Arpada Tane Verimi ve Kalite Özellikleri Üzerine Genotip ve Çevrenin Etkileşimi

Abstract

Bu çalışma, bazı arpa genotiplerinin tane verimi ve kalite özellikleri üzerine çeşit ve çevrenin etkilerini belirlemek amacıyla, 2011-2012 yılında Diyarbakır ve Mardin koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada, 2 adet ticari çeşit ve 5 adet ileri hat kullanarak tane verimi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein içeriği, nişasta içeriği ve klorofil içeriği değerleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, genotip, çevre ve çeşit x çevre interaksiyonunun incelenen özellikler üzerine etkileri istatistikî olarak önemli bulunmuştur. Genotiplerin tane verimi 413.60-661.63 kg da-1, bin tane ağırlığı 42.21- 45.02 g, hektolitre ağırlığı 58.92-66.39 kg/hl, tanede protein içeriği %11.70-14.24, tanede nişasta içeriği %59.8-61.2 ve klorofil içeriği 44.4- 48.6 değerleri arasında değişmiştir. Her iki lokasyonda da Altıkat çeşidi en yüksek tane verimi değerine sahip olmuştur. DZA-7, DZA-8 ve Dicle 1 hatları protein içeriği, hektolitre ağırlığı ve nişasta içeriği özellikleri yönünden ön plana çıkmışlardır. Biplot analizi ile tüm özellikler incelendiğinde tane verimi, bin tane ağırlığı ve SPAD değeri aynı grupta yer alırken protein içeriği, nişasta içeriği ve hektolitre ağırlığı özellikleri aynı grupta yer almıştır.

The purpose of this study was to determine genotype and environment effects on the grain yield and its component of some barley genotypes in Diyarbakır and Mardin conditions in 2011-2012. In the study, 2 commercial varieties and 5 advanced lines were used as a material. Grain yield, thousand grain weight, test weight, protein content, starch content and SPAD value were measured. Results varied between 413.60-661.63 kg da-1 for grain yield, 42.21-45.02 g for thousand grain weight, 58.92-66.39 kg hl-1 for test weight, 11.70-14.24 % for grain protein content, 59.8-61.2 % for grain starch content and 44.4-48.6 unit for SPAD value. Altikat sustained the highest grain yield in both locations. DZA-7, DZA-8 and Dicle 1 advanced lines showed high performance in terms of protein contents, starch content and test weight. When all traits were evaluated using the Biplot analysis, grain yield, thousand grain weight and SPAD were involved in the same group, while protein content, starch content, test weight were grouped in the other group.