Sosyal Sınıf Sembolü Olarak Rekreasyon

Abstract

Rekreasyon, son zamanlarda sosyal teoride sıklıkla karşılaşılan önemli kavramlardan biridir. Kavramın önemli olmasının başlıca nedeni sosyoloji, eğitim, turizm, ekonomi ve sağlık gibi birçok bilim dalıyla olan ilişkisinden kaynaklandığı düşünülmektedir (Dawson, 1988; Harris, 2005: 119; Öztürk, 2018; Meriç ve Bozkurt, 2017; McDonough, 2013; Uyrun, 2020; Uyrun ve Ceylan, 2020; 168). Gerçekten de, rekreasyonun gündelik yaşamda bireylerin veya sosyal toplulukların sosyal sınıf yapılarına özgü aktivite veya etkinlik biçimlerini yansıtması, onun sosyoloji açısından önemini gösterir. Nitekim sosyologlar her sosyal sınıfın; kültürel yapıları, yaşam tarzları ve sosyal ilişkileri arasında benzer özellikler gösterdiğinin önemine dikkat çeker (Arslan, 2012: 70; Bourdieu, 2014: 194; Dawson, 1988; Yıldırım, 2016: 93-94). Çünkü sosyologlar, sosyal sınıf yapılarına odaklanarak hem sosyal toplulukların hem de toplumsal yapıların analiz edilebileceğini varsayarlar. Ancak sosyolojik teorilerde sosyal sınıf tanımlamaları farklılaşmaktadır ve bu nedenle rekreasyon kavramına yönelik bakış açılarında da farklılık görülebileceğini söylemek mümkündür. Bu durum, sosyolojik teorilerin hem sınıf kavramına yükledikleri anlamlardan hem de toplumu analiz etme yöntemlerinden kaynaklanmaktadır. Bu anlamda, sosyolojide sosyal sınıf yaklaşımları rekreasyonla ilişkilendirildiğinde, rekreasyonun sosyolojik teorilerde önemli bir konuma sahip olduğunu gösterir. Bu bölümün amacı, rekreasyonu sosyolojik teorilerde sosyal sınıf tanımlamalarıyla ilişkilendirerek yorumlamak ve analiz etmektir. Söz konusu amaç, sosyal sınıf kavramını genel hatlarıyla açıklamayı gerektirmektedir. Ancak, sosyal sınıf tanımlamaları sosyolojik teorilerde bir bütünlük göstermez ve bu durum rekreasyon kavramını tüm teorilerle ilişkilendirmeyi ve açıklamayı zorlaştırmaktadır. Bu zorluk, sosyolojik teoride öne çıkan Marx, Weblen, Weber ve Bourdieu’nun sınıf teorilerine odaklanarak aşılmaya çalışılmıştır. Şunu da ifade etmek gerekir ki, çalışmada bu sınıf teorilerinin analizinden ziyade, teorilerin temel sınıf varsayımlarından hareketle rekreasyon etkinlikleri arasındaki ilişkiye dikkat çekmeye çalışmaktır. Bu kapsamda, bireylerin sosyal sınıf yapıları ile rekreasyon aktiviteleri arasındaki ilişki, dört teorik perspektif bağlamında incelenmiştir.