ÎMAJ DI HELBESTA KURDÎ YA NÛ YA BAKUR DE
Date
2016
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Artuklu Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü
Open Access Color
OpenAIRE Downloads
OpenAIRE Views
Abstract
Îmaj, di helbestê de herî kêm bi du bêjeyên ji aliyê maneyê dûrî hev, pêk tê.
Têkiliya di navbera bêjeyên dûrmane, di hişê mirov de dîmenên ji rastiya jiyanê cuda
saz dike. Ev dîmenên nû, wek xeyal an jî îmajan tê binavkirin. Pênaseya îmajê,
dîroka îmajê, cûreyên îmajê, karîgeriya îmajê û pêkhatina îmajê di xebatên poetîk de
bi sedan salan cihekî giring girtine.
Îmaj ji hebûna gotina ewil a helbestkî welidiye û heta roja me hebûna xwe
domandiye. Wek têgehekê cara yekem di sedsala 17mîn de li Londrayê ji aliyê Ezra
Pound ve hatiye bikaranîn. Îmaj ji aliyê gelek kesan ve wek unsûreke helbestê ya
bingehîn hatiye pejirandin.
Di helbesta kurdî ya nû ya Bakur de, di çêkirina îmajan de hunerên
ciwankariyê, xwedî roleke gelek giring in. Hunerên ciwankariyê, gotinan ji şêwaza
rojane diqetînin û kirasê vegotina hunerê yê estetîk li bêjeyan dikin. Bi vî awayî
îmajên helbestkî derdikevin holê. Metaforên ku tên sazkirin, bi saya hunerên
ciwankariyê di mejiyê mirovan de xeyalên rengîn pêk tînin.
Ev xebat ji destpêkekê û sê beşan pêk tê. Têgeha îmajê û bikaranîna îmajê di
helbestên Arjen Arî Berken Bereh, Fatma Savcî û Gulîzerê de vedikole. Di berhemên
helbestvanên navborî de hin îmajên takekesî, îmajên civakî û siyasî ji aliyê maneyê
ve analîz dike. Di çêkirina van îmajan de rola hunerên ciwankariyê destnîşan dike.
Îmajên takekesî, îmajên ku mijara wan li ser feraset û derûniya mirovan in. Di
mînakên helbestvanên navborî de evîn, erotîzm, siruşt, xerîbî, tenêtî û mirin ji wan
îmajan in ku zêde hatine biakaranîn. Îmajên civakî û siyasî, ew îmaj in ku li ser jiyan
û rola mirovan di civakê de disekine. Îmajên zordestiyê, îmajên azadiyê du sernav in
ku di helbestên helbestvanên navborî de ji analîzên me re bûne mijara şîroveyên
poetîk.
Şiirde imaj, anlam açısından birbirine uzak en az iki sözcükle oluşur. Uzak anlamlı kelimeler arasındaki ilişki, insan zihninde hayatın gerçekliğinden farklı görüntüler meydana getirir. Bu yeni görüntüler, hayal ya da imaj olarak adlandırılır. İmajın tanımı, imajın tarihi, imaj türleri, imajın işlevleri ve imajın oluşumu yüzyıllardan beri poetik çalışmalarda önmeli bir yer tutmaktadır. İmaj ilk şiirsel sözün varlığından itibaren doğmuş ve günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Bir kavram olarak ilk kez 17. Yüzyılda Londra’da Ezra Pound tarafından kullanılmıştır. İmaj pek çok kişi tarafından şiirin temel unsurlarından biri olarak kabul görmüştür. Edebi sanatlar modern kuzey Kürt şiirinde imaj oluşturmada oldukça önemli bir role sahiptir. Edebi sanatlar, sözleri günlük kullanımlarından uzaklaştırarak sözcüklere sanatsal estetik kostümler giydirir. Böylece şiirsel imgeler ortaya çıkar. Kurgulanan metaforlar, edebi sanatlar sayesinde insan zihninde renkli hayaller oluşturur. Bu çalışma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. İmge kavramı ve Arjen Arî, Berken Bereh, Fatma Savcî ve Gulîzer’in şiirlerinde imgenin kullanımını irdelemektedir. Adı anılan şairlerin eserlerindeki bazı bireysel imajlar ve sosyal, siyasi imajları, anlamsal açıdan analiz etmektedir. Bu imajların oluşumunda edebi sanatların rolünü göstermektedir. Bireysel imajlar, konusu insan algısı ve psikolojisi olan imajlardır. Adı geçen şairlerin örnekleminde aşk, erotizm, tabiat, gurbet, yalnızlık ve ölüm çokça kullanılan imajlardır. Sosyal ve politik imajlar, insanın toplum içindeki yeri ve toplumdaki rolü üzerinde durmaktadır. Zulüm imajları ve özgürlük imajları, adı geçen şairlerin şiirlerindeki iki başlık olarak analizlerimizde şiirsel yorumlara konu oldular.
