Aile ve Dini Rehberlik Bürolarının Dini Danışmanlık ve Rehberlik Çalışmaları (06 Şubat 2023 Deprem Örneği)

Abstract

İnsan maddi ve manevi ihtiyaçları olan bir varlıktır. Manevi dünyasında problemler yaşayan bireylerin, dini inançlarından destek alarak çözüm arayışına girmeleri durumunda bu bireylere yardımcı olmak amacıyla Diyanet İşleri Başkanlığı, Aile ve Dini Rehberlik Bürolarında Dini Danışmanlık ve Rehberlik hizmeti sunmaktadır. Büroların asıl amacı aile bireylerinin yaşadığı problemlere çözüm bulabilmeleri noktasında danışanlara yol göstermektir. Bu çalışmada ise 06 Şubat 2023 tarihinde yaşanan depremde travmatik durumlarla karşılaşan aile bireylerinin problemlerine yardımcı olmak amacıyla hizmet sunan Aile ve Dini Rehberlik Bürolarının deprem süreci ve sonrasındaki çalışmaları incelenmiştir. Araştırma kapsamında örneklemi oluşturacak büroların seçiminde, 06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem felaketinden yoğun şekilde etkilenen bölgeler dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda, Gaziantep ilinin Nurdağı ve İslahiye ilçelerinde; Kahramanmaraş ilinin Dulkadiroğlu, Elbistan ve Pazarcık ilçelerinde; Hatay ilinin ise Antakya ilçesinden ve Mardin'de görevli Diyanet personelinden bu amaçla Kahramanmaraş Merkez, On İki Şubat ve Türkoğlu ilçelerine gönderilen personeller ile de görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplamda 12 büro çalışanı ile görüşme yapılmıştır. Bu bürolar, araştırma konusuna dair uygulamaları doğrudan gözlemleyebileceğimiz uygun alanlar olması nedeniyle tercih edilmiştir. Gerekli literatür çalışması yapıldıktan sonra örneklem alanındaki büro çalışanları ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği çerçevesinde, önceden hazırlanan sorularla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmeler neticesinde büroların resmi adıyla, toplum tarafından yeteri kadar tanınmadığı gözlenmiştir. Büroların deprem sonrasında yürütülen cenaze hizmetleri, manevi destek hizmeti, Kur'an-ı Kerim okuma ve sohbet günleri, 4-6 yaş etkinlikleri, veli seminerleri, konteyner ziyaretleri, maddi yardım organizasyonları, çocuk oyun alanları, köy programları kapsamında gerçekleştirilen aile ziyaretleri gibi çalışmaların etkisiyle daha tanınır oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Depremden önce Kur'an kursu çevresi gibi belli bir kesim tarafından bilinen bürolar, deprem sonrasında toplumun birçok kesimine yönelik maddi ve manevi destek sunma fırsatı elde etmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda büro hizmetlerinin depremzedelerin hayatlarına anlamlı dokunuşlar yaptığı ve toplumun kriz döneminde bir arada kalmasında olumlu katkılar sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aile, Din, Danışma, Rehberlik,

Human beings are entities with both material and spiritual needs. When individuals experience problems in their spiritual world and seek solutions through their religious beliefs, the Directorate of Religious Affairs provides Religious Counseling and Guidance services through Family and Religious Guidance Bureaus to assist them. The primary aim of these bureaus is to guide individuals in finding solutions to the problems faced by family members. This study examines the efforts of Family and Religious Guidance Bureaus in assisting family members who encountered traumatic situations during and after the earthquake that occurred on February 6, 2023. In selecting the bureaus forming the sample of the research, regions heavily affected by the earthquake were taken into consideration. Accordingly, interviews were conducted with personnel from the Nurdağı and İslahiye districts of Gaziantep; the Dulkadiroğlu, Elbistan, and Pazarcık districts of Kahramanmaraş; the Antakya district of Hatay; and Diyanet personnel from Mardin who were assigned to the central district of Kahramanmaraş, as well as the On İki Şubat and Türkoğlu districts. In total, interviews were conducted with twelve bureau staff members. These bureaus were selected because they provide suitable environments for directly observing practices relevant to the research topic. Following the necessary literature review, interviews were conducted with bureau staff within the sample area using a semi-structured interview technique and pre-prepared questions. As a result of the interviews, it was observed that the bureaus are not sufficiently well-known by the public under their official name. It was concluded that the bureaus became more recognized following the earthquake due to their activities such as funeral services, spiritual support, Qur'an recitation and discussion days, programs for children aged 4–6, parent seminars, container visits, financial aid organization, children's play areas, and family visits within the scope of village programs. Before the earthquake, the bureaus were known primarily by specific groups, such as those around Qur'an courses, but after the disaster, they had the opportunity to provide material and spiritual support to wider segments of society. The interviews revealed that the services provided by the bureaus made meaningful contributions to the lives of earthquake victims and positively supported social cohesion during the crisis period. Keywords: Family, Religion, Counseling, Guidance