Alî Emîrî'nin Levâmi'u'l-Hamîdiyye'si (İnceleme-metin)

Abstract

Ali Amiri was an important poet, librarian, literature historian, biography and tazkira writer in 19th century of the Turkish literature and cultural life. Diwanu Lugati't-Turk is the oldest, masterpiece and unique treasure of the Turkish language and culture. Ali Amiri revealed this treasure to the world of the science. He lived between 1857-1924, and wrote a large number the book. His one of the most important book was the Lewami'u'l-Hamidiyya. This book includes the historical poems which praise to 2nd Abdulhamid and to congratulate to him for come to the power. The main subject of the constitution of this thesis is the creating the transcribed text and the review of the Lewami'u'l-Hamidiyya. Thesis review section is formed together with introduction of the work and the figure, language, spelling (orthographic), stylistic and thematic reviews. As a result of these reviews beside of the correct information some reliable assessments are given about the work. Also some information about outlined biography of Ali Amiri and about his work was provided in this study. On the other hand poet's thoughts about Abdulhamid was studied and analyzed. With this study making the literary review and creating the transcribed text of the Lewami'u'l-Hamidiyya was aimed. Also with this study finding out of the properties of verse of this work, and the determining the location and importance of in its own literary type was intended. The manuscript and published work reading, comparison, analysis, explanation methods are used in this study.

XIX. Yüzyıl Türk edebiyatının ve kültür hayatının önemli şahsiyetlerinden biri olan Ali Emîrî; şair, kütüphaneci, edebiyat tarihçisi, biyografi ve tezkire yazarıdır. Türk dilinin ve kültürünün en eski ve eşsiz hazinesi olan Dîvânü Lügâti't-Türk gibi bir şaheseri bilim dünyasına kazandıran Ali Emîrî, 1857-1924 yılları arasında yaşamış ve çok sayıda eser vermiştir. En önemli eserlerinden biri de Levâmi'u'l-Hamîdiyye adlı eseri olup II. Abdülhamid'i övmek ve tebrik etmek için yazılmış tarih manzumelerini ihtiva etmektedir. Levâmi'u'l-Hamîdiyye'nin transkripsiyonlu metninin oluşturulması ve incelemesinin yapılması, bu tezin ana konusunu teşkil etmektedir. Tezin inceleme kısmı, girişle beraber eserin şekil, dil, imlâ, üslûp ve tematik incelemesinden oluşmaktadır. İncelemeler neticesinde eser hakkında sağlıklı ve doğru bilgiler yanında bazı tespitler verilmiştir. Ayrıca bu çalışmada Ali Emîrî'nin ana hatlarıyla biyografisine ve eserleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Öte yandan şairin Abdülhamid'le ilgili düşünceleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmayla Levâmi'u'l-Hamîdiyye adlı eserin edebî incelemesini yapmak, transkribe edilmiş metnini oluşturmak amaçlanmıştır. Ayrıca eserin manzum özelliklerini ortaya çıkarmak, kendi türü içindeki yerini ve önemini belirleyerek bu alandaki bir eksikliği gidermek amaçlanmıştır. Çalışma yapılırken el yazması ve matbu eser okuma, karşılaştırma, analiz ve açıklama yöntemleri kullanılmıştır.