Mardin Meslek Yüksekokulu

Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/28

Browse

Now showing 1 - 20 of 57

SABİT KONDANSATÖRLÜ TRİSTÖR KONTROLLÜ REAKTÖRÜN ANALİZİ
(ISPEC, 2023) Adak, Süleyman
Sabit kondansatörlü, tristör kontrollü reaktor (FC-TCR) tipi kompanzasyon hızlı ve duyarlı kompanzasyon gereken sanayi tesislerinde kullanılır. Sistem sabit kondansatörlere paralel bağlanmış tetikleme açısı ile kontrol edilen ve değeri değiştiribilen bir reaktörden oluşur. Reaktörlere bağlanmış ristörlerin tetikleme açılarının değiştirilmesi sonucunda reaktör akımının temel bileşeni değiştirilir. Bunun sonucunda endüktif reaktif güç büyüklüğünü kontrol edilir. Reaktif gücün hızlı değişim gösterdiği ark ocakları ve demiryolu şebekeleri gibi yüksek güç sistemlerinde FC-TCR kullanılırlar. Ek olarak güç iletim sistemlerinde güç faktörünü düzeltmek ve yükü dengelemek amacı ilede kullanılırlar. Bunun sonucunda güç tesisinde gercekleştirilen kompanzasyonda hız ve hassasiyeti artar Tristörlü reaktörün endüktif yükün ayarlanarak kompanzasyon sisteminin güç faktörü kontrol edilir. Kontrol işleminde mikrodenetleyiciler kullanılır. Güç sisteminde oluşacak değişikliklere FCTCK'nın en çok 10 ms de cevap vermesi gerekir. Bu kompanzasyon sistemde transient oluşmaz yannız harmonik bileşenler üretilir.
Aktif Güç Filtresi ile Harmoniklerin Dengesiz Yükte Eliminasyonu
(2018) Adak, Süleyman
Bu çalışmada, non-lineer ve dengesiz yükün bulunduğu güç sisteminde aktif filtre kullanılarak harmonik distorsiyonun değeri düşürülmüştür. Pasif harmonik filtrelerin aksine, modern aktif harmonik filtreler, güç faktörü düzeltme, gerilim regülasyonunu saglama, yükün dengelenmesi, harmonikleri filtrelenmesi, gerilimdeki flikerin azalmasını önleme, reaktif güç kontrolü gibi bir çok fonksiyona sahiptirler. Önerilen güç sistemi, üç fazlı gerilim kaynağı, tam dalgalı kontrolsüz redresör, aktif filtre ve R-L endüktif yükünden oluşmaktadır. Tam dalga kontrolsüz doğrultucu 3., 5., 7., 11., 13., 15., 17., 19., vb. harmonik bileşenleri üretir. Tam dalgalı kontrolsüz doğrultucu giriş akımının toplam harmonik bozulmasını (THDI) azaltmak için aktif filtre kullanıldı. Güç sistemi Matlab/Simulink programı kullanılarak modellendi. Simülasyon sonuçları hem harmoniklerin elimine edildiğini hem de THD’ninde azaltıldığını göstermiştir. Güç sisteminde THDI değeri % 44.61 olarak ölçüldü.Filtreleme kullanıldıktan sonar bu değer % 4.491 olarak ölçüldü. Güç sisteminde aktif filtre kullanılması sonucunda THDI degerinde % 41.119 oranında azalma sağlandı.
FOTOVOLTAİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE SICAKLIĞIN ÇIKIŞ GÜÇÜ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
(ZEUGMA, 2019) Adak, Süleyman; Cangi Hasan
Yenilenebilir enerji kaynakları içinde en önemlisi güneş enerjisidir. Güneş enerjisi sistemleri çevreyi kirletmezler ve de sessiz çalışırlar. Fotovoltaik (PV) panellerde kullanılan yarı iletken malzemeler sayesinde güneş enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülür. PV paneller birer enerji dönüştürücüdürler. Panel çıkış gücünü etkileyen birçok parametre bulunmaktadır. Solar sistemde kayıplara neden olan parametreler, PV sistemde kullanılan dönüştürücülerin kayıpları, panel üzerindeki gölgelenme ve kirlilik, panel yüzeyine gelen güneş ışınımının miktarı, ortam sıcaklığı ve panelin eğim acısıdır. PV hücresi, güneşten gelen ışığını direkt olarak gerilime dönüştürür. PV hücreler seri ve/veya paralel bağlanarak PV paneller oluşturulur. PV paneller yapılarındaki yarı iletken malzemeye bağlı olarak (%5 -%20) verimle çalışırlar. Güneş ışınım şiddeti ile sıcaklığın değişmesi panel çıkış gücünü etkiler. Bundan dolayı güneş ışınım şiddeti ile sıcaklığın panel çıkış gücüne olan etkisinin bilinmesi gerekir. Bu çalışmada Matlab/Simulink kullanılarak bir PV panelin simulink eşdeğeri oluşturuldu. Ortam sıcaklığının yükselmesi durumunda Panel sıcaklığıda artar. Sıcaklığın artması sonucunda panelin ürettiği akımın küçük oranlarda artmasına karşılık, panel gerilimi ise sıcaklık ile ters orantılı olarak düşer. PV Panel gerilimdeki azalma oranı, akımın yükselme oranına göre daha fazladır. PV panellerin çıkış gücü sıcaklıkla ters orantılı olarak değişir. Ortam sıcaklığı arttıkça panelin çıkış gücü düşmektedir.
ELEKTRİK DEVRELERİNDE DURUM DENKLEMLERİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ
(ISPEC, 2020) Adak, Süleyman
Bu çalışmada, RLC elemanları ve kaynaktan oluşan devrenin durum denklemleri biçimindeki matematiksel modeli elde edilmiş ve devrenin çözümü gerçekleştirilmiştir. Devre analizinden amaç verilmiş bir devredeki bilinmeyen bütün akım ve gerilim büyüklüklerin bulunmasıdır. Devre analizi için devreyi oluşturan her bir elemanın matematiksel modeli ile bunların birbirleri ile olan bağlantıları dikkate alınarak yapılır. Günümüzde devre analizinde bilgisayar desteği oldukça kullanılmaktadır. Bu analiz işleminde Matlab/Simulink ile birlikte yazılım programları kullanılmaktadır. Bu makalede RLC elemanları ve kaynakların bulunduğu devrenin Matlab programı desteği ile çözümü sağlanmıştır. Devrenin durum denklemi ile çözümü için durum değişkenlerinin diğer elemanlarla olan ilişkisi matrissel formda yazılır.Elde edilen diferansiyel denklemler, Matlab program komutları ile çözülür.Matlab‟a ait fonksiyon ve komutların desteği ile matematiksel denklemler kolaylıkla analiz edilebilir.Ayrıca Matlab programının belirli bir konu üzerinde yoğunlaştırılmış fonksiyon ve özel pencerelerden oluşan araç kutuları(tool-box) mevcuttur.Matlab‟ın içindeki Simulink modülü ile non-lineer sistemlerin benzetilmesi kolaylıkla gerçekleştirilebilir. Matlab programının ayrıca yüksek seviyeli programlama dili özelliği vardır.
OTOMASYONDA PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİLER KULLANIMI VE PROGRAMLANMASI
(IVPE, 2021) Adak, Süleyman
aygın olarak kullanılmalarının nedenleri arasında; giriş-çıkış sayılarının fazlalığı, kolay bir şekilde programlana bilirlikleri ve modüler bir yapıya sahip olmaları gösterilebilir. PLC, kullanıcı tarafından yazılan hafızasındaki programın akışı içinde, kontrol edilen sistemden gelen sinyaller veya geri besleme işaretleri okuyup, programda istenilen kontrol işaretlerini çıkışa aktaran bir mikrobilgisayardır. PLC’ler endüstriyel bir ortamda görev yapmak üzere tasarlanmış dijital prensiplere göre çalışan elektronik bir cihazdır. Şekil1’de PLC’ ye ait perspektif resim verilmiştir.
