Yüksek Lisans Tezleri - Karma

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/57

Browse

Now showing 1 - 20 of 885

Tefsirlere yansıyan mezhebî yorumların kritiği -Halku'l-Kur'ân örneği-
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Yalçın, Huzeyfe; Ensari, Abdurrahman
Ortaya çıkışı ile birlikte sıcak tartışmalara konu olan halku'l-Kur'ân meselesi, İslam düşünce ve siyasî tarihini önemli ölçüde etkileyen bir tartışmadır. Tartışmanın taraflarının görüşlerini desteklemek amacıyla öne sürdükleri deliller arasında âyetlerin de bulunması, konuyu tefsirle ilişkilendirmiştir. Müfessirlerin bu âyetlere getirdiği yorumlardaki mezhebî aidiyet, çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada kelâmullah tasavvurları ortaya konulmak üzere farklı mezheplere mensup; Kâdî Abdulcebbâr, Fahreddîn er-Râzî, Tabersî ve Ettafeyyiş'in tefsirleri ele alınmıştır. Tefsirleri incelenen müfessirlerin halku'l-Kur'ân tartışmalarında delil olarak getirilen âyetler bağlamında, Kur'ân yorumundaki mezhebî aidiyetleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın neticesinde tespit edildiği üzere Kâdî Abdulcebbâr, Tabersî ve Ettafeyyiş, Kur'ân'ın mahluk olduğunu ve kelâmullahın mahallinin cisim olduğunu savunmaktadırlar. Fahreddin er-Râzî ise kelâmullahın nefsî ve lafzî olmak üzere iki boyutlu olduğunu; Allah Teâlâ'nın zâtı ile kâim kelâm sıfatı olan nefsî kelâmın kadîm, bu sıfatın beşerî formatı kabul edilebilecek lafzî boyutunun ise hâdis olduğu görüşündedir.
İbn Haldun'un 'Mukaddime' Eserinde Yer Alan Bazı Temel Kavramların Psikolojik Açıdan Değerlendirilmesi
(2024) Canşı, Firdevs; Acar, Muhammet Cevat
Bu çalışmanın amacı İbn Haldun'un Mukaddime eserinde geçen bazı temel kavramların psikoloji disiplini bağlamında incelenmesi ve bu bilim dalına olan katkılarının tartışılmasıdır. Çalışmanın bir diğer amacı ise İbn Haldun'un psikoloji ile ilgili görüşlerinin modern psikoloji alanındaki mevcut yaklaşım ile karşılaştırılmasıdır. Bu çalışma literatür taraması yöntemiyle yapılmıştır. İbn Haldun'un hayatı ve eserleri belirlenen belli başlık ve kavramlar çerçevesinde incelenmiştir. Bu süreçte Mukaddime eserine öncelik verilmiş; ancak bazı diğer eserlerden de faydalanılmıştır. Bununla beraber İbn Haldun'un etkilemiş olduğu bazı İslam âlimleri ve düşünürler de araştırılarak bu düşünürleri nasıl etkilediğine ilişkin bir değerlendirme yapılmıştır. Son olarak araştırılan bu kavramların modern psikolojideki bazı kavram ve kuramlarla karşılaştırılması yapılmıştır. Sonuç olarak İbn Haldun'un Mukaddime eseri merkezinde kullandığı kavramların büyük bir kısmının aynı zamanda modern psikoloji biliminde karşılıklarının olduğu belirlenmiştir. Modern psikoloji bağlamında yapılan karşılaştırmada bu kavramların günümüzde bazılarının birebir kullanıldığı görülürken bazı kavramların ise farklı isimlendirmelerle kullanıldığı görülmüştür. Bununla beraber belirlenen bu kavram ve temaların modern psikolojiye yansımasında birçok benzer ve farklılıkların olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Psikoloji, Din Psikolojisi, İbn Haldun, Mukaddime.