Image in poetry consist at least from two words,which are far way in terms of meaning. Relation betwen non-close meaningful words can occur different imagines at the mind of people. These new displays are named as images and imaginations. Definition of image, history of image, type of image, function of image and formation of image have got an important place in the poetic studies for ages. Image had been born since the first word of poetic and subsist until nowadays. Frist time, It was used as a concept in the seventeenth century in London by Ezra POUND. Image was accepted as one of basic element of poetry by many people. Literary arts has a important role of creation image in modern northern Kurdish poetry. Literary arts, using the words out of daily use, add new meanings to word. So, poetic images occur. Fictionalized metaphors forms variantions in the mind of people thanks to literary arts. This research consists of an introduction and three parts. The concept of image examines the using of image in poetry of Arjen Ari, Berken Bereh, Fatma Savci and Gulizer. The mentioned poets analyz some personality images,social images and political images in terms of meaning in their poetries. This point shows the importance of literary arts in the formation of images. The personality images are the images, whose subjects are human psychology and perception. These poets use mostly love, erotism, homesickness, lonely and death images in their poetries. Social and political images points that place of human and role in society. Freedom and persecution images, which were used as two basic topic in mentioned poets, poetries, subjected to our poetrics comments in our analyzs.
Şiirde imaj, anlam açısından birbirine uzak en az iki sözcükle oluşur. Uzak anlamlı kelimeler arasındaki ilişki, insan zihninde hayatın gerçekliğinden farklı görüntüler meydana getirir. Bu yeni görüntüler, hayal ya da imaj olarak adlandırılır. İmajın tanımı, imajın tarihi, imaj türleri, imajın işlevleri ve imajın oluşumu yüzyıllardan beri poetik çalışmalarda önmeli bir yer tutmaktadır. İmaj ilk şiirsel sözün varlığından itibaren doğmuş ve günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Bir kavram olarak ilk kez 17. Yüzyılda Londra’da Ezra Pound tarafından kullanılmıştır. İmaj pek çok kişi tarafından şiirin temel unsurlarından biri olarak kabul görmüştür. Edebi sanatlar modern kuzey Kürt şiirinde imaj oluşturmada oldukça önemli bir role sahiptir. Edebi sanatlar, sözleri günlük kullanımlarından uzaklaştırarak sözcüklere sanatsal estetik kostümler giydirir. Böylece şiirsel imgeler ortaya çıkar. Kurgulanan metaforlar, edebi sanatlar sayesinde insan zihninde renkli hayaller oluşturur. Bu çalışma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. İmge kavramı ve Arjen Arî, Berken Bereh, Fatma Savcî ve Gulîzer’in şiirlerinde imgenin kullanımını irdelemektedir. Adı anılan şairlerin eserlerindeki bazı bireysel imajlar ve sosyal, siyasi imajları, anlamsal açıdan analiz etmektedir. Bu imajların oluşumunda edebi sanatların rolünü göstermektedir. Bireysel imajlar, konusu insan algısı ve psikolojisi olan imajlardır. Adı geçen şairlerin örnekleminde aşk, erotizm, tabiat, gurbet, yalnızlık ve ölüm çokça kullanılan imajlardır. Sosyal ve politik imajlar, insanın toplum içindeki yeri ve toplumdaki rolü üzerinde durmaktadır. Zulüm imajları ve özgürlük imajları, adı geçen şairlerin şiirlerindeki iki başlık olarak analizlerimizde şiirsel yorumlara konu oldular.
Image in poetry consist at least from two words,which are far way in terms of meaning. Relation betwen non-close meaningful words can occur different imagines at the mind of people. These new displays are named as images and imaginations. Definition of image, history of image, type of image, function of image and formation of image have got an important place in the poetic studies for ages. Image had been born since the first word of poetic and subsist until nowadays. Frist time, It was used as a concept in the seventeenth century in London by Ezra POUND. Image was accepted as one of basic element of poetry by many people. Literary arts has a important role of creation image in modern northern Kurdish poetry. Literary arts, using the words out of daily use, add new meanings to word. So, poetic images occur. Fictionalized metaphors forms variantions in the mind of people thanks to literary arts. This research consists of an introduction and three parts. The concept of image examines the using of image in poetry of Arjen Ari, Berken Bereh, Fatma Savci and Gulizer. The mentioned poets analyz some personality images,social images and political images in terms of meaning in their poetries. This point shows the importance of literary arts in the formation of images. The personality images are the images, whose subjects are human psychology and perception. These poets use mostly love, erotism, homesickness, lonely and death images in their poetries. Social and political images points that place of human and role in society. Freedom and persecution images, which were used as two basic topic in mentioned poets, poetries, subjected to our poetrics comments in our analyzs.