Thomas Hobbes'ta 'Korku' ve 'Savaş'

Abstract

Bu tez çalışması, Thomas Hobbes'un siyaset felsefesinde korku kavramının savaş kadar belirleyici bir unsur olduğunu ileri sürmektedir. Hobbes'un 'herkesin herkese karşı savaşı' biçiminde betimlediği doğa durumu, insanların karşılıklı güvensizlik ve tehdit algısıyla davrandığı bir ortam olarak şekillenir. Bu durumda insanı harekete geçiren temel motivasyon, ölüm korkusundan kaçınma ve yaşamlarını sürdürme arzusudur. Çalışmada, korku'nun hem doğa durumunda savaş halini canlı tutan yıkıcı bir neden hem de siyasal düzenin kurulmasını mümkün kılan kurucu bir neden olduğu savunulmaktadır. Tezin özgün katkısı, korku'nun bu yıkıcı-kurucu işlevlerini Hobbesçu sistem içinde tek ve bütünlüklü bir yapı halinde bir araya getirmesidir. Hobbes'un Leviathan ve De Cive adlı eserleri temel alınarak yapılan kavramsal çözümleme ve metinsel-yorumsamacı analiz yöntemleriyle, bireylerin doğa durumundan çıkmak üzere toplumsal sözleşme yapmalarını sağlayan duygusal ve rasyonel zemin olarak korkunun belirleyiciliği gösterilmiştir. Sözleşmeyle kurulan egemenlik, bu bağlamda korku'nun yönlendirildiği ve kurumsallaştırıldığı bir yapı olarak ortaya çıkar. Egemen, bireylerin korkularını temsil ederken, güvenliği sağlama vaadiyle itaatin zeminini oluşturur. Bu minvalde günümüz devlet pratiklerinin Hobbesçu siyaset teorisinin biyopolitik yönetim biçimleriyle nasıl kesiştiği de ilişkisel bir bağ (Foucault, Schmitt, Agamben hattı) kurularak çalışmada işlenmektedir. Ancak bu ilişkisellik çalışmamızda bütünlüklü bir biyopolitik okuma olarak kurulmamıştır. Modern devletlerin güvenlik politikaları ve yaşamı düzenleme pratikleri, Hobbes'un kuramındaki korku temelli egemenlik anlayışıyla benzerlikler taşıdığından çalışmamızın güncel önemine dikkat çekmek üzere yer verilmiştir. Bu yönüyle tez, korkunun siyasal düzlemdeki kurucu ve sürdürücü rolünü açıklamakta, Hobbes'un düşüncesini yalnızca tarihsel değil, aynı zamanda çağdaş bağlamda da yeniden anlamlandırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Korku, Doğa Durumu, Savaş, Barış, Egemenlik, Sözleşme.

This thesis argues that in the political philosophy of Thomas Hobbes, the concept of fear is as decisive an element as war. The state of nature, depicted by Hobbes as a 'war of all against all,' is an environment shaped by mutual distrust and the perception of threat. In this condition, the primary motivation driving individuals is the desire to escape the fear of death and to preserve their lives. This study contends that fear functions as both a destructive force that perpetuates the state of war in the state of nature, and a constructive force that enables the establishment of a political order. The original contribution of this thesis is to unite these destructive-constructive functions of fear into a single, integrated framework within the Hobbesian system. Employing the methods of conceptual and textual-hermeneutic analysis of Hobbes's Leviathan and De Cive, this study demonstrates the decisive role of fear as the emotional and rational foundation that compels individuals to exit the state of nature by entering into a social contract. In this context, the sovereignty established through the contract emerges as a structure wherein fear is channeled and institutionalized. The sovereign, by representing the fears of individuals, establishes the grounds for obedience through the promise of providing security. In this vein, the study also explores how contemporary state practices intersect with biopolitical forms of governance in Hobbesian political theory, establishing a relational link (through the line of Foucault, Schmitt and Agamben). However, this relationality is not presented in our study as a comprehensive biopolitical reading. It is included to highlight the contemporary relevance of our work, as the security policies and life-regulating practices of modern states bear similarities to the fear-based concept of sovereignty in Hobbes's theory. Thus, the thesis explains the constitutive and sustaining role of fear in the political sphere, recontextualizing Hobbes's thought not only in its historical context but also within a contemporary one. Key Words: Fear, State of Nature, War, Sovereignty, Peace, Contract.