Uygulamalı Halk Biliminin Kent Turizmine Katkısı: Mardin Örneği

Abstract

Kültür turizmi; Türkiye ve dünyada yaz turizmi, deniz turizmi ve kış turizmi ile birlikte en çok tercih edilen turizm türlerinden biri hâline gelmiştir. Kültür turizminde öne çıkan unsurlar, kültürel miras konumundaki mekânlar, müzeler, şehrin ruhunu yansıtan çarşılar, restoranlar, hamamlar, çeşmeler, doğal oluşumlar, tarımsal faaliyet alanları gibi mekânlardır. Kültürel mekânların yanında inançlara bağlı ritüeller, danslar, eğlenceler ve mutfak kültürü gibi folklor malzemeleri de son yılların dikkat çeken kültür turizmi mekân ve etkinlikleri arasında yer almaktadır. Kent folklorunun yozlaşmadan güncel koşullara ayak uydurarak kimi zaman bu koşullardan istifade ederek kendini gerçekleştirmesi önemlidir. Gelenek, ancak bu sayede bugüne ve yarınlara taşınabilir. Türkiye’de “İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin kabulünden bugüne ülke çapında atalar mirası olan gelenek-görenek, mekân ve uygulamaların korunmasında ciddi adımlar atılmıştır. Mardin özelinde de 2003 yılından bu yana devam eden süreçte son yıllardaki olumlu gelişmeler kentin tarihî ve kültürel dokusunun öncelikle korunması ve daha sonrasında tanıtılması adına önemlidir. Konuyla ilgili kamu kurumlarının mevcut çalışmaları devam etmektedir. Bu çalışmada Mardin’deki uygulamalı halk bilimi örneklerinin tanıtılması, gelenekte mevcut olup uygulama alanı olmayan örneklerin değerlendirilerek geleneğin güncellenmesi daha sonra ise kent turizminin gümüş, bakır alışverişi ve sınırlı tarihî mekân gezilerinden farklı bir noktaya taşınabilmesi hedeflenmiştir. Kentte birçok uygulamanın bir merkezde gerçekleştirilebildiği “Yaşayan Müze”ye ek olarak açık hava faaliyetlerine uygun kültürel mekânların tanzimi de öneriler arasında yer almaktadır. Çalışma, uygulamalı halkbilimi literatürünün taranması, Mardin sahasındaki örneklerinin analizi ve değerlendirilmesine dayanmaktadır.