Kırım Savaşı'nda Kuzey Kafkasya

Abstract

Kırım Savaşı Osmanlı-Rus ilişkilerindeki önemli dönüm noktalarından biridir. Osmanlı Karadeniz'de düşüşe geçen etkisini Avrupalı müttefiklerinin desteği ile birlikte korumaya çalışırken, Rusya ise hem Balkanlar'da hem de Kuzey Kafkasya'daki nüfuzunu arttırmaya çalışmıştır. Rusya'nın bu politikasına karşı Kuzey Kafkasya'daki direniş grupları bir yandan kendi içlerinde bir birlik oluşturmaya çalışırken, Osmanlı'nın ve onun müttefiklerinin desteğini kazanmaya çalışmışlardır. Herhangi bir birlik oluşturmak ve organize bir direniş sağlamaktan uzak olan Kuzey Kafkasya'daki hareketler savaş sonrasında Rusya'nın Kafkasya bölgesine topyekün bir işgal ve kolonizasyon faaliyeti başlatmasıyla son bulmuştur. Bölgedeki savaş ve direniş yerini yüzbinlerce Çerkesin sürgün edildiği ve katliamlara maruz kaldığı tarihin en büyük trajedilerinden birine bırakmıştır. Bu çalışmada Kırım Savaşı ve sonrasında Kuzey Kafkasya'da ortaya çıkan durum değerlendirilecektir.