Mardin ili doğal kaynak sularının mevsimsel olarak fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerinin araştırılması
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2023) Keren, Süleyman; Dönder, Ahmet
Mardin ili içme ve kullanma suyu ihtiyacının yaklaşık olarak %70'i doğal kaynak sularından karşılanmaktadır. Bu nedenle Mardin ilinin içme suyu ihtiyacını karşılayan Nusaybin Beyazsu, Dargeçit Akbelen, Kızıltepe Beşdeğirmen, Kızıltepe Yedikardeş ve Artuklu Kayacan doğal kaynak sularının insani tüketim amaçlı sular hakkındaki yönetmeliğe uygunluğunun araştırması için söz konusu kaynaklardan mevsime bağlı olarak fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda her bir kaynaktan 36 adet toplamda 180 adet su numuneleri alınıp suyun fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizleri yapıldı. Suyun fiziksel analizleri Hach Lange Dijital ölçer problu hach HQ440d, bulanıklık parametresi Hach Lange TU 5200, kimyasal analizler Lange Dr 3900 spekrofotometri cihazı, e.coli ve koliform bakteri analizleri membran filtrasyon yöntemi ile çalışıldı. İstatistiksel analizlerde doğal kaynakların alüminyum, bakır, çinko, demir, florür, kalsiyum, kurşun, krom, magnezyum, nitrit, nitrat, sertlik, sülfat, sülfit ve siyanür ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmektedir (p<0.05). Mevsimlere göre yapılan istatisitksel analizlerde doğal kaynakların renk, sıcaklık, alüminyum, nikel, nitrit, nitrat, sertlik, sülfit ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulundu (p<0.05). Mikrobiyoloji açıdan yapılan değerlendirmede doğal kaynaklarda özellikle Artuklu Kayacan yıl boyunca alınan E.coli ve koliform bakterileri yönünden uygun olmadığı tespit edildi. Sonuç olarak analizi yapılan doğal kaynak suları Sağlık Bakanlığın İnsani Tüketim Amaçlı Sular hakkındaki yönetmenliğe göre kimyasal parametrelerin uygun olduğu, bazı kaynak sularında mevsime bağlı olarak fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik açıdan anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Bu nedenle çalışmamız doğal kaynak sularının mevsimsel açıdan analiz edilmiş olması ve daha önceden Mardin ve yöresinde böyle çalışma yapılmadığından dolayı çalışmamızı değerli kılmıştır. Bu nedenle insan metabolizması için hayati öneme sahip olan suyun fiziksel kimyasal ve mikrobiyolojik açıdan değerlendirecek ve çalışmamızı destekleyecek geniş çaplı çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Bazı makrofungusların fenolik içerikleri ile antioksidan ve antimikrobiyal potansiyellerinin araştırılması
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Çetin, Azad; Dündar, Abdurrahman
Bu çalışmada 2012-2013 yılları ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde Siirt ve çevresinde toplanan Phallus impudicus, Coprinus silviaticus ile Morchella tomentosa, Amanita fulva adlı makro mantar türlerinin etanol ekstraktlarının bazı fenolik asit içerikleri ile antioksidan ve antimikrobiyal potansiyelleri çalışılmıştır. Söz konusu makro mantarların etanol ekstraktlarının antioksidan potansiyellerinin tespiti amacıyla; DPPH serbest radikal yakalama, metal iyonlarını şelatlama, indirgeme gücü ve süperoksit anyon radikal süpürme testleri uygulanmıştır. Antimikrobiyal aktivitenin belirlenmesi amacıyla da disk difüzyon yöntemi çalışılmıştır. Süperoksit anyon radikal aktivitesinde tespit edilen en yüksek değer % 83,24 ile Morchella tomentosa en düşük değer ise % 73,05 ile Coprinus silviaticus'a ait bulundu. DPPH serbest radikalini söndürme aktivite tekniğinde en fazla etkinliği gösteren Amanita fulva etanolik ekstraktının 1.0, 2.0, 5.0, 10.0, 15.0, 20.0 mg/mL konsantrasyonlardaki etkinlik verilerinin sırasıyla %19.33, %24.46, %58.74, %77.75, %87.89, %88.40 olduğu tespit edilmiştir. Metal şelatlama etkinliğinde kullanılan ekstraktların ve pozitif kontrol olarak çalışılan standartların etkinlik sıralaması EDTA> Amanita fulva> Morchella tomentosa> Phallus impudicus> Coprinus silviaticus> BHT> BHA> Trolox şeklinde tespit edilmiştir. Mantar indirgeme gücü aktivitesinde ise 10.0 mg/mL konsantrasyonda 2,89 aktivite ile en yüksek etkinliği gösteren mantar Morchella tomentosa olarak gözlenmiştir. Antimikrobiyal aktivite testinde ise Enterococcus hirae hariç diğer beş bakteriye karşı en yüksek inhibisyon zonlarını M. tomentosa'nın etanol ekstraktı sergilemiştir.
