Toplumsal Cinsiyet Algısı ve Etkileyen Faktörler: Mardin Örneği

Abstract

Amaç: Türkiye’nin güneydoğusunda bir il olan Mardin’de 20- 65 yaş aralığında yer alan bireylerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algı düzeylerini ve etkileyen faktörleri saptamaktır. Yöntem: 20-65 aralığında 1055 kişi olarak hesaplanan araştırmada 990 kişiye ulaşılmış ve bu kişilere 2 bölümden oluşan anket, yüz yüze uygulanmıştır. Birinci bölümde; sosyo-demografik özellikler ikinci bölümde ise “Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçekten alınan puan 25-125 aralığında olup, yüksek puanlar toplumsal cinsiyet algısının olumlu olduğunu ifade etmektedir. Bulgular: Bireylerin yaş ortalaması 33.27 ± 10.70 olup %67.2’si kadındır; %15.4’ü okuryazar değildir. Bireylerin %56.7’si görücü usulü ve %1.6’sı berdel yoluyla evlenmiştir. Akrabası ile evlenen bireylerin oranı %36.3’tür. Araştırma kapsamına alınan bireylerin ölçekten aldıkları puan ortalaması 79.34 ± 15.32’dir. Kişinin çalışma durumu, kadın olma, bekârlık, genç yaşta olma, doğum yerinin kent olması, ekonomik durumunun iyi olması, bireylerin ve ailelerininin eğitim seviyesinin yüksek olması gibi faktörler toplumsal cinsiyet algısını olumlu yönde etkilerken çocuk sahibi olma, eşlerin akraba olması, kırsal bölgede yaşıyor olma vb. faktörler olumsuz yönde etkilemektedir. Sonuç: Toplumsal cinsiyet algı düzeyi puan ortalaması yapılan benzer çalışmalara göre düşüktür. Bireylerin algı düzeylerini çeşitli sosyo demografik faktörler etkilemektedir. Bölgenin sosyoekonomik ve kültürel şartları da göz önüne alınarak; kamu, sivil toplum ve basın yayın kuruluşları ile iş birliği içerisinde toplumsal cinsiyet algısını geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütülmelidir.