Browsing by Author "Dede, Mehmet Fatih"

Now showing 1 - 2 of 2

Kur’an ve Şifa: Ibn Bâdîs Örneği
(2024) Dede, Mehmet Fatih
İnsan, beden ve ruhtan müteşekkil yapısına bağlı olarak tarih boyunca en çok ihtiyaç hissettiği şeylerden biri hiç şüphesiz sağlıktır. Kişi zaman zaman bedenî veya ruhî kimi zaman da her iki tür hastalıklara birden duçar olabilmektedir. Bu hastalıklar nedeniyle kişinin yaşam şartları zorlaşır hatta hayatta kalması dahi imkansız hale gelebilir. Bu nedenle tarihe baktığımızda insanın sürekli olarak hem maddi hem de manevi şifa için uğraştığını; bunun için bedel ödemeye hazır olduğunu; bu konuda kendisine vaatte bulunanlara çok kolay bir şekilde inandığını ve bundan dolayı zaman zaman suistimale uğrayarak aldatılabildiğini de görmekteyiz. Bu konuya dinî yönden yaklaştığımızda Allah tarafından “şifâun lime fi’s-sudûr” ve “şifâun ve rahmetun li’l-mu’minin” olarak tavsif edilen Kur’an-ı Kerim’in İslam’ın ilk dönemlerinden itibaren şifa vesilesi olarak telakkî edildiğini görmekteyiz. Kur’an’da yer alan ve “şifa ayetleri” olarak adlandırılan ayetler, kendisinin şifa olduğunu ifade eden hadisler ve bazı sahabe uygulamaları nedeniyle Kur’an’ın hem maddi hem de manevi hastalıklara şifa olduğu genel kabul görmüştür. Biz de bu çalışmamızda önce konu ile ilgili ayet ve hadisleri tespit edip “Kur’an’da şifa” konusunu ana hatlarıyla ortaya koyduktan sonra hem geleneğe hâkim olması hem de çağımızı bilmesi ve hayatı boyunca ıslah faaliyetleri için uğraşmış olması hasebiyle bu konudaki değerlendirmelerinin önemli olduğuna inandığımız Cezayirli âlim ve ıslahatçı İbn Bâdîs’in İsrâ sûresinin 82. ayetinin tefsiri bağlamında konuya yaklaşımını ele almaya çalışacağız.
Kur'ân-ı Kerîm'de merhamet
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Erdem, Ümran; Dede, Mehmet Fatih
Merhamet, var oluşun sebebi, varlığın devamının ve ayakta kalmasının temelidir. "Rahmetim her şeyi kuşatmıştır" (Araf 7/156) âyeti bu gerçeğin bir ifadesidir. Varlık ilâhî merhamete bağlı olduğu gibi insanlar arası merhamet de bireysel ve toplumsal saadetin önemli bir dayanağıdır. İslâm dininin ilâhî ahlâk ile ahlâklanmayı tavsiye etmesinin gereği olarak ilâhî merhamet ahlâkını anlamak, beşerî merhametin ölçüsü ve gereğini anlamak bakımından son derece önemlidir. Kur'ân-ı Kerîm'de konuyla ilgili çok sayıda âyetin yanında gerek bizzat rahmet kavramının türevleri gerekse de merhamete işaret eden birçok kavramın bulunması, merhamet konusuna genişçe yer verildiğini göstermektedir. Bu da konuyu kapsamlı olarak ele almayı gerekli kılmaktadır. Çalışma, öncelikle Kur'an'da ilâhî merhameti anlamayı, buradan hareketle de beşerî merhameti ortaya koymayı hedeflemektedir. Giriş bölümünde, çalışmanın önemi, yöntemi ve kaynakları ele alınmaktadır. Birinci bölümde, Kur'ân-ı Kerîm'de benzer ve zıt anlamlarıyla merhamet kavramına, ayrıca bu kavramla ilgili âyetlerin bir arada değerlendirilmesi neticesinde Allah'ın merhametinin tecellîleri, vesîleleri ve neticeleri başlıklarıyla ilâhî merhamete değinilmektedir. İkinci bölümde ise Kur'an'da sunulan ideal mü'min ahlâkında merhametin yeri, iman, ibadet ve ahlâk ile ilişkisi ve yine âyetler bağlamında hedeflenen merhamet temelli ilişkiler konu edilmektedir. Çalışmamız neticesinde merhamet kavramının ilâhî vasıfların en önde gelenlerinden biri olduğu, İslâm dininin temeli kabul edilen iman, ibadet, ahlâk üçgeninde son derece merkezî bir konumda yer aldığı ve İslâm ahlâkının da dayanaklarından birini oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır.