Dijitalleşmenin Aile Kurumunda Birincil Toplumsallaşmaya Etkisi

Abstract

Toplumsallaşma, bireyin toplumsal norm ve değerleri öğrenerek toplumla uyum sağladığı dinamik bir süreçtir. Bu sürecin en kritik evresi olan birincil toplumsallaşma genellikle aile içinde gerçekleşir; bu aşamada temel normlar ve davranış kalıpları kazanılır. Ancak dijitalleşmenin hız kazanmasıyla süreç yalnızca aileyle sınırlı kalmamakta, dijital mecralar da çocukların toplumsal kimlik inşasında etkili olmaktadır. İnternet, sosyal medya, dijital oyunlar ve dijital içerikler, çocukların değer yargıları ve davranışlarını şekillendirmede önemli bir rol üstlenmektedir. Bu araştırma, dijitalleşmenin birincil toplumsallaşma sürecine etkisini sosyolojik açıdan incelemektedir. Nitel araştırma yöntemiyle, Mardin’de yaşayan sekiz kadın ve sekiz erkekle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayalı fenomenolojik bir inceleme olarak tasarlanmıştır. Veriler betimsel analiz yoluyla değerlendirilmiş; dijitalleşmenin aile içi değer aktarımı, ebeveyn-çocuk etkileşimi, empati düzeyi ve ebeveyn tutumları üzerinde belirgin etkiler yarattığı saptanmıştır. Bulgular, dijitalleşmenin toplumsallaşma süreçlerini hem olumlu hem de olumsuz yönde dönüştürdüğünü göstermektedir. Özellikle dijital mecralarda içerik denetimi ve dijital kullanım sürekliliğinde denge sağlanması gerektiği ortaya konmuştur.