SELÇUKLU ÇAĞINDA İSLAM TOPLUMUNDA YAHUDİLER (11-14. YÜZYIL)

Abstract

Selçukluların egemen olduğu 11-14. yüzyıllarda İslam coğrafyasında Müslümanlar dışında farklı inanca mensup halklar da varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bunlardan biri olan Yahudiler, İslam coğrafyasının siyasi, sosyo-ekonomik ve kültürel yapılanmasında önemli unsurlardan biri olmuşlardır. Bir İslam devleti olan Selçuklu Devleti farklı inanç ve düşüncelere hoşgörü ile yaklaşmıştır. Yahudiler tıpkı Hıristiyanlar gibi Selçukluların egemen olduğu geniş coğrafyada sorumluluklarını yerine getirme kaydıyla emniyet içinde yaşamışlardır. Dahası Yahudiler diğer gayr-ı müslimlere kıyasla Selçuklu yönetiminde bazı üst düzey görevlerde bulunmuşlardır. Selçuklu çağı Yahudileri, önceki ataları gibi Hıristiyan ittifaklara karşı İslam devletlerin yanında yer almıştır. Geniş Selçuklu coğrafyasında vezirlik ve kâtiplik gibi üst düzey idari görevlerin yanında ticaret, bankerlik, sarraflık gibi bol kazanç sağlayan işlerle uğraşıp dönemin ekonomisini önemli ölçüde yönlendirmişlerdir.