Arapçadan Zazacaya Geçen Sözcükler Üzerine Bir Analiz

Abstract

Birbirine yakın coğrafyalarda konuşulan diller arasında dil etkileşimi sık karşılaşılan bir durumdur. Zazacanın konuşulduğu coğrafyada Türkçe, Arapça, Ermenice, Kurmancca gibi birçok dil konuşulmaktadır. Zazaca kültürlerin ve dillerin karşılaşma alanında konuşulduğu için, Zazacanın üzerinde farklı dillerin etkisi vardır. Bu çalışmada Arapçadan Zazacaya geçmiş olan sözcükler üzerinde durulacaktır. Arapça, Zazacaya komşu olan diğer dillerden farklı olarak, İslam dininin dili olmasından dolayı bölge dillerinin hepsini etkilemiştir. Çalışmada Zazalar ve Zazaca üzerine bazı bilgiler verildikten sonra diller arasında sözcük alışverişi üzerinde durulacaktır. Bulgular kısmında örnek sözcükler üzerinden, Zazacaya geçmiş olan Arapça sözcükler incelenecektir. Vate Çalışma Grubu’nun son yayımlamış olduğu sözlük temel alınarak tespit edilmiş olan Arapça sözcükler ise ek kısmında verilecektir. Bu alanda daha önce bir çalışma olmadığı için, bu çalışmada tespit edilen veriler önemlidir. Çalışma metodu olarak sözlük taraması kullanılmıştır. Çalışmada bu sözcüklerin kullanım sıklığı, kullanım alanları, geçiş şekilleri gibi özellikler üzerinde durulmamıştır. En fazla sözcüğün geçtiği sesler grafik şeklinde verilmiş, böylelikle Arapçadan geçen geçen seslerin yoğunluğu tespit edilmiştir. Böylelikle Zazaca ve Arapça arasındaki dil etkileşimi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmada sadece sözcüklerin kök kısmı ele alınacak, aynı kökten türetilmiş olan sözcüklere yer verilmeyecektir. Bundan dolayı Arapçadan Zazacaya geçmiş olan sözcüklerin sayısı çok daha fazladır.