Yapay Zekâ Ufkunda Seyir: Yeni Düzlemde Meslekleri, İşleri ve İş Stratejilerini Dönüştürmek

Abstract

Bu çalışma, Endüstri 4.0 devrimi çerçevesinde yapay zekânın (YZ) meslekler, istihdam yapıları ve iş stratejileri üzerindeki dönüştürücü etkilerini araştırmaktadır. Nitel bir araştırma tasarımı benimsenerek, gelecekteki iş gücü dönüşümünün YZ sistemleri tarafından nasıl kavramsallaştırıldığını incelemek amacıyla gelişmiş sohbet botları (ChatGPT, Bing ve Gemini) ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. MAXQDA 12 yazılımıyla desteklenen içerik analizi sonucunda; rutin görevlerin otomasyonu, YZ tabanlı yeni mesleklerin yükselişi ve insanlara özgü bilişsel ve duygusal becerilerin artan önemi gibi ortak temalar belirlenmiştir. YZ yanıtları bilinç ya da niyet içermese de, eğitildikleri veri kümeleri doğrultusunda şekillenen söylemsel çıktılar olarak yorumlanmış ve toplumsal-teknolojik eğilimlere dair anlamlı içgörüler sunmuştur. Bulgular, mevcut iş süreçleri ve meslek yapılarında önemli değişimlere işaret etmekte; bazı rollerin yok olacağını, bazı yeni rollerin ise dijital yetkinliklere bağlı olarak öne çıkacağını göstermektedir. Bunun yanında çalışma; bireyler, örgütler ve politika yapıcılar için uygulanabilir stratejiler önererek işin değişen doğasına uyum sağlama yollarını sunmaktadır. YZ’yi yalnızca bir teknoloji değil, aynı zamanda yapılandırılmış öngörülerin kaynağı olarak konumlandırarak literatüre yöntemsel ve epistemolojik açıdan özgün bir katkı sağlamaktadır.