Browsing by Author "İş, Engin"

Now showing 1 - 20 of 21

How do Teachers Describe Their Experiences with School-Based Supervision Applications with Metaphorical Expressions?
(Shanlax International Journal of Education, 2022) İş, Engin; Summak, Semih
The purpose of this study was to investigate teachers’ experiences about school-based supervision practices through metaphorical expressions. In the study, a descriptive case study approach, one of the qualitative research methods, was used. In sample selection, the maximum diversity sampling technique, a purposive sampling method, used and 38 teachers working in primary school (N=19) and secondary school (N=19) were participated in the study. “Scenario drafts” representing 4 supervision styles based on “School-Based Supervision Approaches Scale” developed by İş and Summak (2021) were used as a data collection tool in the study. The main purpose of the scenarios is to express the atmosphere of the supervision that takes place in the classroom through the eyes of an “outsider storyteller”. The data was obtained through the scenario forms including expressions “The supervisory approach of the principal in the scenario is like…. Because: …”. Descriptive analysis and content analysis techniques were used in the analysis of the data. The findings showed that the metaphors used by the participants regarding the supervisory approaches of the school principals were grouped under different categories in terms of their common characteristics. The results revealed that teachers’ perceptions of supervisory approaches used by principals were generally negative. Based on the data patterns obtained from the “School-Based Supervision Approaches Scale”, the participants used 130 metaphors using the “scenario drafts” representing the four supervision styles. It was found that 77% of the metaphors had negative and 23% positive meanings. The perception that school principals did not have the competency to make professional and objective evaluations in the supervision process and that they were inadequate in terms of communication and content knowledge were highlighted by the participants. As a result, it was concluded that when school principals have competencies to make a professional and objective evaluation, teachers will be eager to be supervised and have a positive perception to the school principals having a supervisor role.
İLKÖĞRETİM OKULLARINDA ÇALIŞAN MATEMATİK ÖĞRETMENLERİN YENİ NESİL MATEMATİK SORULARINA KARŞI TUTUM VE DAVRANIŞLARI
(Route Education and Social Science Journal, 2023) İş, Engin; Akyol, Abdulcelil
Bilginin ve becerinin çağdaşlaşmada çok önemli rol oynadığı bir zamanda ezber bilgi yerine daha çok araştıran, sorgulayan bireylerin sayısının artması matematik bilimine gereken önemin verilmesiyle mümkündür. Bu yüzden ülkemizde matematik öğretimi ile öğrenilenleri günlük yaşamında gerekli disiplinlerde ve alanlarda kullanabilen, uygulayabilen yenilikçi, çağa ayak uydurabilen bireyler yetiştirmek amacıyla matematik öğretim programı güncelleme ihtiyacı duyulmuştur. Yapılan çalışmada ilköğretim okullarındaki öğretmenlerin yeni nesil matematik sorularına karşı tutum ve davranışları hakkında öğretmen görüşlerini ortaya çıkarmayı amaçlanmıştır. Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan betimleyici (descriptive) örnek olay deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu belirlemek için amaçlı örnekleme yöntemlerinden "maksimum çeşitlilik" örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışma farklı devlet okullarında görev yapan alanına hâkim 15 matematik öğretmeniyle sürdürülmüştür. Bu araştırmada verilerin toplanması olarak da yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yapılan görüşmeler neticesinde öğretmen ile birebir, aynı ortamda bulunan araştırmacı tarafından yüz yüze gerçekleştirilmiş. Bu çalışma ile öğretmenlerin LGS’ de çıkan yeni nesil sorularının okuduğunu anlama, analitik düşünme, yorumlama, uygulama gibi meta bilişsel becerileri gerektiren durumları nasıl kavratacaklarını, soruları çözerken, öğrencilere aktarırken izleyecekleri yolları öğrenmiş olacaklardır.
İlkokul Yöneticilerinin Teknolojik Liderlik Yeterliliklerinin İncelenmesi (Mardin Örneği)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2023) İş, Engin; Aba, Rasime
Eğitim-öğretim hayatına teknolojinin entegre edilmesi okul yöneticilerinin sorumluluğu altındadır. Okul yöneticilerinin, okulları belirlenen teknolojik hedeflere ulaştırmaları için kendilerini sürekli geliştirmeleri gerekmektedir. Yapılan bu araştırma, ilkokul yöneticilerinin teknolojik liderlik düzeylerinin belirlenmesi ve çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama araştırma modeli ve örneklem seçiminde basit seçkisiz örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 43’ü kadın 154’ü erkek olmak üzere 197 yöneticiden oluşmaktadır. Araştırmada elde edilen bulgularda, ilkokul yöneticilerinin teknolojik liderlik görüşlerinde cinsiyet, eğitim durumu, yaş, hizmet yılı değişkenleri açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. İlkokul yöneticilerinin hizmet yaptıkları yerleşim yeri değişkeni görüşleri açısından, sistematik gelişim alt boyutunda anlamlı fark bulunmuş fakat diğer alt boyutlarda anlamlı farklılığa ulaşılmamıştır. Eğitim teknolojilerinden haberdar olunan kaynak değişkenine ilişkin görüşlerinde dijital çağ öğrenme kültürü ve sistematik gelişim alt boyutlarında anlamlı farklılığa ulaşılmış diğer alt boyutlarda anlamlı farklılığa ulaşılmamıştır. Bu araştırmada, okul yöneticilerinin teknolojik liderlik öz yeterlik anlamında kendilerini orta düzeyde gördükleri sonucu elde edilmiştir. Okul yöneticilerinin teknolojik liderlik olarak çok iyi düzeyde olmadıkları söylenebilir. Araştırma sonucunda okul yöneticiliğine atanma ve seçiminde teknolojiyi kullanma becerisinin atama kriterlerinde yer almasının okulların gelişimi ve değişimi bakımından önemli olacağı söylenebilir.
