardan daha fazla etkilenmişti. Sınır bölgelerinde mukim Kürtler için de aynı olumsuzluklar geçerliydi. Kürtler içerisinde bulundukları kaotik ortamdan kurtulmak için kendilerine çare aramaktaydılar. Bu arayışların bir sonucu olarak 1880 yılında Şeyh Ubeydullah önderliğinde İran’a karşı bir isyan başlatıldı. Bu isyan bölgede yaşayan birçok farklı etnik ve dini topluluğu da derinden etkiledi. Bu nedenle bu çalışmanın amacı 1880 yılının son aylarında Şeyh Ubeydullah önderliğinde İran’a karşı gerçekleştirilen isyanın, Amerikalı Protestan misyonerler tarafından kurulan Urmiye Nesturi misyonunda yaratmış olduğu etkileri incelemektir. Bu amaçla öncelikle bir şeyhi politik bir isyan lideri olarak ortaya çıkaran tarihsel çerçevenin anlaşılması için Kürtler açısından önemli bir tarihsel dönemeç olan Çaldıran Savaşı sonrası dönemden XIX. yüzyılın son çeyreğine kadarki periyod ele alınmış ve Şeyh Ubeydullah isyanının hangi koşullar altında başladığı, nasıl geliştiği ve nasıl sonuçlandığı üzerinde durulmuştur. Sonrasında Amerikalı Protestan misyonerleri İran’a getiren tarihsel süreç, Urmiye Nesturi misyonunun kuruluşunda yer alan misyonerlerin notlarından elde edilen bilgilerle incelenmiştir.