Selahaddin Eyyubi’nin Kudüs’ün Fethine Metodolojik Bir Yaklaşım: İbnü’l-Esîr Örneği
Selahaddin Eyyubi’nin Kudüs’ün Fethine Metodolojik Bir Yaklaşım: İbnü’l-Esîr Örneği
Yükleniyor...
Özet
Kudüs ve bulunduğu coğrafya, tarihi oluşturan önemli özneler arasında yer almıştır. Bölgede meydana gelen her olay dönem ve zaman fark etmeksizin etkili olmuş, bazen büyük değişimlere yol açmıştır. Bu durum doğal olarak tarihçilerin dikkatini çekmiş, yaşananlar tarihçinin düşünce dünyasına göre aktarılmıştır. İbnü’l-Esîr’in yaşadığı çağ bölgede Haçlı Seferlerinin zirve olaylarının yaşandığı döneme denk gelmiştir. Bu bağlamda müellifin en önemli eseri olan el-Kâmil, Haçlı Seferlerinin kayda alındığı önemli bir kaynak görevi görmüştür. Özellikle yaşadığı dönemde kayda alınan bilgiler büyük oranda birinci elden aktarılmıştır. Kudüs’ün Selâhaddîn Eyyûbî tarafından fethi bunun örneklerinden biridir. Müellif kendisi fetih esnasında orduda olmasa da aktardığı bilgiler görgü şahitlerinin anlatımı ve arşiv belgelerinin kayıtları üzerinden şekillenmiştir. Kudüs’ün fethi el-Kâmil’de yaklaşık altı sayfalık bir metinle kayda geçirilmiştir. Makalede İbnü’l-Esîr’in Kudüs’ün fethini yazarken nasıl bir yazım yöntemi uyguladığı konusu tartışılmıştır. Bu bağlamda eserin mukaddimesinde belirlediği ilkeler temel alınmıştır. Söz konusu ilkeler üzerinden aktardığı bilgilerin orijinalliği, bunların realiteye uygunluğu, metnin kurgusal açıdan durumu, olaylara yaklaşım biçimi ve eleştirileri üzerinden İbnü’l-Esîr’in konuya yaklaşımı ortaya konmaya çalışılmıştır. Bunu yaparken dönemin diğer birinci elden kaynakları üzerinden karşılaştırmalı tarihsel analiz yöntemiyle müellifin metni yapı söküme tabi tutulmuştur. Böylece İbnü’l-Esîr’in, metinlerini inşa ederken, nasıl bir usul/yol/metodoloji izlediği anlaşılmaya çalışılmıştır. Elde edilen sonuç müellifin eserin mukaddimesinde belirlediği ilkeler çerçevesinde metnini yazmış olduğudur. Bu ve bunun gibi çalışmalarda elde edilen veriler İslam Dünyasında tarih metodolojisinin gelişim seyrini daha iyi anlamaya katkı/imkân sağlayacaktır. Çünkü İbnü’l-Esîr öncesi metinler onun metinleri kadar kurgusal ve tarihe özgü metodoloji temelli inşa edilmemiştir. Onun metodolojisi İbn Haldun’a giden süreci açmış, bunun üzerinden bir tarih felsefesi ve metodolojisi inşa edilmiştir.
Açıklama
ORCID
Anahtar kelimeler
ART, Humanities, History, Context (Archaeology), Period (Music)
Bilim Dalları
0601 history and archaeology, 06 humanities and the arts
Alıntı
WoS Q
Scopus Q
Cilt
Sayı
Başlangıç Sayfası
Bitiş Sayfası
Koleksiyonlar
Yükleniyor...