İnternet Güvenliği Ve Öğrencilerin Güvenli İnternet Kullanımı
(2023) İş, Engin
İçinde bulunduğumuz, bilgi çağı olarak adlandırılan bu çağın en önemli araçları; bilişim teknolojileridir. İnsanların hayatlarının her anında her türlü kaynak ve bilgiye ulaştığı araçlar olmuştur. Bu teknolojik araçlar sayesinde bireyler hızlı bir şekilde bilgiye kolay ulaşma, bilgi üretme, bu bilgileri paylaşma ve depolama imkânına kavuşmuştur. Bütün bu olgular, günlük yaşantımızı da değiştirerek bir bilişim kültürünü oluşturmuştur. İnternet, 20. yüzyıl dünyasının bilgi çağında meydana gelen en önemli gelişmelerin başında olup, insanların hayatlarında vazgeçilmezlerinden bir unsur haline gelmiştir. Bu bakımdan internetin gelişimi, yaşadığımız bilgi çağına damgasını vuran en önemli sistemdir.
Kalabalık Sınıflardaki Öğretim Sürecinin İncelenmesi: Yükseköğretim Örneği
(2024) İş, Engin; Balcı, Suphi
Yükseköğretimde sınıfların kalabalık olması, öğretim sürecinin verimliliğini azaltan en önemli unsurlardan biridir. Bu araştırmanın amacı, üniversitelerde kalabalık sınıflarda yapılan öğretim sürecinin öğretim elemanları ve öğrencilerin deneyimlerine dayalı olarak incelenmesidir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Verilerinin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan iki bölümlük yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu ise amaçlı örnekleme tekniği ile belirlenen 13’ü öğrenci, 9’u öğretim elemanı olmak üzere toplam 22 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma sürecinde toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Öğretim elemanlarının kalabalık sınıflara ilişkin görüşlerinin en çok öğretim sürecinde yaşanan sorunlar üzerinde yoğunlaştığı görülmüştür. Öğrencilerle iletişim kuramadıkları, işlenen derslerin niteliğini düşük gördükleri, zaman konusunda sorun yaşadıkları, sınıf yönetimi, gürültü kirliliği, uygulama etkinliklerinde güçlük, motivasyon eksikliği, seçenek azlığı ve bireysel farklılıkların göz ardı edilmesi gibi problem yaşadıklarına dair sonuçlar elde edilmiştir. Öğrenciler de ise başlıca iletişim zorlukları, sınıflardaki öğretim kalitesinin düşüklüğü, sınıf yönetimi problemleri, istenmeyen öğrenci davranışları, yetersiz zaman, daha fazla bireysel öğrenim gereksinimi, derse etkin katılım sorunu ve gürültü kirliliği gibi olumsuzluklar ortaya çıkmıştır. Ayrıca, kalabalık sınıfların öğretim elemanlarında olumsuz duygu durumlarına neden olduğu sonucuna da ulaşılmıştır. Öğretim elemanları ders işleme sürecinde kendilerini baskı altında hissettiklerini, öğrencilere gerekli bilgi ve becerileri aktaramamanın verdiği duygudan kaynaklı iş doyumu kaybı yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Bunlara ek olarak öğretim elemanları baş ağrısı, tükenmişlik hissi, can sıkıntısı, çaresizlik, yorgunluk, baskı ve stres yaşadıklarını belirtmiştir. Benzer şekilde kalabalık sınıfların öğrencilerde de olumsuz duygu durumları oluşturduğu görülmüştür. Bunlar baskı, çekingenlik ve yetersizlik hissi olarak tespit edilmiştir. Bu araştırma kapsamında tespit edilen sorunların giderilmesi için yükseköğretimdeki personel ihtiyacına yönelik çözümler, derslik sayısının arttırılması gibi politikalar önerilebilir.
