MARDİN İLİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİNDE ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI

Abstract

Birinci endüstri devrimiyle büyük bir ivme kazanan teknolojik, ekonomik ve sosyal kalkınma günümüzde de devam ederken doğal kaynakların giderek azalmasını, kirlenmesini, doğadaki ekolojik dengenin bozulmasını ve beraberinde doğal felaketleri de beraberinde getirmiştir. Bu nedenle günümüzde bunun farkına varan ülkeler doğrusal ekonomiden döngüsel ekonomiye geçiş yapmaktadırlar. Bu amaçla da üretim tarafında sürdürülebilirliğin sağlanması için işletme düzeyinde, yerel düzeydeki işletmeler arasında ve bölgeler arasında çeşitli kavramlar ve uygulamalar görülmektedir. Bu uygulamalardan biri de işletmeler arasında atık, enerji, malzeme, su vb. aktarımına dayanan endüstriyel simbiyoz (ortakyaşarlık) kavramıdır. 1960‘lı yıllarda dünyada görülmeye başlayan endüstriyel simbiyoz uygulamaları giderek artmakta ve işletmeler arasında bu konudaki potansiyel sürekli araştırılmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın amacı, Mardin Organize Sanayi Bölgesi (OSB)‘de faaliyette bulunan imalat işletmeleri arasında endüstriyel simbiyoz olanaklarının araştırılmasıdır. Bu amaçla ilgili kurumlardan işletmelerin isim, sektör, atık türü vb. bilgileri ile mevcut simbiyotik ilişkilere ait veriler alınmış ve sektörlere göre sınıflandırılmıştır. Sonrasında, işletmelerin atık türlerine göre aralarında olabilecek simbiyotik ilişkiler, Türkiye‘de ve dünyada daha önce yapılmış çalışmaların raporları ile literatürdeki bilgilere göre araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre aynı veya farklı sektörler arasında potansiyel simbiyotik ilişkiler tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda bu ilişkilere göre şematik olarak mevcut ve potansiyel simbiyoz ağı oluşturulmuş ve belirlenen potansiyel simbiyotik ilişkilerin uygulanabilmesi için çeşitli öneriler geliştirilmiştir.