Browsing by Author "Mihriban Kanat"

Now showing 1 - 1 of 1

ŞÎÎRA KIRMANCKÎ (ZAZAKÎ) DE ŞEKIL Û MANA
(2019) Mihriban Kanat
şîîre sey edebîyatê dinya yî edebîyatê kirmanckî de zî cayo muhîm der a. tarîxê Şîire reseno merasîmanê qewmanê tewr verênan yê ke pê dans û muzîkî ameyenê viraŞtiŞ. Î.V. 3000 de qiralo ke bêmergî dime ra Şîyo, meselaya ey bi Şekilo nezim destanê GilgameŞî de nusîyaya. Dima esero tewr verên bi Şekilê nezmî Î.V. 2000 de ziwanê sumerî de nusîyayo. şîîre, raŞtîye bê Şirove, kerraya tewr muhîme ya bingeyê edebîyatî ya. Amancê na xebata ma edebîyatê kirmanckî (zazakî) ra nimûneyanê Şîîranê kirmanckîyan hem kîŞta Şekilî ra hem zî kîŞta mana ra tehlîlkerdiŞ o. Na xebata ma ya ke ma tede de Şîîran ser o vindenê, di beŞan ra awan bena. BeŞê yewinî de ma Şîîre, babetê Şîîran, taybetmendîyê Şekilî yê Şîîran û huneranê edebîyan ser o bi nimûneya dayene xebitîyay. BeŞê dîyinî de ma çend Şîîrê kirmanckî tehlîl kerdî. Tehlîlê nê Şîîran hem bi goreyê Şekilî ra hem zî bi goreyê mana ra ameyî kerdene. Ma ke ê goreyê Şekilî tehlîl kerdî, eynî wext de ma qaydeyanê Şîîran ser o zî vindetî. Zafê nê Şîîranê ke bi nezimê serbestî nusîyayê, qaydeyê ci yê ke xora tede estê ma înan ser o vindetî. Ma ke goreyê Şekilî nuŞtî dima, ma kîŞta mana ra nînan ser o vindetî. Ma kîŞta mana ra tehlîlî goreyê dinyaya ruhê Şaîran, meselê ke pêverê (karŞılık) ci bîyo, bi Şexsî yan zî komelkî goreyê tesîrkerdiŞê înan nuŞtî. Babetanê edebîyatî rê sey îlawekerdiŞê ziwanî, ma Şênê nê xebatan sey nimûne bidê. Berhemê ke Şaîrî ra vejîyayî tepîya ganî hoke-hoke bivirazîyê û bibê malê cuya edebîyatî.