Citation - WoS: 32
Citation - Scopus: 32
Development software program for extraction of photovoltaic cell equivalent circuit model parameters based on the Newton–Raphson method
(SpringerLink, 2022) Adak, Süleyman; Cangi, Hasan; Yılmaz, Ahmet Serdar; Arifoğlu, Uğur
Finding the equivalent circuit parameters for photovoltaic (PV) cells is crucial as they are used in the modeling and analysis of PV arrays. PV cells are made of silicon. These materials have a nonlinear characteristic. This distorts the sinusoidal waveform of the current and voltage. As a result, harmonic components are formed in the system. The PV cell is the smallest building block of the PV system and produces voltages between 0.5 V and 0.7 V. It serves as a source of current. The amount of radiation hitting the cell determines how much current it produces. In an ideal case, a diode and a parallel current source make up the equivalent circuit of the PV cell. In practice, the addition of a series and parallel resistor is made to the ideal equivalent circuit. There are many equivalent circuits in the literature on modeling the equivalent circuit of a PV cell. The PV cell single–diode model is the most used model due to its ease of analysis. In this study, the iterative method by Newton–Raphson was used to find the equivalent circuit parameters of a PV cell. This method is one of the most widely used methods for determining the roots of nonlinear equations in numerical analysis. In this study, five unknown parameters (Iph, Io, Rs, Rsh and m) of the PV cell equivalent circuit were quickly discovered with the software program prepared based on the Newton–Raphson method in MATLAB
HARMONİK BİLEŞENLER İÇEREN GÜÇ SİSTEMİNDE SERİ REZONANSIN ANALİZİ
(GECE YAYINEVİ, 2023) Adak, Süleyman
Seri rezonans devre elemanlarından endüktans (L) ile kapasitör © arasındaki gerilimlerin aynı fazda eşit ve birbirine zıt olması koşulunda oluşur. Seri bağlı R,L,C devresinde sinüzoidal sinyallerin aynı frekansta olmaları koşulunda fazörler yardımı ile birleştirilebilirler. Seri bağlı R,L,C devresi, indüktörün endüktif reaktansı kapasitörün kapasitif reaktansına eşit olduğu bir frekans değeri vardır. XL =XC eşit olduğunda devrenin rezonans frekans noktası (ƒr) vardır. Bu frekansa rezonans frekansı denir. Seri rezonans devreleri elektronikte kullanılan önemli devrelerdir. Seri rezonans devreleri gürültü filtreleri, farklı frekans kanallarının alınması ile radyo ve televizyon ayar devrelerinde kullanılırlar.
Citation - WoS: 46
Citation - Scopus: 57
Harmonics Mitigation of Stand-Alone Photovoltaic System Using LC Passive Filter
(Journal of Electrical Engineering and Technology, 2021) Adak, Süleyman
This article investigates modeling and simulation of the off-grid photovoltaic (PV) system, and elimination of harmonic components using an LC passive filter. Pulse width modulation (PWM) inverter is used to convert the direct current to alternating current. It is very important in terms of energy quality that the inverter output current total harmonic distortion (THDI) is below the value given by standards. Harmonic components have negatively effect on off-grid PV power system. THDI should be kept below a certain level in order to prevent damage to the equipment in the off-grid system and to ensure a higher quality energy flow to reduce the total harmonic distortion (THD) of the solar inverter output current; LC passive filter must be connected to the output of the PWM inverter. There are many types of passive filters for solar inverters. One of the most widely used filter types is the LC filter. LC filters are used in off-grid systems. LC filter is smaller in size and lower cost than other filters. But it is more complicated to determine the parameters of the LC filter. Therefore, in order for the system to remain in a steady state, the parameters must be accurately calculated and analyzed. In this study, the output power of the solar inverter, switching frequency, bus voltage etc. values were determined and LC filter parameters were calculated. Since high inductance values are used in LC filters, the voltage drop increases in these filters. To reduce the voltage drop, the DC bus voltage must be increased, which increases the switching losses. LC filter is connected between the inverter and the nonlinear load to filter the harmonic components produced by the DC/DC boost converter, DC/AC inverter and non-linear load. Matlab/Simulink program was used in Simulation and analysis of off-grid solar system. Solar inverter output current THD was measured as 91.55%. After the LC filter is connected to the system, this value has dropped to 2.62%.
