İşletmelerin Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Puanını Etkileyen Faktörler: BİST İmalat Sektöründe Bir Uygulama

Abstract

Bu çalışmanın amacı sürdürülebilirlik ilkeleri uyum çerçevesi kapsamında işletmelerin sürdürülebilirlik uyum puanlarını etkileyen faktörleri belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda işletmelerin faaliyetlerinin çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirliğe etkisinin sektörel açıdan farklılık göstermesi nedeniyle sektör bazlı bir çalışma yürütülmüştür. Bu bağlamda Borsa İstanbul’a kayıtlı imalat sektöründe yer alan 198 işletme ele alınmıştır. Bu işletmelerin 2023 yılına ait sürdürülebilirlik uyum raporları incelenmiştir. Ardından bu raporlardan içerik analizi yöntemiyle elde edilen veriler puanlanarak sürdürülebilirlik ilkeleri uyum puanı hesaplanmıştır. Elde edilen puanlar, sürdürülebilirlik ilkeleri uyum puanını temsilen bağımlı değişken olarak araştırma modeline dahil edilmiştir. Bağımsız değişken olarak ise aktif kârlılık oranı, kaldıraç oranı, işletme büyüklüğü, sürdürülebilirlik raporlaması ve sürdürülebilirlik endeksi kullanılarak çoklu regresyon analizi yöntemi uygulanmıştır. Analiz sonucunda işletmelerin sürdürülebilirlik uyum puanı ile aktif karlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Öte yandan sürdürülebilirlik uyum puanı ile kaldıraç oranı, işletme büyüklüğü, sürdürülebilirlik endeksinde yer alma ve sürdürülebilirlik raporlaması arasında anlamlı ve pozitif ilişki saptanmıştır. Bu sonuçlara göre sürdürülebilirlik endeksinde yer alan, sürdürülebilirlik veya entegre rapor yayınlayan imalat işletmelerinin sürdürülebilirlik uyum puanın yüksek olduğu görülmektedir. Ayrıca, büyük ve kaldıraç oranı yüksek olan imalat işletmelerin de sürdürülebilirlik uyum puanlarının yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışma, sürdürülebilirlik uyum raporları kapsamında sürdürülebilirlik etki düzeyi yüksek olan imalat sektöründeki işletmelerin sürdürülebilirlik uyum düzeyini etkileyen faktörleri analiz ederek literatüre katkı sunmaktadır.