Kadın Dövüş Sporcularında Hızlı Kilo Kaybı Stratejileri: Sağlık ve Performans Üzerindeki Etkilerine Yönelik Sistematik Derleme

Abstract

Bu çalışma, kadın dövüş sporcularının müsabaka öncesi hızlı kilo kaybı yöntemleri ile bunların sağlık ve performans üzerindeki etkilerini ulusal ve uluslararası literatür ışığında incelemeyi amaçlamıştır. PRISMA 2020 kılavuzları temel alınarak gerçekleştirilen araştırmada, Ocak 2010 ile Temmuz 2025 arasında PubMed, Web of Science, Scopus, Google Scholar, TR Dizin ve YÖK Tez Merkezi veri tabanlarında kapsamlı bir tarama yapılmıştır. "Kadın Dövüş Sporcuları", "Hızlı Kilo Kaybı", "Performans", "Sağlık" gibi temel kavramlar hem Türkçe hem de İngilizce olarak aranmıştır. Kadın dövüş sporcularını konu alan, hızlı kilo kaybı stratejilerini ele alan, sağlık, performans, motorik ve psikolojik etkiler hakkında bilgi veren, hakemli dergilerdeki tam metin çalışmalar araştırmaya dahil edilmiştir. Dahil edilen çalışmaların metodolojik kalitesi Newcastle-Ottawa Scale ile değerlendirilmiş, toplam sekiz çalışma derlemeye alınmıştır. Hızlı kilo kaybı yöntemleri arasında terleme, sauna, tükürme, su kısıtlaması, laksatif/diüretik kullanımı, gıda kısıtlaması ve aşırı egzersiz en yaygın stratejiler olarak belirlenmiştir. Sağlık üzerindeki olumsuz etkiler arasında elektrolit bozulmaları, yorgunluk, hormonal düzensizlikler, bağışıklık sistemi baskılanması, RED-S belirtileri ve yeme bozukluğu riskleri öne çıkmıştır. Performans açısından ise denge, çeviklik, dayanıklılık ve kuvvet parametrelerinde düşüş gözlemlenmiştir. Bulgular, kadın sporcuların kilo yönetiminde disiplinler arası yaklaşımı gerekli kılmaktadır. Gelecek araştırmaların hızlı kilo kaybı için kadın sporculara özgü, uzun süreli ve deneysel tasarımlara odaklanması önerilmektedir.