Matematik Bilgisinin Fen Bilimleri Öğretimine Etkisi: Öğretmen Perspektifinden Bir Değerlendirme
(2024) İş, Engin
Bu çalışmada, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin matematik alanındaki yetersizliklerinin fen bilimleri öğretimine etkileri, öğretmenlerin bakış açısıyla değerlendirilmiş ve bu yetersizliklerin nedenleri ile çözüm önerileri araştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan örnek olay yaklaşımı kullanılarak, farklı okullarda görev yapan 17 fen bilimleri öğretmeniyle çalışılmıştır. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular bölümünde, öğretmenlerin öğrencilerin matematik alanındaki eksiklikler nedeniyle fen bilimleri konularını öğretmede, müfredatı tamamlamada ve öğrencilerin derse ilgisini çekmede zorlandıkları tespit edilmiştir. Öğretmenler, öğrencilerin matematik bilgisinin fen bilimleri derslerinin işlenmesi, sınıf içi disiplin sağlanması, öğrencilerin motivasyonlarının artırılması ve akademik başarı gibi alanlarda olumsuz etkilediğini belirtmişlerdir. Sonuç olarak, öğretmenlerin önerileri doğrultusunda, müfredatın basitleştirilmesi, konu tekrarlarının sık sık yapılması, sınıf dışı etkinliklerin artırılması ve matematik öğretmenleriyle iş birliğinin sağlanması gibi adımların atılması tavsiye edilmektedir.
Mevsimlik Tarım İşçisi Olarak Çalışan Ailelerin Çocuklarının Eğitim Sürecinde Yaşadıkları Sorunlar
(2024) İş, Engin; Özkan, Başkan
Mevsimlik tarım çocuk işçiliği sorunu tüm ülkelerde olduğu gibi, ülkemiz için önem taşıyan bir konudur. Türkiye'de tarımsal alanlarda çalışmak üzere her yıl on binlerce aile mevsimsel olarak göç etmektedir. Aileler yaptıkları göçlerde eğitim alması gereken çocuklarını da yanında götürmekte, onları tarımda çalıştırmakta ve bu çocuklar eğitime erişememe veya kısmen mahrum bırakılmak zorunda kalmaktadırlar. Yapılan bu çalışmanın amacı mevsimlik tarım işçisi çocukların eğitimleriyle ilgili yaşadıkları sorunları, okul yöneticileri ve öğretmenlerin bakış açısıyla incelemektir. Yapılan bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunu 10 Öğretmen 5 yönetici toplam 15 kişiden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yönetici ve öğretmen görüşleri elde edildikten sonra tema ve kodlara ayrılarak içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda mevsimlik tarım işçisi çocuklarının eğitimde yaşadığı sorunlara ilişkin eğitim-öğretim sorunu, devamsızlık sorunu, uyum sorunu ve psikososyal sorunlar yaşadığı ve mevsimlik tarım işçisi çocuklarının okula devam durumlarının akademik başarılarına olumsuz etkide bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucundan hareketle mevsimlik tarım işçisi çocuklara yönelik esnek eğitim modelleri geliştirilmeli ve bu modeller çocukların taşınabilirlik sorunlarına uygun olmalıdır. Ailelere ekonomik destek sağlamak ve çocuklara burslar sunmak, eğitimde devamlılığı artırabilir. Ailelerin eğitim önemine dair farkındalıklarını artırmak önemlidir. Öğretmenlere, mevsimlik tarım işçisi çocukların özel ihtiyaçlarına uygun olarak eğitim verilmelidir. Kültürel farkındalık ve çok kültürlü eğitim stratejileri önemlidir.
Öğretmenlerin Karşılaştığı Güncel Sorunlar Ve Bu Sorunların Mesleki Performansları Üzerindeki Etkileri: Bir Nitel Araştırma
(2024) İş, Engin; Atış, Muhsin
Bu araştırmanın temel amacı, öğretmenlerin günümüzde karşılaştıkları güncel sorunları belirlemek ve bu sorunların mesleki performanslarına etkilerini incelemektir. Araştırma, fenomenolojik desen çerçevesinde nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde görev yapan 14 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin ekonomik, mesleki, çevresel ve yönetimsel sorunlarla karşı karşıya kaldıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin en çok dile getirdiği sorunlar arasında düşük maaşlar, mesleki saygınlığın azalması, sınıf mevcutlarının fazla olması, velilerin ilgisizliği, kırtasiye işleri ve mobbing yer almaktadır. Öte yandan, öğretmenlerin daha az karşılaştıkları sorunlar arasında kaynak kitap eksikliği, ulaşım ve sosyal imkânlar öne çıkmıştır. Bu sorunların öğretmenlerin mesleki performanslarını olumsuz etkilediği ve mesleki tatminlerini azalttığı anlaşılmıştır. Araştırmada, öğretmen maaşlarının iyileştirilmesi, sınıf mevcutlarının azaltılması, okul-aile işbirliğinin artırılması ve okul yönetimi ile öğretmenler arasında açık iletişim kanalları oluşturularak işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiği önerilmektedir.
