Evliliğin Eşiğindeki Gençlerin Bekârlık, Evlilik ve Aile Metaforu Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Aile, bireylerin duygusal, sosyal ve ekonomik ihtiyaçlarını karşılayan; sevgi, güven ve dayanışma temellerine dayalı bir sosyal birimdir. Toplumun temel taşı olarak bireyleri birleştiren, toplumsallaşmayı sağlayan ve modernleşme sürecinde dahi vazgeçilmez bir sığınak niteliği taşıyan aile, bireysel kimlik ve toplumsal düzenin güçlenmesinde köklü bir kurumdur. Bu çalışma, evliliğin eşiğinde olan gençlerin bekârlık, evlilik ve aile kavramlarına ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 136 genç ile yürütülmüş; nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılmış ve veriler tam yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Katılımcılardan, sosyodemografik soruların yanı sıra “Bekârlık... benzer. Çünkü...; Evlilik... benzer. Çünkü...; Aile... benzer. Çünkü...” cümlelerini tamamlamaları istenmiştir. Elde edilen veriler sosyal bilimlerde kullanılan bir nitel veri analiz programı ile içerik analizi tekniğiyle değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, bekârlığın olumlu algılarının “özgürlük, sultanlık ve sorumsuzluk”, olumsuz algılarının ise “yalnızlık, belirsizlik ve zorluk” olarak ortaya çıktığını göstermiştir. Evlilik algısı olumsuz yönleriyle “kısıtlanma, belirsizlik, sorumluluk”; olumlu yönleriyle ise “ortaklık, birlik, yuva, mutluluk” şeklinde tanımlanmıştır. Aile algısı olumlu metaforlarla açıklanmış; “birlik, güven, kale ve zorunluluk” kavramları öne çıkmıştır. Aileye yönelik olumsuz bir algı ortaya çıkmamıştır. Bekâr bireylerin aileyi güvenli bir liman olarak görmesi dikkat çekicidir. Bu bulgular, gençlerin bekârlık ve evliliğe yönelik hem çekici hem de kaygı verici yanlar taşıdığını göstermektedir. Bu çalışma evlilik, bekârlık ve aile konularında çalışma yürüten araştırmacılar için yol gösterici olduğu söylenebilir.