Avesta dili ile kırmancca (Zazaca)'nın karşılaştırılması:Leksikolojik bir inceleme

Abstract

Zerdüştlüğün kutsal kitabı olan Avesta'nın yazıldığı Avesta dili, Eski Farsçayla beraber İrani Dillerin Eski Dönemi'ni temsil etmektedir. Hint-Avrupa Dil Ailesi içerisinde yazılı metin sunan sayılı eski dilden biri olduğundan Hint-Avrupa Dil Ailesi'nin tarihi geçmişine ışık tutmaktadır. Kuzeybatı İrani bir dil olan Kırmanccanın da Avesta diliyle bir köken ilişkisi bulunmaktadır. Kırmancca sadece sözcük ortaklığı, fonetik benzerlik açısından değil gramer bakımından da birçok konuda Avesta dili ile ortak özellikler sergilemektedir. Şimdiye kadar Kırmancca ile Avesta dili üzerine kapsalı bir karşılaştırma çalışması yapılmamıştır. Kırmancca ile beraber tüm Kürtçe lehçelerini kapsayacak detaylı bir karşılaştırma çalışması, Kürtçe ile ilgili önemli bilgiler ortaya koyacaktır. Bu master tezi kapsamında Avesta dili ile Kırmancca ve Kurmancca bazı konularda karşılaştırılmış, Avesta dili ile kısmen ya da tamamen ortak olan sözcükler tespit edilmeye çalışılmıştır. Kırmancca sözcüklerin diyakronik dönüşümünün ayrıntılı bir şekilde incelenmesi, Kırmanccanın hangi evrelerden geçtiğini tespit etmeye, gramatik yapısını ayrıntılı bir şekilde çözümlemeye ışık tutacaktır.

Avesta language in which Avesta, the holy book of Zoroastrianism, was written together with Old Persian, represents the Old Period of Iranian languages. Since it is one of the few old languages offering written text in the Indo-European Language Family, it sheds light on the history of the Indo-European Language Family. Kirmancki, which is a northwestern Iranian language, also has a etymologic relationship with Avesta language. Kirmancki exhibits common features with the language of Avesta not only in terms of word partnership, phonetic similarity but also in terms of grammar. A comprehensive comparison study on the language of Kirmancki and Avesta has not been conducted so far. A detailed comparison study that will cover all Kurdish dialects together with Kirmancki will reveal important information about Kurdish. Within the scope of this master thesis, Avesta language was compared with Kirmancki and Kurmanci in some subjects, and words that are partially or completely common with Avesta language were tried to be determined. A detailed examination of the diachronic transformation of the Kirmancki words will shed light on determining the phases of the Kirmancki and analyzing its grammatical structure in detail.