ÖĞRETMENLERİN SOSYAL MEDYA KULLANIM DENEYİMLERİNİN İNCELENMESİ
(ASOS JOURNAL, 2023) İş, Engin; Akdağ, Alan
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin sosyal medya kullanım deneyimlerini incelemektir. Araştırma betimsel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında Mardin İli ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan ve olasılıklı örnekleme yöntemle seçilen toplam 197 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın veri analizinde katılımcıların betimsel istatistiklerle birlikte frekans (f) ve yüzde (%) gibi betimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırmada katılımcı öğretmenlerin %82,7’si sosyal medya kullanımının sosyalleşme aracı olarak gördüklerini yani katılımcı öğretmenlerin yaklaşık 4/3’nun sosyal medya kullanımını bir sosyalleşme aracı olarak algıladıkları, sosyal medyaya ayrılan günlük süre dağılımları incelendiğinde; öğretmenlerin yaklaşık olarak yarısına yakını (%47,2) günlük internet kullanımına 1-2 saat şeklinde zaman ayırdıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin en çok yaklaşık olarak yarısına yakını (%41,6) Instagramı kullandıkları, ikinci olarak %24,9 Twitter ve en az olarak %8,6 facebook kullandıkları sonuçları elde edilmiştir. Günümüzde artık etkili öğretmenin görev ve rolleri için sadece genel kültürü, konu alanı bilgisi, mesleki bilgi ve becerileri güçlü olmanın yanına etkili ve verimli sosyal medya kullanma becerisi de ekleneceği belirtilebilir.
Okul Müdürlerinin, Okul Temelli Denetim Yaklaşımlarını Belirlemeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
(OPUS, 2021) İş, Engin; Summak, Semih
Bu araştırmanın temel amacı, okul müdürleri tarafından yapılacak öğretmen denetimlerindeki yaklaşımlarını belirlemeye yönelik güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı geliştirmektir. Ölçek geliştirme sürecinde, DeVellis (2017) tarafından önerilen aşamalar temel alınmıştır. Geliştirilen ölçek ilgili alın yazın taranmasında Glickman vd. (2014) “Denetim ve Öğretimsel Liderlik Gelişimsel Bir Yaklaşım” kitabında tanımladıkları üç farklı okul tipi temel alınarak hazırlanmıştır. Bunun için öncelikle problem tanımlanmış ve geliştirilecek ölçeğin hangi özellikleri ölçeceğine karar verilmiştir. İlgili alanyazın tarandıktan sonra, ölçeğin alt boyutlarına karar verilmiş ve bu alt boyutları ölçecek maddeler yazılmıştır. Ölçek taslağı öncelikle literatüre dayalı olarak oluşturulmuş ve görüşlerini almak amacıyla uzmanların sunulmuştur. Uzmanlardan gelen dönütlere dayalı olarak taslaktan madde çıkarılarak, 43 maddelik taslak ölçek ilkokul ve ortaokullarda çalışan toplam 357 öğretmene uygulanarak elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucu “Otoriter Odaklı Denetim, Sosyal Ağdaşım Temelli Denetim, Gelişim Odaklı Denetim ve İşlemsel Denetim” olmak üzere 4 boyutlu 23 maddelik bir yapı ortaya çıkmıştır. Ölçme aracının geçerliği kapsamında açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri; güvenirlik kapsamında ise Cronbach’s Alfa katsayısı, madde toplam korelasyonları yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizinin ardından yapılan doğrulayıcı faktör analizi de kabul edilebilir düzeyde uyum indeksleri vermiştir. Yapılan analizler okul müdürlerinin denetim yaklaşımlarını belirlemeye yönelik ölçeğin, geçerli ve güvenilir olduğunu ortaya koymuştur.
