Cinsiyet ve Millet/milliyetçilik Bağlamında Elıyê Evdılrehman’ın Eserlerınde Kürt Kadını

Abstract

Milliyetçilik eril bir alan olup “erkek kardeşler birliği”ne dayanmaktadır. Bununla birlikte milli projelerde kadının önemli bir katılımı söz konusudur. Kadın gerek aktif katılım gerekse de kültürel ve ideolojik katılımla millet ve milliyetçiliğin inşası, güçlendirilmesi ve devamlılığında önemli bir rol oynamaktadır. Bu yüzden kadın, milli hareket ve söylemlerin ilgisini çekip millet ve milliyetçiliğin vazgeçilmez konusu olmaktadır. Bu durum aynı şekilde Eliyê Evdilrehman’ın eserlerinde de görülmektedir. Bu çerçevede bu iddiayı doğrulamak için Eliyê Evdilrehman’ın milliyetçi söylemle milli bir kimlik oluşturup okurunu Kürtçü bir bilinçle donatma çabasında olduğu Xatê Xanim, Şer Li Çîya, Gundê Mêrxasan isimli üç eseri incelenmiştir. Sonuç olarak görüldü ki yazar Kürt kadınını farklı rol ve özellikleriyle milli bir temsil olarak sunmuştur. Yazar, Kürt kadınını; iktidar sahibi, lider, savaşçı, direnişçi, erkeğin danışmanı, biyolojik taşıyıcı, kültür ve namusun taşıyıcısı gibi rollerle karakterize edip güçlü, özgür, akıllı, öngörülü gibi özellikleriyle idealize etmiştir. Yazar, Kürt kadınını ziyadesiyle yüceltmiştir, ancak bunu cinsiyetçi bir dil kullanmak ve erkek(si) davranış ve özellikleri kadına yüklemek suretiyle yapmıştır. Dolayısıyla incelenen eserlerde Kürt kadınının yüceltilmesi ironik ve paradoksal bir biçimde ataerkilliğin yeniden üretimine hizmet etmiştir.