DİNAMİK DEVRELERİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ DURUM DEĞİŞKENi MODELİ İLE ANALİZİ
(MAS, 2022) Adak, Süleyman
Elektrik devrelerinde akım, gerilim değerleri devrenin analizi sonucunda belirlenir. Devre analizi içeriği elektrik, elektronik ve haberleşme mühendisliğinin temelini oluşturur. Dinamik devrelerin analizinde durum değişkenleri yöntemi kullanılır. Bu yöntemde tam çözüm, öz çözüm ve zorlanmış çözüm oldukça önemlidir. Elektrik devrelerinde enerji depolayan devre elemanlarına ait değişkenler durum değişkeni olarak seçmeliyiz. Çünkü bu devre elemanlarının değerleri, şarj ve deşarj durumlarında tanımlı oldukları diferansiyel denklemlere göre değişirler. Dirençler üzerlerinde güç harcanan devre elemanlarıdır. Üzerlerinden gecen akım ve uçlarındaki gerilim düşümü sabit olup değişken olarak alınamaz. Elektrik devrelerinde durum değişkenlerinin sayısı bu devrede bulunan L, C gibi enerji depolayan devre elemanların sayısı kadardır. Elektrik devrelerinde durum denklemlerinin bulunmasında graf teorisi kullanılır. ÖnceNverilen elektrik devresi için uygun bir ağaç seçilir. Bu ağaç, aşağıdaki koşulları içermelidir. Ağaç içinde gerilim kaynakları dal olarak seçilir. Gerilim kaynaklarının yönü pozitiften negatife doğru seçilmelidir. Devredeki akım kaynakları kiriş olarak seçilir ve yönleri akım kaynağının yönüdür. Kondansatörlerin hepsi dal olarak seçilir. Ağacın yapısını bozuyorsa kiriş olarak seçilmelidirler. Kondansatörün uçlarındaki gerilim ile endükteans akımı durum değişkeni olarak alınmalıdır. Ağaç içinde endüktansların dal olarak alınır eğer ağacın yapısını bozuyorsa kiriş olarak alınabilir. Devredeki dirençler ağaç içinde dal veya kiriş olarak alınır.NElektrik devrelerinde tüm düğüm gerilimlerini ve tüm kollardaki akımları bulmak için devrenin analizi gerçekleştirilir. Doğru akım (DC) yalnızca bir yön ve doğrultuda akan akım şeklindedir. Doğru akım devrelerinde enerji depolayan kondansatör ve endüktans gibi devre elemanlarının bulunursa bu elemanlar durum değişkeni olup bu devrenin analizinde durum değişkenleri yöntemi kullanılır.
VOLTAGE AND CURRENT RIPPLE DETERMINATION FOR ĆUK DC/DC CONVERTER
(IKSAD, 2019) Adak, Süleyman; Cangi Hasan; Yılmaz Ahmet Sedar
The Ćuk converter is a DC-DCconverter which is essentially a cascade connection of the conventional boost converter and the buck converter having a capacitor to couple the energy .Its advantages mainly include the use of fewer number of switches, smooth input as well as output current and magnetic component integrability, etc.. Input current and output current have small ripple. However, requirement of capacitor C1 with large ripple current capability is disadvantages. The high ripple has a negative effect on the Ćuk converter, such as overheating,noisy operation and break down. In this study, the current and voltage ripple of Ćuk converter were found with the help of the Matlab/Simulink program. Ćuk converter contains two inductor and two capacitor. Hence it is fourthorder DC-DC converter. It provides output voltage both higher as well as lower than the input voltage. Ćuk converters are used frequently in communication systems and renewable energy sources.