Okul Psikolojik Danışmanlarının Algılarına Göre Okul Yöneticilerin Etik Liderlik Davranışlarının İncelenmesi
(T.C. Milli Egitim Bakanligi, 2023) Akın, Mehmet Ali; Anuştekin, Mehmet; İş, Engin
Bu araştırmanın amacı, okul psikolojik danışmanlarının algılarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarını sergileme düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığının ortaya çıkarılmasıdır. Araştırma nicel araştırma teknikleri kullanılarak yapılan betimsel bir araştırmadır. Çalışmada öncelikle liderlik ile ilgili kavramsal çerçeve kullanılmış. Ardın da liderlik ile ilgili güç kaynaklarından etik boyuta değinilmiştir. Her geçen gün önemi ve toplumda kabulü artan etik liderliğin alt boyutları ayrıntılı şekilde detaylandırılmıştır. Bu alt boyutlar çalışmanın daha iyi anlaşılması ve somutlaştırılması noktasında önem taşımaktadır. Araştırma evreni 2020-2021 eğitim öğretim yılında Diyarbakır, Mardin, Batman ve Şanlıurfa illerinde görev yapan 3000 okul psikolojik danışmanından oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi, basit seçkisiz örnekleme tekniğine göre seçilen 300 okul psikolojik danışmanından oluşmaktadır. Veriler, etik liderlik ölçeği uygulanarak elde edilmiştir. Elde edilen verilerin nasıl bir dağılım gösterdiğini tespit etmek için uygulanan normallik testi ile basıklık-çarpıklık katsayısı sonucunda parametrik t-testi, One-Way Anova testleri uygulanmıştır. Öğretmenlerin mesleki kıdemleri ve yaş değişkenine göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin algı düzeylerinde anlamlı fark bulunmuş; eğitim düzeyi değişkenine göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin algıları arasında anlamlı fark çıkmamıştır. Araştırmada okul psikolojik danışmanlarının yöneticilerinin etik liderlik davranış algılarının yüksek olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının yüksek çıkması okullarda etik liderliğe dayalı ilişki biçiminin önemsendiğini göstermesi bakımından önemlidir. Araştırma sonucunda; araştırmaya katılan öğretmenlere göre okul yöneticilerinin yüksek düzeyde etik liderlik rollerini yerine getirmekteler. Müdürlerin yönetim süreçleri konusunda öğretmenlerin mesleki gelişimlerine katkı sağlayabilecek düzeyde yetiştirilmeleri, iletişim becerilerinin geliştirilmesi öğretim sürecinde istenen sonuçların elde edilmesi açısından önemlidir.
Okul Psikolojik Danışmanlarının Algılarına Göre Okul Yöneticilerin Etik Liderlik Davranışlarının İncelenmesi
(MİLLİ EĞİTİM, 2023) İş, Engin; Akın, Mehmet Ali; Anuştekin, Mehmet
Bu araştırmanın amacı, okul psikolojik danışmanlarının algılarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarını sergileme düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığının ortaya çıkarılmasıdır. Araştırma nicel araştırma teknikleri kullanılarak yapılan betimsel bir araştırmadır. Çalışmada öncelikle liderlik ile ilgili kavramsal çerçeve kullanılmış. Ardından liderlik ile ilgili güç kaynaklarından etik boyuta değinilmiştir. Her geçen gün önemi ve toplumda kabulü artan etik liderliğin alt boyutları ayrıntılı şekilde detaylandırılmıştır. Bu alt boyutlar çalışmanın daha iyi anlaşılması ve somutlaştırılması noktasında önem taşımaktadır. Araştırma evreni 2020-2021 eğitim öğretim yılında Diyarbakır, Mardin, Batman ve Şanlıurfa illerinde görev yapan 3000 okul psikolojik danışmanından oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi, basit seçkisiz örnekleme tekniğine göre seçilen 300 okul psikolojik danışmanından oluşmaktadır. Veriler, etik liderlik ölçeği uygulanarak elde edilmiştir. Elde edilen verilerin nasıl bir dağılım gösterdiğini tespit etmek için uygulanan normallik testi ile basıklık-çarpıklık katsayısı sonucunda parametrik t-testi, One-Way Anova testleri uygulanmıştır. Öğretmenlerin mesleki kıdemleri ve yaş değişkenine göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin algı düzeylerinde anlamlı fark bulunmuş; eğitim düzeyi değişkenine göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin algıları arasında anlamlı fark çıkmamıştır. Araştırmada okul psikolojik danışmanlarının yöneticilerinin etik liderlik davranış algılarının yüksek olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının yüksek çıkması okullarda etik liderliğe dayalı ilişki biçiminin önemsendiğini göstermesi bakımından önemlidir. Araştırma sonucunda; araştırmaya katılan öğretmenlere göre okul yöneticilerinin yüksek düzeyde etik liderlik rollerini yerine getirmekteler. Müdürlerin yönetim süreçleri konusunda öğretmenlerin mesleki gelişimlerine katkı sağlayabilecek düzeyde yetiştirilmeleri, iletişim becerilerinin geliştirilmesi öğretim sürecinde istenen sonuçların elde edilmesi açısından önemlidir.
