Oryantalist Oskar Mann’ın (1867–1917) Osmanlı\rseyahati Mektuplarında Zazacanın Tasnifi

Abstract

Alman İranolog Oskar Mann, 1901–1906 yılları arasında İranî diller ve\rdiyalektlerini araştırma amacıyla Osmanlı Devleti’nin doğusuna ve İran’a iki büyük\rbilimsel seyahat gerçekleştirmiştir. 1901 yılında İran’a yaptığı ilk seyahat iki yıl\rsürerken 1906 yılında Osmanlı coğrafyasına gerçekleştirdiği ikinci yolculuk ise sadece\rbir yıl sürmüştür. Mann, Königlich-Preußischen Akademie der Wissenschaften (PrusyaKrallığı Bilimler Akademisi) tarafından finanse edilen her iki seyahati boyunca ailesi\rbaşta olmak üzere İranolog Friedrich Carl Andreas (1846–1930), oryantalist Eduard\rSachau (1845–1930) ve bağlı bulunduğu kuruma araştırmalarının ayrıntılarına dair\rmektuplar yazmıştır. Sahadaki yoğun filolojik araştırmaların yanı sıra yazma eserler\rtoplayan Mann, bunları koruması için kız kardeşi Marthe Mann’a göndermiştir.\rBeraberinde Berlin’e getirdiği filolojik malzemeleri de kullanarak Persische und\rKurdische Forschungen (Fars ve Kürt Araştırmaları) adlı dört parçadan oluşacak kitap\rserisinin üçünü ancak 1910’da yayımlayabilmiştir. Mann’ın Osmanlı Devleti’nden\ryazdığı mektuplarını (1906–1907) inceleyen bu çalışma, onun Zazacayla ilk\rkarşılaşmasını ve onu İranî diller arasında nasıl kategorize ettiğini ele almaktadır.