Hayvan Benzetmecelerine Dayalı Deve Oyunlarına Dair Bir Değerlendirme / An Assessment of Camel Plays Based on Animal Imitations

Abstract

Anadolu’nun gecmisinde koklu bir oyun gelenegi yatmaktadir. Cok daha eskilere gidilirse bu oyunlarin mitik ve ayinsel yonlerinin oldugu bilinmektedir. Bu oyunlar zamanla toplumu bir arada tutan, iyi vakit gecirmelerini saglayan, eglendiren seyirlik oyunlara donusmustur. Bu calismada Anadolu’nun pek cok yoresinde devecilik kulturunun izlerini tasiyan “deve oyunlari” orneklendirilecektir. Hayvan benzetmecelerinden deve oyunlari tanimlamasi Metin And’in “Oyun ve Bugu” kitabindaki Anadolu Dramatik Oyunlari siniflandirmasinin altinda yer almaktadir. Anadolu’nun topraga ve hayvanciliga bagli yasam tarzi toplumun kulturel kimliginde, hafizasinda belirgin olarak ortaya cikmaktadir. Bu etki hayatin hemen her alanina yasam tarziyla, soz varligiyla sirayet etmektedir. Gundelik hayattan, geleneklere, sozlu kultur urunlerine kadar bu etkiyi tespit etmek mumkundur. Deve oyunlari da sozlu kultur urunleri arasinda yasayan, geleneksel oyunlar arasindadir. Devecilik kulturune dair yapilan saha calismalarinda gecmiste develerin hayatin pek cok alaninda yer aldigi zamanla sayilarinin azaldigi, gundelik hayat icindeki islevlerinin gureslere dogru evrildigi bu sayede eglence odakli oldugu tespit edilmistir. Anadolu’nun pek cok bolgesinde ozellikle kis aylarinda, bayram gunlerinde, dugunlerde pek cok koy seyirlik oyunu ozellikle hayvan benzetmecesine dayali deve oyunlari oynanmaktadir. Bu calismada dikkat cekici olan durum deve oyunlarinin deveciligin azalmaya basladigi yorelerde oyunlar yoluyla toplumun hafizasinda surduruldugu yonundeki tezdir.