MUHAMMED ĠKBAL’ĠN BENLĠK DÜġÜNCESĠ VE SĠYASET FELSEFESĠNDEKĠ YERĠ

Abstract

Tezimizin konusu Muhammed İkbal açısından Ben‟in toplum inşasındaki konumunun ne olduğu ile alakalıdır. Tezimiz toplamda üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında İkbal‟in yaşadığı ortamı, eğitim hayatını verdiği eserleri ele aldık. Birinci bölümde İkbal‟de benliğin “neliği”, benliğin gelişim aşamaları olan; “itaat, Nefsin Zabtı, Allah‟a Halife Olmak” gibi kavramları ifade ettik daha sonra benliği kuvvetlendiren ve benliği yıkan unsurları ele aldık. İkbal‟e göre, Aşk, arzu, fakr, hoşgörü, helal kazanç vb. özellikler bireyin şahsiyetini kuvvetlendiren unsurlar olarak, “Yeis, korku, dilencilik, ırkçılık, kölelik” vb. unsurların benliği zayıflatan unsurlar olarak karşımıza çıkar. İkinci bölüme geldiğimizde İkbal‟in siyaset düşüncesini ele aldık. Çünkü ikbal hiçbir zaman toplumu ve bireyi birbirinden ayırmamış aksine birbirini tamamlayan iki öğe olarak görmüştür. Mükemmel bir birey inşasından sonra mükemmel bir toplum ve sistem inşa etmek, şahsiyetini kazanmış bireyle mümkün hale gelir. İkbal‟in siyasi düşünesinin temellerine atıfta bulunduk. Üçüncü bölümde ise İkbal‟in ideal devlet Anlayışının ne olduğundan bahsettik. İdeal devletinin temel unsurlarından olan Din, Hukuk, Hilafet ve Meclis (şura) gibi kavramların İkbal açısından ne anlam ifade ettiğini irdeledik. İslam Ahlak anlayışını ve fert ve toplum ilişkisini inceleyerek bu bölümü bitirdik.