Okul Yöneticileri ve Öğretmenlerin Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Eğitiminde Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri
(2024) Alan, Serdar; İş, Engin
Savaş, ekonomik kriz ve çeşitli nedenler sonucu Türkiye'ye gelen yabancı uyruklu öğrenciler, eğitim kurumlarındaki kültürel ve demografik çeşitliliği artırmış ve bu durum çeşitli sorunları beraberinde getirmiştir. Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkiye eğitim sistemine uyum sağlamaları için karşılaştıkları sorunların tespit edilmesi ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi önemli bir ihtiyaçtır. Bu araştırmanın amacı, ilkokul ve ortaokul öğretmenleri ile okul yöneticilerinin yabancı uyruklu öğrencilere ilişkin eğitimde karşılaştıkları sorunları belirlemek ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerini incelemektir. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Mardin ilinin Kızıltepe ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma yöntem tasarımlarından açımlayıcı ardışık desen kullanılmıştır. İlk aşamada nicel araştırma yapılmış ve basit seçkisiz örnekleme tekniği kullanılmıştır. Nicel araştırma kapsamında 353 öğretmen ve 87 okul idarecisi olmak üzere toplam 440 katılımcıya anket uygulanmıştır. Veriler, SPSS versiyon 21 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel kısmında ise, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve maksimum çeşitlilik örnekleme tekniği tercih edilmiştir. Nitel araştırma kapsamında 10 öğretmen ve 10 okul yöneticisiyle görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerin analizi için içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Anket sonuçlarına göre katılımcılar, yabancı uyruklu öğrencilerin özellikle dil ve uyum sorunları yaşadığını ve velilerin çocuklarının eğitimine yeterince ilgi göstermediklerini ifade etmişlerdir. Nitel bulgular ise yabancı uyruklu öğrencilerin iletişim problemleri nedeniyle zaman zaman saldırgan davranışlar sergilediklerini, akademik başarılarının düşük olduğunu ve sıkça devamsızlık yaptıklarını ortaya koymuştur. Araştırmada yabancı uyruklu öğrencilere: Dil eğitimi verilmesi, velilere yönelik ana-baba eğitimi programlarının uygulanması, Yabancı ve Türk öğrencilerin kaynaştırılmasını sağlamak için çeşitli sosyal ve kültürel etkinliklerin düzenlenmesi gerektiği önerilebilir. Bu öneriler, yabancı uyruklu öğrencilerin uyum süreçlerini kolaylaştırarak eğitimde karşılaşılan sorunları minimize etmeye yönelik önemli adımlar olarak değerlendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Yabancı uyruklu öğrenci, Göç, Eğitimsel sorunlar, Çözüm önerileri
Okulöncesi Eğitim Kurumlarında Çalışan Kadın Yöneticilerin Karşılaştıkları Cam Tavan Sendromuna İlişkin Görüşleri
(2025) İş, Engin; Kısmet,
Bu araştırma, okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan kadın yöneticilerin cam tavan sendromu sorunlarını ve bu sorunlarla başa çıkmak için geliştirdikleri stratejileri incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılmış ve veri toplama aracı olarak, dört açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Araştırma, Mardin ilindeki Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan 15 kadın yöneticiden oluşan örneklem grubuyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler betimsel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, kadın yöneticilerin yönetici olma süreçlerinde toplumsal, bireysel ve yönetimsel engellerle karşılaştıklarını göstermektedir. Toplumsal engeller arasında cinsiyet rollerine dayalı beklentiler ve kültürel normlar, bireysel engellerde öz yeterlik sorunları vurgulanmıştır. Yönetimsel engeller arasında organizasyonel önyargılar ve fırsat eşitsizliği öne çıkmıştır. Kadın yöneticiler, bu engellerle başa çıkmak için profesyonel yaklaşım ve etkili iletişim becerilerini kullanmaktadırlar. Profesyonel yaklaşımda, alan bilgisi, yönetim becerilerini geliştirme ve sektörel yeniliklere odaklanma ön plandadır. Çalışma, cam tavan sendromunun aşılması için cinsiyet ayrımcılığına karşı politikaların uygulanması, toplumsal farkındalığın artırılması ve eşitlikçi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Ortaöğretim Kurumlarında Görev Yapan Öğretmenlerin İş Motivasyonunu Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
(2024) İş, Engin; Güneş, Yıldız Zengin
Araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin iş motivasyonlarını etkileyen faktörleri incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Bu amaçla veriler üç farklı okul türünden veriler yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Mardin'de maksimum çeşitlilik örnekleme tekniği ile belirlenen 5 Anadolu lisesi, 5 mesleki ve teknik Anadolu lisesi ve 5 Anadolu imam hatip lisesinde çalışan toplam 15 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada, iş motivasyonunu olumlu etkileyen etmenler idari, öğrenci ve veli kaynaklı faktörler olarak üç başlıkta toplanmıştır. Olumsuz idari tutumlar, velilerin müdahaleleri ve ilgisizlikleri, öğrencilerin okula ilgisizliği, düşük hazırbulunuşluk düzeyi ve yetersiz ekonomik koşullar öğretmenlerin motivasyonunu olumsuz etkilemektedir. Okul türlerine göre öğretmenlerin iş ortamında motivasyonlarını etkileyen faktörler incelendiğinde Anadolu liseleri ve Anadolu imam hatip liselerinde çalışan öğretmenlerin motivasyonunu en çok idari tutumlar etkilerken, meslek liselerinde çalışan öğretmenlerin motivasyonunu en çok öğrenci ve veli tutumlarının etkilediği sonucu elde edilmiştir. Öğretmenlerin motivasyonunu artırmak için idari baskıların azaltılması, olumlu tutum ve davranışların teşvik edilmesi, okul çalışanlarının ihtiyaçlarına duyarlı bir ortam oluşturulması, öğrenci ve velilerle sürekli iletişim ve çözüm odaklı yaklaşım ile öğretmenlerin ekonomik koşullarının iyileştirilmesi önerilmektedir.
