Afrika Boynuzu’nda Devlet Tanıma Siyaseti: İsrail’in Somaliland’ı Tanıması

Abstract

İsrail Devleti 26 Aralık 2025 tarihinde Somaliland’ı bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanıdı. Bu karar, tanımanın uluslararası hukuk açısından ayrılıkçı birime statü kazandıran beyanın ötesinde, stratejik bir dış politika aracı olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Tanımanın bu ikili doğası (hukuki statü beyanı ve siyasi strateji) merkeze alınarak, “kimin devlet sayıldığına” ilişkin teknik bir karar olmasından çok aktörlerin bölgesel düzeyde stratejik çıkarlarını koruma ve normatif çerçeveyi tartışmaya açma gibi işlevler üstlenebilen çok katmanlı bir dış politika pratiği olduğu iddia edilebilir. Bu bağlamda çalışma, Somali’nin jeostratejik önemiyle ilişkili olarak Kızıldeniz jeopolitiğindeki öncelikler (bölgesel düzen kurma, erişim ve koridor güvenliği) çerçevesinde Somaliland ayrılma hareketinin İsrail tarafından tanınmasını incelemektedir. Çalışma, tanımanın belirli bir bölgesel düzen tasavvurunu güçlendiren siyasal bir müdahale biçimi olduğu kabulünden hareketle İsrail-Somaliland vakasını, tanımanın jeopolitik bağlam içinde kurumsal tepkileri nasıl tetiklediği ve bölgesel güç rekabetine nasıl eklemlendiği üzerinden analiz etmektedir. Sonuçta 21. yüzyılda değişen uluslararası düzende devlet tanıma, uluslararası hukuk tartışmalarının ötesinde devletlerin bölgesel jeopolitik rekabetinin bir parçası olan stratejik tanımaya dönüşmüştür. Bu nedenle tanıma kararlarının bölgesel düzen üzerindeki etkileri yalnızca normatif söylemlerle değil aynı zamanda güç ve güvenlik pratikleriyle birlikte değerlendirilmelidir.