Browsing by Author "Gürelli, Kutlu"

Now showing 1 - 5 of 5

Sanatta Mekânın Dijitalleşmesi
(2024) Akyüz, Dilan; Gürelli, Kutlu
Sanat, tarihsel süreçte ortaya çıktığı dönemi yansıtan bir kayıt niteliği taşır. Sanatta mekân, kavramı da bu kaydı tutan temsillerden bir tanesidir. Bu tez çalışması sanatta, mekânın sosyolojik, bilimsel ve teknolojik etkileriyle görüntüler üzerinden mekânı dijitalleşmeye götüren yolda geçirdiği değişimleri ele almak amacıyla hazırlanmıştır. Mekân, teknoloji ve sanat insanlık var olduğundan bu yana her dönemde yeni oluşumlarla etkileşim içine girmişlerdir. Bu bağlamda araştırmada teknoloji ve bilimselliğin mekân ve sanatı dijitalleşmeye götüren etkileri üzerinde durulacaktır. Teknoloji, sanat ve mekânın tarihsel süreci incelenmiş; konu bağlamında literatür taraması yapılmış, eserler üzerinden görüntü ve mekânın geçirdiği değişimler incelenmiştir. Teknolojinin sağladığı yeni bilgiler ışığında sanat alanı da kendisini dönüştürmektedir. İçinde yaşadığımız çağ sayılar, kodlama ve çeşitli yazılımlarla iç içe geçen bir dünyadır. Teknoloji ile temellenen dijitalleşme, resim sanatının temel araçları olan boya, fırça, tuval gibi fiziki malzemeler; dijital çizim kalemi, tablet, bilgisayar gibi yeni teknolojik araçlarla değiştirmiştir. Ayrıca yazılım ve kodlar aracılığıyla fiziki mekân dışında sanal mekânlar yaratmıştır. Böylece teknolojinin getirdiği dijitalleşme izleyici-eser, insan-mekân ilişkilerini yeniden biçimlendirmiş.
Görme duyusu üzerine açılımlar
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2021) Altintaş, Zeynep Öztap; Gürelli, Kutlu
Görme Duyusu Üzerine Açılımlar başlıklı tez çalışması, görme problemi odaklı çalışma sürecini oluşturmaktadır. Görme probleminin gördüğünü dönüştürme durumunun nedenlerini, bellekte biriken görüntüler ve algı olgusu üzerinden incelemektedir. Görsel belleklerimizde yer alan görüntüler algılama biçimimizi etkiler. Görmeye zorlayan gözün algılama sürecinin hareketliliği, görmede tanışıklığa işaret etmektedir. Görme, algı, görüntüler, bellek, bilgi kavramları görme problemi kapsamında ilişkilenmektedir. Çalışma, görme probleminin açtığı konular etrafında ilişkilenen kavramlarla ve eylemsel boyutuyla, sanatsal pratiğini oluşturarak tamamlanmaktadır.
Sanatın İcadından Yapay Zekâya Kontrol Mekanizması Olarak Temsiller
(2024) Gürelli, Kutlu
Sanatın ayrı bir kategori olarak ortaya çıkışı, kapsadıklarını maddi ve kavramsal anlamda nitelerken geçmişte geçerli dünyevi ölçekten bağımsızlaşması olarak tarif edilebilir. Bu yolla sanat kategorisi, kavramsal ve biçimsel bakımdan temsili bir yapı ve soyutlama olarak inşa edilir. Bu yeni temsili(leştirici) yapı, finansal araçların ortaya çıkmasında da tekrar eder. Dünyevi olandan olmayana, kaba zanaatlardan ince (fine) sanatlara geçişin benzeri, İkinci Dünya Savaşı sonrası pazarlama alanında da tekrarlandı. Çalışma, zanaat/sanat ayrımından bahsedilen on altıncı yüzyıldan dijital teknolojiler ve yapay zekânın belirginleştiği günümüze takip edilebilir bu temsili yapıları tanımlamak ve insan yaşamına eklenme biçimleri arasında bir örüntü bulmak üzere ilişkilendirmeyi amaçlar. Sanatın icadı olarak niteleyebileceğimiz kültürel dönüşümden, içinde bulunduğumuz neoliberal, geç-kapitalist dönemin finansal-bürokratik düzeneklerinden endüstriyel komplekslerin işleyişine uzanan tespitler yardımıyla, güncel teknolojinin yaşamı kuşatma ve yeniden üretme biçimleri hakkında bir değerlendirmeye varılmaktadır.
Bilgi Sonrası Türetim Çağında Kitsch ve Sanat
(2025) Gürelli, Kutlu
Bu çalışma, Batı sanatının son 400 yıllık sürecinde insan yaratıcılığına yönelik anlamın dönüşümünü, yapay zekâ eksenli tartışmalar çerçevesinde ele almaktadır. Tarım ve endüstri devrimleriyle kıyaslanabilecek tarihsel bir eşikte, üretim ve yaratıcı eylemin dönüşen anlamları tartışılmaktadır. Mevcut büyük dil modellerinin (LLM) istatistiksel mimetik otomatlar olduğu, insan benzeri bilinç ve genel zekâdan (AGI) kategorik olarak farklılaştığı görüşüne yer verilirken, bu modellerin insan-makine etkileşiminde yarattığı kaygı ve etik sorunlara dikkat çekilmektedir. Sanat tarihindeki kopya/orijinal ve yapay/otantik ayrımları, endüstriyel üretim modelleri ile belirginleşen hesaplayıcı zekâ ve düşünen akıl karşıtlığı ile teknikte ve sanatta gerilim hatları olarak tartışılır. Dijitalleşerek hızlanan endüstrinin yapay zekâ aracılığıyla kitsch’i otomatikleşmiş bir türetim modeliyle, biçim ve düşüncede yaydığı vurgulanır. Çalışma, insan zihninin karmaşıklığı ile yapay zekânın hesaplayıcı doğası arasındaki farkı; neoliberal endüstriyel kitsch ile anlam, eylem ve yaratıcılıkta insan ölçekli değerler ekseninde karşıtlıklar olarak ele alarak, bu yeni teknolojik dönemin toplumsal, etik ve sanatsal boyutlarını tartışmaya açmaktadır.
Çağdaş sanatta travma temsili
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2021) Kaya, Elif; Gürelli, Kutlu
Çağdaş Sanatta Travma Temsili adlı bu tez çalışmasında, yeryüzündeki bireylerin bir başkasının da varlığından haberdar olduğu süreçten itibaren, toplumsal algı, grup algısı, ötekiler algısı oluştuğu söylenebilir.. Herhangi bir kitlenin çeşitli sebeplerle maruz kaldığı ya da maruz bırakıldığı güç savaşlarını, güçlü olanın zayıf olanı kontrol etmeye hatta yok etmeye çalıştığı bir boyuta dönüşmesini sanata ve sanatçıya olan etkileri incelenmektedir. Bu çalışmada son çeyrek yüzyıldan şu ana kadar ki evrilen sanat anlayışını, çağdaş sanatta temsil sorunu ile ortaya çıkan sorulara cevap aranmaktadır. Ayrıca toplumsal ve bireysel travmalarla ilgili alan analizlerinden oluşmaktadır.