Organik Atıklardan Üretilmiş Odun Sirkelerinin Zararlı Badem Yaprak Arısı Cimbex Quadrimaculata (müller, 1766) (hymenoptera: Cimbicidae)’na İnsektisidal Etkileri

Abstract

Tarımsal faaliyetlerde, kullanılan kimyasal pestisitlere alternatif organik ürünlere gün geçtikçe daha çok gereksinim duyulmaktadır. Bu alternatif potansiyelli ürünlerden odun sirkesi (OS, piroliz sıvı), organik atıklardan enerji ve Biyokömür (Biochar) gibi faydalı ürünlerle birlikte elde edildiği karbonizasyon işlemi sonucunda üretilmektedir. Bu çalışma, Broiler (etçil) tavuk yetiştiriciliği altlığı ve fındıkkabuklarından üretilmiş OS’ların zararlı badem yaprak arısı Cimbex quadrimaculata (Müller, 1766) (Hymenoptera: Cimbicidae)’na insektisidal etkilerini belirleme amacı ile yapılmıştır. Çalışma, Diyarbakır (Eğil ilçesi) ve Elâzığ (Keban ilçesi) illerinde bulunan birer badem alanında 2019-2021 üretim sezonlarında yürütülmüştür. OS karışımlı solüsyonlar (%1, 3, 5, 7, 10 ve 25), bulaşıklı badem bahçelerinde 7., 14. ve 21. günlerde darbe ve gözle kontrol yöntemleri ile belirlenmiştir. Elde edilen verilerin analizinde, Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Sonuç olarak; OS katkılı solüsyonların zararlı badem yaprak arısına karşı insektisidal etki gösterdiği ve larva sayısında ise en fazla düşüşün %10 ile %25’lik dozlarda gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu sirkelerin daha detaylı çalışmalarla farklı lokasyonlarda denenmesi, iklimsel faktörler ve zararlının populasyon ekolojisine bağlı olarak detaylı biyoekolojik çalışmaların yapılması zararlı ile alternatif mücadele açısından önemlidir. Bu çalışmanın verileri, badem entegre zararlı yönetimi (IPM)çalışmaları için temel veriler içermektedir.