Nebevî Sünnet Işığında Fikrî Durgunlukla Mücadele

Abstract

Fikrî durgunluk Müslümanların yaşadığı yenilikler konusunda bazı âlimlerin eskiden beri önlerinde gördüğü engellerdendir. Dolayısıyla Sünnet-i seniyye ışığında yeniliği ve fikrî donuklaşmayı ele almak gerekmektedirBu çalışma fikrî durgunluk ve sebeplerini, sünnetin bu sebepler hakkındaki tavrını ve hükmünü ele alan bir çalışmadır. Fikrî durgunluk bu çalışmada üç temel neden etrafında ele alınmıştır. Bu nedenlerden ilki yeniliğin -tecdid- şer’î öğretiler ile çeliştiği iddiasıdır, ancak nebevî sünnetten delilleri zikrederek bu iddiayı ele aldım. Sahibini bidat, hurafeler fikrî ve ahlâki sapkınlıklara sürükleyen körü körüne taklit ise ikinci sebep olarak zikredilebilir. Üçüncüsü ise şeriatın maksadını, şer’î hükümlerde ve sahih sünnette yatan gizli, ulvi mânaları ıskalamak bu hataya düşmeye sebep olan etkenlerdir. Ayrıca bu çalışmanın ikinci kısmında nebevî metodun fikrî donuklaşmayla nasıl mücadele ettiğini, şerî hükümlerin muhalifi olamadığı müddetçe diğer medeniyetlerden nasıl istifade edildiğini, İslam’ın ve Müslümanların faydasına olacak tecrübelerden nasıl destek alınacağını, diğer din ve düşüncelerin bazı âdetlerinin davet başlığı altında kolaylaştırmak adına nasıl kabul edileceği, nassın olmadığı yerde içtihadın kabulü, düşünce özgürlüğü, başkalarının düşüncelerine saygı gibi parametreler de analiz edilmiştir.