Browsing by Author "Balikci, Sakire"

Now showing 1 - 3 of 3

Âşık Mevlüt İhsani’nin Şiirlerinde Doğa Sembolizmi
(2025) Balikci, Sakire
Âşık Mevlüt İhsani 20. yüzyıla damga vurmuş, âşıklık geleneğinin kültürel kodlarına bağlı önemli bir sanatçıdır. Hikâyelerinde tarihî ve efsanevi anlatılardan esinlemiş, şiirlerinde ise daha çok doğa ve aşk konularını ele almıştır. Âşık, zengin bir bakış açısı ve özgün bir üsluba sahip olmasına rağmen geleneğin dili ve aktarım tarzını hikâye ve şiirlerine ustalıkla yansıtmıştır. Âşığın şiirlerinde doğa, Karacaoğlan ve Dadaloğlu’nda olduğu gibi ana eksendir. Âşık, birçok eserinde ilhamını doğadan almaktadır. Postmodern Dönem ile birlikte sanata, bilime kısaca hayatın tamamına bakış açısı değiştiğinden doğaya bakış da değişmiştir. Bu dönemde hümanizmden bu yana insanı yaşamın merkezine alan görüş ve modernist yaklaşımlar eleştirilmiştir. Rönesans’la birlikte yaşamın merkezindeki konumunu güçlendiren insanın yerine “doğa”yı koymanın gerekliliğini vurgulayan eko-eleştiri, söz konusu yeni görüş/kuramlardan biridir. İnsan yerine doğayı merkeze alan ve eko-eleştiriden türeyen pek çok görüş vardır. Eko- eleştiri kuramı Batı’da tartışılmaya başlamadan evvel Türk kültüründe doğanın çok etkili bir yerde olduğu, doğa ile insanın ayrılmaz bir bütün olduğu en eski metinlerden çağdaş halk edebiyatına kadar yansımış bir gerçektir. Bu çalışmada “Âşık Mevlüt İhsânî’nin şiirlerinde hayvan sembolizmi başta olmak üzere doğanın görünümü nedir, eski kültürün izlerini bugüne taşımakta mıdır, şeklindeki soruların cevapları bu çalışmanın sınırlarını belirlemektedir. Eski Türk kültüründen bugüne Şamanizm, kamlık, ozanlık ve âşıklık silsilesinin vazgeçilmez temalarından biri olan “doğa” ve “doğa sevgisi” İhsânî’nin şiirlerinde de canlı bir şekilde yer aldığı görülmektedir. Aşığın şiirlerindeki doğa sembolizmi disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alınıp aşığın beslendiği kültür, inanış, ve yetiştiği coğrafyanın etkisi çalışma boyunca irdelenecektir
Halk Hukukunun Sözlü Kültüre Yansımaları: Kızıltepe Örneği
(2025) Balikci, Sakire; Gündoğdu, Sebra
Halk hukuku pozitif hukuktan önce, kimi zaman pozitif hukukla birlikte kimi zamanda pozitif hukukun yerine kimi bölgelerde bugün dahi toplumsal hayatı düzenleyen bir uygulamadır. Halk hukuku uygulandığı sahanın örf, adet ve geleneklerine kültürel kodlarına, dinî inanışına bağlı olarak kimi farklılıklara sahip olabilmektedir. Çalışmada Kızıltepe sahasının sözlü kültürüne yukarıda ifade edilen tarihi ve kültürel arka planlar da göz önünde bulundurularak halk hukukunun yansımaları üzerinde durulacaktır. Çalışmada atasözü, deyim, efsane ve türküler; yönlendirilmiş görüşme yöntemiyle elde edilmiş olup maniler ise yazılı bir kaynaktan elde edilmiştir. Her bir anlatı türü ve türküler halk hukuku bağlamında değerlendirilmiştir. Kızıltepe’de Halk Hukuku isimli tezin “Sözlü Kültür Ürünleri ve Halk Hukuku İlişkisi” başlığının genişletilip yeniden değerlendirildiği bu çalışmanın amacı mezkûr sahadaki halk hukuku uygulamalarının sözlü kültüre etkisini tespit etmektir. Çalışmada kullanılan kaynak kişilerle görüşme yapabilmek için söz konusu tez çalışması esnasında bir etik kurul belgesi alındığından bu çalışma için ayrıca bir etik kurul belgesi alınmamıştır. 28 adet kaynak kişinin konuyla ilgili beyanları tezde yer aldıkları ilgili sayfalara atıf yapılarak belirtilmiş ve dipnot olarak kaynak kişi numaralarına yer verilmiştir. Çalışmanın atasözü ve deyimler kısmı en hacimli olandır. Bu bölümde halk hukukun çok çeşitli unsurlarına rastlanmakla birlikte evlilik hukuku ile ilgili örneklerin fazlalığı dikkati çekmektedir. Maniler, efsaneler ve türküler kısmında da sevgililik, nişanlılık, evlilik temaları ele alınmaktadır. Araştırmanın neticesinde sahada uygulanan ve köklü bir geçmiş ve dinî arka plana sahip olan halk hukuku uygulamalarının sözlü kültüre nüfuz edecek kadar güçlü olduğu anlaşılmaktadır ve bunlar arasında en güçlüsü ise “evlilik” hukukudur. Sağlam bir ailenin temelinin sağlam adımlarla atılmış bir evlilikten geçtiği görüşü bugün de geçerliliğini koruyan bir görüştür.
Toplumsal Bellek, Hatırlama ve Yaşatma: Dilde ve Kültürde Osmanlılık
(2025) Balikci, Sakire
Osmanlı Devleti, Türk kültür tarihinin önemli basamaklarından biridir. Bu devirde Türk kültürü en parlak dönemlerinden birini yaşamıştır. Dönem, Türk tarihi bağlamında da önemli bir noktada konumlanır. 1071 yılından itibaren Anadolu'ya kitleler hâlinde yerleşmeye başlayan Türkler, Osmanlı hükümdarlığında siyasi bir birlik altında yaşamış ve bugüne kadar bu siyasi istikrar Anadolu'da devam etmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşundan itibaren Osmanlı ve Osmanlıcılık farklı çevrelerde farklı bakış açılarıyla değerlendirilmiştir. Kimi zaman menfi kimi zaman müspet olan bu bakış açısı Osmanlı kültürel belleğinin günümüze taşınmasında etkili olmuştur. Bu çalışma, Osmanlı kültürel mirasının dil ve kültürdeki yansımalarının izlekleri üzerine literatür taraması ile elde edilen verilerin değerlendirilmesine dayanmaktadır. Özellikle Osmanlı’nın sosyolojik yapısı, saray ve çevresinde meydana gelen olay ve geleneklerin deyimlerde karşılık bulması, nostalji, aidiyet ve güç temelli adlandırmalar çalışma boyunca üzerinde durulan konular arasındadır. Osmanlı mirasının isim, yer ve mekân adlandırmalarından, alışveriş ve sözlü kültüre kadar yansıdığı sonucuna ulaşılmıştır.