GÜÇ SİSTEMLERİNDE GÜÇ FAKTÖRÜNÜN BİLGİSAYAR DESEKLİ MODELLENMESİ VE ANALİZİ
(MAS, 2019) Adak, Süleyman
Büyüyen elektrik enerjisi ihtiyacını sahip olduğumuz kısıtlı limit kaynaklarla karşılamak gittikçe zorlaşmaktadır. Bu nedenle kullandığımız elektriği tasarruf etmenin yanında kalitesini de arttırmamız gerekir. Tüketiciye sunulan elektrik enerjisinin kesintisiz sağlanması ve gerilim, frekans ve güç faktörü gibi büyüklüklerin istenen sınırlar içerisinde kalması olarak tanımlanabilecek enerji kalitesi kavramı, uzun süredir elektrik mühendislerinin başlıca çalışma konuları arasında yer almaktadır. Son yıllarda elektrik iletim sistemlerinin büyümesi ve daha karmaşık bir yapıya kavuşmasıyla birlikte çeşitli güç kalitesi sorunları da gündeme gelmektedir. Elektrik enerji sistemlerinde işletmeyi kolaylaştırmanın, verimi arttırmanın ve enerji tasarrufu sağlamanın en etkin ve en kolay yöntemlerinden birisi güç faktörünü düzeltmektir. Güç faktörü, bir katsayı olup aktif gücün görünür güce oranı ile bulunur. Güç kaybının önlenmesi için güç faktörünün ölçülmesi gerekir. Düşük güç katsayısı elektrik tesislerinde gerilim düşümleri ile güç kayıplarına neden olur. Bu çalışmada, güç sisteminin eşdeğeri Matlab /simulink ile oluşturuldu. Yapılan çalışma sonucunda, teorik hesapla bulunan sonuçların simulinkle bulunan sonuçlarla örtüştüğü gözlendi. Güç katsayısının yükseltilmesi sonucu, sisteminin kapasitesinde artmalar oluşur, güç sitemindeki kayıplar ise azalır.
ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİK KAYNAĞI OLARAK BİLGİSAYARLAR
(UBAK, 2018) Adak, Süleyman; Uncu Abdurrahman,; Cangi Hasan
Elektrik tesislerinde harmonik bileşenler non-lineer devre elemanları veya non-sinüsoidal güç kaynaklarının güç devresinde bulunması sonucunda meydana gelirler. Non-lineer bir dalganın temel bileşen dışındaki sinüzoidal dalgalarına harmonik bileşenler denir. Non-linear gerilim veya akım dalgası temel bileşen ile harmonik bileşenlerden oluşur. Günümüzde bilgisayarlar ile benzeri ofis cihazların kullanımını gün be gün artmaktadır. Bilgisayarın donanım parçalarında kullanılan nonlineer devre elemanlarından dolayı bilgisayarlar elektrik şebekelerinde birer harmonik kaynağı olarak davranırlar. Güç sistemlerindeki harmonik bileşenler standartlarca belirtilen limit değerlere çekilmelidirler. Elektrik tesislerindeki harmonik bileşenlerden kaynaklanan birçok problem bulunmaktadır. Bu problemler hem teknik hem de ekonomik olarak sınıflandırılabilir. Elektrik tesislerindeki harmonik bileşenlerden kaynaklanan birçok olumsuzluk bulunmaktadır. Bu olumsuzluklar teknik hem ekonomik bakımdan bir sürü olumsuzluğa neden olmaktadırlar. Harmonik bileşenler sonucu devre dışı kalan bir fabrikadaki ekonomik zarar oldukça fazladır. Teknik olarak harmonik bileşenlerin sebep oldukları zararlar; Mikro işlemcili cihazların hatalı çalışması, sistemdeki nötr akımının artması ve ısınmanın artması sonucunda elektrikli cihazlarda kayıpların artması. Devrede non-lineer elemanlar veya nonsinüzoidal kaynaklar varsa bunun sonucunda harmonik bileşenler meydana gelir ve bunlar Fourier teoremi ile bulunurlar. Non-lineer bir dalga formu bu teoreme göre temel bileşen ile harmonik bileşenlerin toplamı olarak ifade edilir.
