Browsing by Author "Khudhur, Shemal Khamo Khudhur"

Now showing 1 - 1 of 1

Yezidi dini edebiyatında alımlama teorisinin uygulanması
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2016) Khudhur, Shemal Khamo Khudhur; Sulaıman, Rafık Dr
ÖZET Bu çalışmada genel olarak Yezidilik hakkında bilgiler verilmiş ve Yezidiliğin kökenleri üzerine yazılmış fikir ve tartışmalar ele alınmıştır. Aynı şekilde Şeyh Adi'nin gelişi öncesi ve sonrası temel alınarak Yezidi dininin en önemli evreleri incelenmiştir. Bu çalışmada Yezidi dininin Kürtlerin en eski dini olduğu sonucuna varılmıştır. Aynı şekilde Yezidilik dünya ve tabiatın yaratılışı, tanrıçalar ve ilahiyat hakkındaki Kürt düşüncesinin temsilciliğini yaptığı görülmüştür. Bu çalışmada folklor ve dini dalları olmak üzere Yezidi edebiyatı da, şekil ve içerik açısından ele alınmıştır. Yezidi halk edebiyatının özelliklerin bahsedilerek, aynı şekilde Yezidi dini edebiyatının en önemli temsilcileri de ele alınmıştır. Bu dini edebiyat; eğitimsel, bilimsel, özgün Kürtçe sözcüklerin olduğu şimdiye kadar saklı kalmış bir hazine olarak kabul edilebilir. Uzun bir geçmişe ve yabancı etkilere rağmen, bu edebiyat Kürtçe özünü koruyarak ve sürdürerek akademik bir çalışmanın konusu olmaya değerini taşımıştır. Bu çalışmanın bir bölümü de edebiyat eleştirisi ve özellikle anlatı teorisine bağlı olarak kavram, tanım, okuma ve anlatının işlevleri bağlamındaki incelemeye ayrılmıştır. Zira bilindiği üzere bu teoride okuma ve okurun rolü çok önemli görülmektedir. Okurların okumasıyla metinler ölümsüzleşmekte, gelişmekte ve her bir okumada gizli bir yönü açığa çıkmaktadır. Elbette ki metnin boyut ve gizliliğinin açığa çıkması okuma ve okurların düzeyine bağlı olmaktadır. Bunların tümü, çalışmamızda uzun uzadıya ele alınmıştır. Bu çalışmanın uygulamaya ayrılan son bölümünde, edebi okur (qewlzan) ve dini okur (qewlbêj) olmak üzere iki tür okur seçilmiştir. Bundan dolayı, dil ve düşünce düzeyleri açısından metinler arasında farklılıkların olduğu görülmektedir. Okumalar sonucunda, dini okurun metinle ilişkisinin okuma ve tinsel bir çerçevede olduğu anlaşılırken edebi okurun metinle okuma ilişkisi edebi boyutlar içermekte ve yorumları belli kalıplar çerçevesinde kalmamaktadır. Yani her birinin diğerinden farklı olarak görüşlerini söylediği tespit edilmiştir. Başka bir deyişle edebi okurlar arasında benzer yönlerin daha az olduğu ortaya çıkmıştır.