Pısa 2022’de Başarılı Olan Ülkelerin Eğitim Denetim Sistemleri ve Türkiye'nin Eğitim Denetim Sisteminin Karşılaştırılması
(2024) Çiçek, Sinem; İş, Engin
Bu çalışmada, PISA gibi uluslararası değerlendirme çalışmaları sonuçlarına dayanarak başarılı olan Çin, Singapur, Kanada ve Estonya gibi ülkelerin eğitim denetim sistemleri incelenmiştir. Araştırmanın amacı, bu ülkelerin eğitim denetim sistemlerini Türkiye'nin eğitim denetim sistemiyle karşılaştırmaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu teknikler, belirli belgelerin detaylı bir şekilde incelenmesini ve içeriğinin analiz edilmesini sağlar. Bulgular, her ülkenin eğitim denetim sistemlerinin farklı yaklaşımlara sahip olduğunu ve ihtiyaçlarına göre şekillendiğini göstermiştir. Bazıları daha çok dışsal denetimi önemserken, diğerleri öz değerlendirmeye daha fazla ağırlık vermiştir. Çin ve Singapur'da eğitim denetimi merkezi olarak yönetilirken, Kanada'da kısmen merkezi kısmen de eyaletler tarafından yönetilmektedir. Estonya ve Türkiye'de ise hem merkezi hem de yerel düzeyde yönetim mevcuttur. Beş ülkede de eğitim denetiminde standartlar ve kriterler kullanılıyor. Çin, Singapur, Kanada, Estonya ve Türkiye'de denetim sürecinde eğitim performansı değerlendirilmektedir. Çin'de planlı ziyaretler ve belgelere dayalı değerlendirme yapılırken, Singapur'da öğretim ve yönetim süreçlerinin incelenmesi, Kanada'da öğrenci performansının değerlendirilmesi, Estonya ve Türkiye'de ise belgelere dayalı değerlendirme ve planlı ziyaretler gerçekleştirilir. Her beş ülkede de eğitim denetimi sonrasında iyileştirme süreci bulunmaktadır. Çin, Singapur, Kanada ve Estonya'nın eğitim denetim sistemlerinin Türk eğitim denetimi sistemi için şu öneriler yapılabilir: Öz değerlendirmelere önem verilmeli. Okulların öz değerlendirme süreçlerine gereken önem verilmeli ve bu süreçler desteklenmelidir. Risk haritalandırması ve denetim aralıklarının belirlenmelidir. Hesap verebilirlik ve şeffaflık için raporların kamuya açıklanması önemlidir. Öz değerlendirme ve düzenleme raporları hazırlanmalı ve okul sitelerinde yayınlanmalıdır. Denetim sürecinde bölgesel farklılıklar göz önünde bulundurulmalıdır.
Resmî Ortaokul ve Liselerde Görev Yapan Yönetici ve Öğretmenlerin, Değerlere Dayalı Yönetim Uygulamaları İle İlgili Görüşlerinin İncelenmesi
(Mukaddime, 2018) Akın, Mehmet Ali; İş, Engin; Öter, Ömer Murat
Bu araştırmada, resmî ortaokul ve liselerde görev yapan yönetici ve öğretmenlerin değerlere dayalı yönetim uygulamaları ile ilgili görüşlerini belirlemeyi amaçlanmıştır. Araştırma, tarama modelinde olup, araştırma örneklemi, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Mardin Merkez Artuklu ilçe merkezindeki resmi ortaokul ve liselerde görev yapan 65 Yönetici ve 325 öğretmen olmak üzere toplam 390 kişiden oluşmaktadır. Araştırma verileri Yılmaz (2006) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılarak geliştirilen “Değerlere Göre Yönetim Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada verilerin analizinde yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Ayrıca “görev türü”, “cinsiyet”, “mesleki kıdem” ve “eğitim durumu” değişkenleri için t- testi kullanılmıştır. Araştırmada ortaya çıkan bulgulardan bazıları şu şekilde verilebilir. Araştırmanın bulgularına göre “görev türü” ve “yaş” değişkenleri açısından anlamlı bir fark bulunmuşken, “cinsiyet”, “öğrenim durumu” ve “mesleki kıdem” değişkenleri açısından ise anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ortaokul ve liselerde görev yapan yöneticilerin değerlere dayalı yönetim uygulamalarının, okulun örgütsel iklimini oluşturma, öğretimsel amaçları gerçekleştirme, okulların verimliliği ve etkililiğinde önemli bir rol oynadığı söylenebilir.
SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖRÜŞLERİNE GÖRE OKUL MÜDÜRLERİNİN TOKSİK LİDERLİK DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
(Journal of History School (JOHS), 2023) İş, Engin; Aksoy, Ramazan; Alas, Selman
Toksik liderlik son yıllarda üzerinde durulan liderlik türlerinden bir tanesi olmuştur. Okulların toplumun önemli kurumlarının başında gelmesi, okul yöneticilerinin toksik liderlik özelliklerinin araştırılmasını gerekli kılmıştır. Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları değerlendirmektir. Bu amaç kapsamında sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarının ne düzeyde olduğu ve okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarına ilişkin görüşleri çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yönteminin modellerinden birisi olan tarama yöntemi kullanılmıştır. Örneklem seçiminde basit seçkisiz örneklem tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 84’ü kadın, 99’u erkek olmak üzere 183 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Toksik Liderlik Ölçeği kullanılmıştır. Toksik Liderlik Ölçeği 30 madde ve 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Veri analizinde ortalama, frekans, yüzde, t-testi, ANOVA ve Tukey testi analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde; sınıf öğretmenlerinin, okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarına ilişkin görüşerinin “Katılıyorum” düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen görüşleri arasında cinsiyete ve mezuniyet durumuna göre anlamlı fark bulunamamıştır. Yöneticilik yapma durumuna göre sadece değerbilmezlik alt boyutunda, yaş değişkenine göre bencillik alt boyutunda, hizmet yılı değişkenine göre ise olumsuz ruh hali alt boyutunda anlamlı fark bulunmuştur).
Sınıf Öğretmenlerinin Görüşlerine Göre Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışlarının Değerlendirilmesi
(2023) İş, Engin; Aksoy, Ramazan; Alas, Selman
Toksik liderlik son yıllarda üzerinde durulan liderlik türlerinden bir tanesi olmuştur. Okulların toplumun önemli kurumlarının başında gelmesi, okul yöneticilerinin toksik liderlik özelliklerinin araştırılmasını gerekli kılmıştır. Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları değerlendirmektir. Bu amaç kapsamında sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarının ne düzeyde olduğu ve okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarına ilişkin görüşleri çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yönteminin modellerinden birisi olan tarama yöntemi kullanılmıştır. Örneklem seçiminde basit seçkisiz örneklem tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 84’ü kadın, 99’u erkek olmak üzere 183 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Toksik Liderlik Ölçeği kullanılmıştır. Toksik Liderlik Ölçeği 30 madde ve 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Veri analizinde ortalama, frekans, yüzde, t-testi, ANOVA ve Tukey testi analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde; sınıf öğretmenlerinin, okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarına ilişkin görüşerinin “Katılıyorum” düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen görüşleri arasında cinsiyete ve mezuniyet durumuna göre anlamlı fark bulunamamıştır. Yöneticilik yapma durumuna göre sadece değerbilmezlik alt boyutunda, yaş değişkenine göre bencillik alt boyutunda, hizmet yılı değişkenine göre ise olumsuz ruh hali alt boyutunda anlamlı fark bulunmuştur).
Sınıf Öğretmenlerinin Öz Yeterliliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi
(Asya Studies, 2023) İş, Engin; Alas, Selman; Aksoy, Ramazan; Ercan, Faysal
oluşmasına ve öğrencilerin akademik performansına olumlu etkide bulunmaktadır. Yapılan bu araştırma sınıf öğretmenlerinin öz yeterlilik inançlarının ne düzeyde olduğu ve sınıf öğretmenlerinin öz yeterlilik inançlarının bazı değişkenler açısından incelenip değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla belirlenen alt problemlere yanıtlar aranmıştır. Araştırmanın yapılmasında nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama araştırma yöntemi kullanılmış olup örneklem seçiminde basit seçkisiz örneklem yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 67’si kadın 84’ü erkek olmak üzere 151 sınıf öğretmeninden oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Öğretmen Öz Yeterlilik Ölçeğinden faydalanılmıştır. Araştırmanın verilerinin analiz edilmesinde SPSS paket programından faydalanılmıştır. Kullanılan SPSS programı sonucunda yapılan analizlerde ortalama, frekans, yüzde analizleri ile parametrik testlerden t-testi, ANOVA ve Tukey testleri; non-parametrik testlerden Man-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin öz yeterlilik inançlarının “oldukça yeterli” düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlilik inançlarının cinsiyet, medeni durum, mezuniyet durumu ve yaş değişkenine göre ölçeğin genel ve tüm alt boyutlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Hizmet durumu değişkenine göre ölçeğin genel boyutu, öğretim stratejisi ve öğrenci katılım alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamış sadece sınıf yönetimi alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Araştırma sonuçlarından hareketle öğretmenlere öz yeterlilik konusunda hizmet içi eğitimlerin verilmesi, öz yeterlilik ölçen ölçeklerin güncellenmesinin öğretmenlerin öz yeterliliklerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.