ASENKRON MOTORLARIN KONTROLÜNDE PLC KULLANIMI
(UBAK, 2018) Cangi Hasan; Uncu Abdurrahman; Adak, Süleyman
Programlanabilir denetleyiciler (PLC) asenkron motorların kontrolünde, tarlaların sulanmasından ve robotların kontrolüne yoğun bir şekilde kullanılırlar. Bunlara ek olarak otomatik kontrol sistemlerinde, orta ve ağır sanayide, ısı kontrol sistemlerinde, tıp sistemlerinde ve güvenlik alanlarında kullanılırlar. PLC’ler programlanabilme ve simülasyon yapabilme özelliklerine de sahiptirler. Kontrol süreci PLC’lerde yazılım programı ile gerçekleştirildiği için hatalı çalışma riskleri çok azdır. Mikroişlemcilerde ulaşılan hızlı gelişmeler sonucu PLC’lerin endüstride kullanılması gün be gün artmaktadır. Endüstride uygulamalarda PLC cihazları ile yapılan endüstriyel otomasyon uygulamaları, röleli sistemlere nazaran daha verimlidir. Mikro PLC’ler endüstriyel otomasyon sistemlerinin kontrolü gerçekleştirmeye uygun yapıda giriş - çıkış birimleri ve iletişim arabirimleri vardır. Günümüzde gelişen iletişim teknolojisi sayesinde artık PLC ile üretim süreci farklı yerlerden izlenip denetlenebilir. PLC’ler anahtarlamalı elemanlar ve sensörlerden aldıkları bilgiyi yazılım programına göre işleyen ve sonuçlarını çıkıştaki sistemlere aktaran mikrobilgisayarlardır. Yazılım PLC’ lere bilgisayar üzerinden aktarılabilir. PLC'ye program yazabilmek için birkaç farklı dil bulunmaktadır. Bunların en yaygın olanları; Ladder Diyagramı (LD), Fonksiyon Blok Diyagramı (FBD) ve Sıtetment Listesi (STL).
Effects of Electric Vehicles and Charging Stations on Microgrid Power Quality
(Gazi University Journal of Science Part A: Engineering and Innovation, 2022) Adak, Süleyman; Cangi, Hasan; Kaya, Rıdvan; Yılmaz, Ahmet Serdar
In this study, integration of renewable energy sources and Electric Vehicles (EVs) into a micro-grid was modeled and analyzed. The microgrid is divided into four important parts; a diesel generator, acting as the base power generator; a photovoltaic (PV) farm combined with a wind farm, to produce electrical energy; a vehicle to grid (V2G) system installed next to the last part of the microgrid which is the load of the microgrid. The size of the microgrid represents approximately a community of a thousand households during a low consumption day in spring or fall. There are 100 electric vehicles in the base model which means that there is a 1:10 ratio between the cars and the households. This is a possible scenario in a foreseeable future. The continuous increase in their rate in energy production makes micro-grids important. Microgrids can be designed to meet the energy needs of hospitals, universities or charging stations of electric cars, as well as to meet the energy needs of a district, village or industrial site. Charging stations are needed to charge the electric vehicle battery. In this study, the effects of electric vehicles on the microgrid network are analyzed. Electric vehicles have non-linear circuit elements in their structures. Therefore, they are a source of harmonic current in the microgrid. They negatively affect the power quality of the microgrid. The battery in electric vehicles is charged with direct current. The alternating current from the microgrid needs to be converted to direct current.
