Bir Sınır Yerleşiminin Morfolojisi: Nusaybin'de Kent Formunun Dönüşümü ve Sınır Üzerinden 'Çeper Kuşak' Kavramını Yeniden Düşünmek

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türkiye-Suriye sınırında bir yerleşim olan Nusaybin’i, TürkiyeCumhuriyeti’nin güneydoğu sınırlarının çizilmesinden sonra geçirdiği mekânsal vetoplumsal süreç içinde, devletin bölge ve sınır politikaları, uygulamaları ile dönüşen kentformunu analiz etmektir. Sınır kentinin morfolojik analizi, İngiliz kentsel morfolojiokulunun kurucusu olan M.R.G Conzen’ın‘tarihsel-coğrafi’ yaklaşımının benimsendiği,tarihsel, toplumsal ve mekânsal oluşumların iç içe geçtiği bir anlayışla aktarılmaktadır.Bununla birlikte, Conzen’ın ortaya koyduğu ‘çeper kuşak’ kavramı, sınır mekanı üzerindenyeniden tartışılmaktadır. Araştırmanın sonucunda, sınır mekanının kentin büyümesiniyönlendiren bir ‘sabitleyici hat’ olarak işlev gördüğü öne sürülmektedir. Dikenli teller,duvarlar ve mayınlı arazilerden oluşan sınır mekanının, hem iç hem de dış ‘çeper kuşak’olarak okunabileceği iddiası öne sürülmektedir. Bu ‘çeper-kuşak’ alanının atıl kalmasınedeniyle, sınır mekanının tasarlanması ve olası kentsel kullanımlara açılması üzerine birtartışma yürütülmektedir.