Sembolîzm di helbesta Kurdî ya nûjen de

Abstract

Modern Kürt Şiirinde Sembolizm adlı çalışmamızda XIX. yüzyılın sonunda Fransa'da ortaya çıkan sembolizm akımının ortaya çıkışı, tarihçesi, etkilendiği felsefi ve kültürel kaynaklar, özellikleri, ünlü temsilcileri ve özellikle modern Kürt şiirine etkisi ele alınmıştır. Çalışmamız literatür taramasına dayalı olduğu için çalışmamızla ilgili doküman ve arşivlerden yararlandık. Veri analizi olan içerik analizinden de istifade ettik. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tezin kapsamı, amaç, yöntem ve genel çerçevesinden bahsedildi. İkinci bölümde sembol, sembolizm ve sembolizm akımı ile ilişkili kavramlar detaylı bir şekilde ele alındı. Üçüncü bölümde ise sembolizmin Modern Kürt Şiirindeki etkisine yer verdik. Bu bölümde altı Kürt şair olan Berken Bereh, Fatma Savci, Selim Temo, Ehmed Huseyni, Gulizer ve Rênas Jiyan'ın yaşam ve eserlerine yer verildi. Bu şairlerin eserlerinde sembol olarak kullanılan kelimeler tespit edildi. Daha sonra bu şairlerin kullandıkları dokuz sembolün sözlük anlamları, inanç, mitoloji ve kültürlerde bu kelimelere yüklenen anlamlara ve bu şairlerin şiirlerinde kullanılan semboller değerlendirilerek tahlil edildi. Çalışma sonucunda görüldü ki Modern Kürt Şiiri sembolik bir şiirdir. Şairler, yaşadıkları toplumun gerçeğini ve problemlerini sembollerle zengin bir biçimde ifade etmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Kürt şiiri, modern, sembol, sembolizm.

In our study titled Symbolism in Modern Kurdish Poetry, we explore the emergence of the Symbolist movement in France at the end of the 19th century. The paper discusses its origins, history, philosophical and cultural influences, distinctive features, notable representatives, and specifically, its impact on modern Kurdish poetry. Our study is based on a literature review, utilizing documents and archives related to our subject. We conducted data analysis through content analysis. The paper consists of three sections. The first section introduces the scope, purpose, methodology, and overall framework of the thesis. The second section delves into the concepts associated with symbols, symbolism, and the Symbolist movement in detail. In the third section, we explore the impact of symbolism in Modern Kurdish Poetry. This part encompasses the lives and works of six Kurdish poets: Berken Bereh, Fatma Savci, Selim Temo, Ehmed Huseyni, Gulizer, and Rênas Jiyan. We identified words used as symbols in these poets' works. Subsequently, we analyzed the dictionary meanings of these words, their significance in beliefs, mythology, and cultures, and evaluated the symbols used in the poets' works. The study concludes that Modern Kurdish Poetry is indeed symbolic in nature. Poets have creatively expressed the reality and issues of their society through richly layered symbols. Key Words: Kurdish poetry, modern, symbol, symbolism. Di xebata me ya bi navê Sembolîzm Di Helbesta Kurdî Ya Nûjen De bizava sembolîzmê ya ku di dawiya sedsala XIX. de li Fransayê der çûye, derçûn, dîrokçe, çavkaniyên felsefî û çandî yên bandor lê kirine, taybetmendiyên wê, nûnerên wê yên bi navûdeng û bi taybetî jî bandora wê ya di helbesta kurdî ya nûjen de hatiye lêkolînkirin. Xebata me ji ber ku pal dide lêkolîna lîteraturê, me ji arĢîv û dokumentên ku bi xebata me re pêwendîdarin sûd wergirt. Di xebatê de me di dahûrandina daneyan de jî ji dahûrandina naverokê îstîfade kir. Xebata me ji sê beĢan pêk tê. Di beĢa yekem de sînorên xebatê, armanc, rêbaz û çarçoveya giĢtî ya xebatê hatin îfadekirin. Di beĢa duyem de sembol, sembolizm û têginiyên ku bi bizava sembolizmê re pêwendîdar in bi awayeke berfireh hatin dayîn. Di beĢa sêyem de me cih da bandora sembolîzmê ya di helbesta kurdî ya nûjen de. Di vê beĢe de me jiyan û berhemên ĢeĢ helbestvanên kurd ên bi navê Berken Bereh, Fatma Savci, Selîm Temo, Ehmed Huseynî, Gulîzer û Rênas Jiyan dan. Di berhemên van helbestvanan de peyvên ku wekî sembol bikaranîne hatine selmandin. Me cih da wateya ferhengî ya neh sembolên hevpar ên van helbestvanan, di bawerî, çand û mîtolojiyan de giringiya van sembolan û ev sembolên ku di helbestên van helbestvanan de hatine bikaranîn hatin nirxandin û tehlîlkirin. Di dawiya lêkolînê de hat diyarkirin ku helbesta kurdî ya nûjen helbesteke sembolîst e. Helbestvanan, rastî û pirsgirêkên civaka ku tê de dijîn bi sembolan bi awayekî dewlemend anîne zimên. Peyvên Sereke: Helbesta Kurdî, nûjen, sembol, sembolîzm.