Güç Sisteminde Triplen Harmoniklerin Eliminasyonu
(SET Technology, 2018) Adak, Süleyman
Elektrik sistemlerinin arızasız ve güvenli bir şekilde çalışabilmesi, akım ve gerilim gibi devre büyüklüklerin 50 Hz frekansta ve sinüsoidal formda olmasına bağlıdır. Bununla birlikte bir çok nedenlerden dolayı bu temel büyüklükler sinüsoidal özelliklerini kaybederek güç sisteminde istenmeyen triplen harmonic bileşenler (3rd, 9th, 15th, 21st etc.) oluşmaktadır. Triplen harmonik akımlar, doğrusal olmayan tek fazlı güç elektroniği yükleri veya sinüzoidal olmayan kaynaklar tarafından üretilirler. Harmonikler bileşenler güç sisteminde gün be gün artmaktadırlar. Bunun sonucu olarak, ısı kayıpları, ekstra enerji faturaları ve sistemin verimliliğinin azaltılması kaçınılmazdır.Triplen harmoniklerin sınırlandırılması ve güç kalitesini artırılması için basit bir yöntem, pasif filtrelerin kullanılmasıdır. Triplen harmoniklerden dolayı akım ve gerilim dalga şeklinin bozulması tüketicilere ve güç sistemine zarar verebilir veya devre dışı bırakabilir.Pasif filtreler bir fazlı kontrolsuz doğrultucunun giriş akımı toplam harmonik distorsiyonunu azaltmak için kullanıldılar.Güç sistemi Matlab/Simulink programı kullanılarak modellenmiştir.Simülasyon sonuçları, harmonik bileşenlerin efektif bir şekilde ortadan kaldırıldığını göstermiştir. Pasif filtreler kullanıldıktan sonra, üçüncü harmonik bileşen% 59.51, dokuzuncu harmonik bileşen % 83.12 ve on beşinci harmonik bileşen % 83.12 oranlarında azalmıştır.
GÜÇ SISTEMLERINDE HARMONIK REZONANSIN ANALIZI VE MODELLENMESI
(IKSAD YAYINEVİ, 2019) Adak, Süleyman; Cangi, Hasan
Harmoniklerin bileşenlerin en büyük bozucu etkilerinden biri de rezonans etkisidir. Endüktif reaktansın kapasitif reaktansa eşit olduğu frekansa "rezonans frekansı" denmektedir. Güç sistemlerinde frekans arttıkça endüktif freaktans artarken; kapasitif reaktans azalmaktadır. Güç sisteminin frekansı endüktif reaktansla doğru orantılı, kapasitif reaktans ile ters orantılıdır. Kapasitif ve endüktif reaktansın, aynı harmonik frekansta birbirlerine eşit olması durumunda rezonans oluşur. Rezonans güç sisteminde çok yüksek gerilimlerin oluşmasına ve sisteme bağlı donanımın zarar gömesine neden olur. Paralel ve seri olmak üzere iki türlü rezonans vardır. Seri rezonans harmonik akımlarının akışına düşük empedans göstermesine karşın, paralel rezonans harmonikli akımların akışına yüksek empedans gösterir. Seri rezonans gerilim yükselmelerine neden olurken, paralel rezonans ise akım değerlerinin artmasına neden olmaktadır. Güç sisteminde rezonans oluşması sonucunda yüksek düzeyde gerilim veya akım değerleri oluşur. Aşırı akım ve gerilim değerleri güç sistemindeki kondansatör bataryaları bozulmasına ve sisteme bağlı donanımların devre dışı kalmasına neden olur.
Journal of Engineering and Technology
(Journal of Engineering and Technology, 2018) Adak, Süleyman
The increased use of power electronic based devices and the nonlinear characteristics of circuit elements used in these devices have led to the formation of harmonic components in power systems. The stable and safe working of power systems depends on the foundation of quantities such as voltage and current, which are sinusoidal and at 50 Hz frequency. However, these foundation quantities lose their sinusoidal characteristics because of many reasons and unwanted harmonic components occur in the off-grid power system. It is highly preferred to use passive LCL filter to reduce the harmonic components that occur in the solar system. The proposed power system is a combination of solar panels, a DC/DC boost converters, solar inverters, six-pulse rectifiers, passive LCL filters and R-L inductive loads. A six-pulse uncontrolled rectifier produces 5th, 7th, 11th, 13th, 17th, 19th, etc. Harmonic components. A passive LCL filter is used to reduce the input current of the total harmonic distortion (THDI) of an uncontrolled rectifier. According to these results, the designed passive LCL filters have a simple structure and control is not too complicated provides significant advantages and are not complicated to control, which provides significant advantages. Modelling of off-grid PV power system and simulation was performed with Matlab/Simulink. Simulation results showed that the THDI value reduced from 91.53 % to 2.927%. As a result, LCL filter improves both the system efficiency and reliability of stand-alone PV power systems
HARMONİK BİLEŞENLER İÇEREN GÜÇ SİSTEMİNDE PARALEL REZONANSIN ANALİZİ
(SERÜVEN YAYINEVİ) Adak, Süleyman
Bobin ve kondasatörden oluşan devrede bobinin oluşturduğu endüktans kondansatörün oluşturduğu kapasitansa matematiksel olarak eşit olması durumunda rezonans oluşur. Bu durumdaki rezonansa rezonan frekansı denir. Paralel rezonans besleme frekansındaki değişimlerinden etkilenir.Devrede bir tek paralel rezonans noktası yoktur.
