Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilere karşı öz yeterlilik düzeylerinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırma, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilere karşı öz yeterlilik düzeylerini farklı değişkenler ile incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tarama yöntemi esas alınarak Mardin il ve ilçelerinde basit rastgele örnekleme yöntemi ile görev yapan 344 gönüllü beden eğitimi öğretmeni katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin Özel Gereksinimli Çocuklara Yönelik Öz-Yeterlik Ölçeği-Türkçe Versiyonu (BESÖY-TR) ölçeği kullanılmıştır. Ölçek toplamda 33 maddeden ve zihinsel yetersizlik, bedensel yetersizlik ve görme yetersizliği olmak üzere üç farklı alt boyuttan oluşmaktadır. Elde edilen veriler SPSS paket programı aracılığı ile t testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) analizleri yapılmıştır. Anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Analiz sonucunda katılımcıların yaş, cinsiyet, meslek yılı, eğitim düzeyi, ailede engelli birey bulunma durumu, medeni hali, engelli bireylere yönelik eğitim/seminer alma, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve okulunda özel eğitim sınıfı bulunma değişkenlerinden etkilenmeyip anlamlı bir farklılık göstermezken, çocuk sahibi olma değişkenine göre zihinsel yetersizlik ve görme yetersizliği alt boyutlarunda çocuk sahibi olanların, özel gereksinimli bireylerle çalışma deneyimi değişkenine göre ise zihinsel yetersizlik alt boyutunda çalışanların lehine özyeterlik düzeylerini anlamlı biçimde etkilediğini göstermektedir.

This study was conducted to examine the self-efficacy levels of physical education and sports teachers toward students with special needs in relation to various variables. Based on the survey method, the study included 344 volunteer physical education teachers working in Mardin province and its districts, selected through a simple random sampling method. The data collection tools consisted of a Personal Information Form and the Turkish version of the Self-Efficacy Scale for Physical Education and Sports Teachers Toward Children with Special Needs (BESÖY-TR). The scale includes a total of 33 items and three sub-dimensions: intellectual disability, physical disability, and visual impairment. The obtained data were analyzed using t-tests and one-way analysis of variance (ANOVA) through the SPSS software package. The level of significance was set at p < 0.05. The results indicated that the participants' self-efficacy levels did not show significant differences based on age, gender, years of professional experience, educational level, presence of a disabled individual in the family, marital status, receiving training/seminars related to individuals with disabilities, mother's education level, father's education level, or the presence of a special education classroom in their school. However, having children significantly affected the self-efficacy levels in the intellectual disability and visual impairment sub-dimensions in favor of teachers who had children. Additionally, work experience with individuals with special needs significantly affected the self-efficacy levels in the intellectual disability sub-dimension in favor of those who had such experience.