KARARLILIĞIN ELEKTRĠK DEVRELERĠNDE BĠLGĠSAYAR DESTEKLĠ ANALĠZĠ
(IKSAD, 2020) Cangi Hasan; Adak, Süleyman; İnan Cemil
Bu çalışmada, RLC elemanlarından oluşan bir doğru akım devresinin kararlığı incelenmiştir. Elektrik devresindeki bütün bağımsız kaynaklar devre dışı bırakılır. Bağımsız gerilim kaynakları kısa-devre ve bağımsız akım kaynaklarını açık devre yapılır. Elektrik devresi ilk koşulları ile bırakılır. Bu durumda durum değişkenlerinin genlikleri “t” sonsuza giderken sonlu kalıyorsa devre kararlıdır. Aksi halde devre kararsızdır. Kararsız devrelerde durum değişkenleri endüktans akımları ile kapasite gerilimleri sonsuz değerler aldığından devredeki endüktans ile kapasite elemanları hasar görür. Ayrıca RLC devresinin Simulink modellemesi yapılarak devrenin analizi ve Simülasyonu gerçekleştirilebilir. Devrenin analizini yapmak için devreyi oluşturan her bir elemanın matematiksel modeli ve bu elemanların birbirleri ile olan bağlantıları dikkate alınması gerekir. Günümüzde devre analizinde bilgisayar desteği yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Devrenin durum denklemi ile çözümünde durum değişkenlerinin diğer elemanlarla olan ilişkisi matrissel formda yazılır. Elde edilen diferansiyel denklemler Matlab programı komutları ile çözülür. Matlab’a ait fonksiyon ve komutların desteği ile matematiksel denklemler kolaylıkla analiz edilebilir.
FOTOVOLTAİK PANELİN SİMULİNKİNİN EŞDEĞERİNİN BULUNMASI VE ANALİZ
(MAS, 2018) Adak, Süleyman; Cangi Hasan; Yılmaz Ahmet Sedar
Yenilenebilir enerji kaynaklarının en önemlisi olan güneş enerjisi doğrudan güneş ışınlarından elde edilir. Fosil yakıtların çevreye verdikleri zararlara karşılık, yenilenebilir enerji kaynakları temiz ve çevre dostu olarak bilinirler. Günümüzde evlerin ve hatta küçük işletmelerin büyük bir kısmı artık güneş enerjisinden faydalanmayı düşünmektedir. Fotovoltaik (PV) hücreler yüzeyleri üzerine gelen güneş ışığını elektrik enerjisine dönüştüren yarıiletken maddelerdir. PV hücreler, seri-paralel bağlanarak istenilen güçte PV panel oluşturulabilir. Buna ek olarak, PV paneller seri-paralel olarak bağlandığında PV dizinler oluşur. PV hücre ve panelin eşdeğer modelini elde etmek sistemin analizini yapmak ve verimliliği artırmak için gereklidir. PV panele ait matematiksel formülleri bu eşdeğer simulink model üzerinden elde etmek oldukça kolaylaşır. Bu çalışmada, PV panel için Matlab/Simulink’tebir model geliştirildi. PV panele ait simulink’ten hareketle I-V ve P-V eğrileri elde edildi.

Browse

Browsing Mardin Meslek Yüksekokulu by Author "Adak, Süleyman"