Nizar Kabbani'nin şiirinde çirkinlik
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2019) Paşaoğlu, Muzaffer; Abdullah, Abdulhalım
Nizar Kabbani'nin şiir dünyasının parlak isimlerinden biri olduğu herkesçe kabul edilir. Her ne kadar şiiri ve ona yönelik ahlaki yargılar bağlamında görüş ayrılıkları olsa da adı, Arap edebiyatına ilgi duyanların göz ardı etmediği, şairliği ve edebiyat dünyasındaki etkin varlığı konusunda herkesin mutabık olduğu bir şairdir. Birçok insan şiirlerini okumuştur. Kimileri şiirlerini olumlayıp ilgi gösterirken bazıları ise acımasızca eleştirmiştir. Şairliği ve şiir anlayışı hakkında birçok yazı yazılmış ve geniş tartışmalar yapılmıştır. Bu değerlendirmelerin çoğunda onun şiiri güzellik unsuru yönüyle incelenmiş ve şiirlerinde yer alan "çirkinlik" imgesinin önündeki sis perdesi henüz tam olarak kaldırılamamıştır. "Nizar Kabbani'nin şiirinde çirkinlik" başlığıyla iki bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde: Nizar Kabbani'nin hayatı, şairliği ve özgün şiir yapısının oluşmasında rol oynayan temel etmenler ele alınmıştır. İkinci bölümde ise gasp edilen halklar ve Arap lideriyle özdeşleşen zorba iktidar gibi farklı modeller üzerinden "Nizar Kabbani'nin Şiirinde Çirkinlik" imgesi ortaya konmaya çalışılmıştır Bunun yanı sıra toplumsal imaj ve normlar manzumesi düzleminde aldatan kadın modeli hakkında Kabbani'nin, özellikle İlyas Ebu Şebeke ve şiir divanı (Firdevsin Yılanları) başta olmak üzere çirkinlik tasvirinde başkalarından etkilenmesi açıklanmaya çalışılmış ve kendisini diğerlerinden özgün kılan çirkinlik tasviri çalışma konusu olarak seçilmiştir.
Yeşilay'ın sigara ile mücadeleye ilişkin kamu spotlarının sigara içen bireyler tarafından alımlanması: Diyarbakır Bismil örneği
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2023) Kutlu, Ferit; Işık, Mehmet
Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de sigara bağımlılığına karşı pek çok kampanya ve çalışma yürütülmektedir. Bu çalışmaların bir kolunu kamu spotları oluşturmaktadır. Kamu spotları, sağlıklı yaşam için gerekli olan iletilerin toplumun tüm kesimine en kolay ve en hızlı şekilde ulaşması için kullanılan en etkin araçların başında gelmektedir. Bu çalışmanın amacı da kamu spotu iletilerinin bireyler tarafından nasıl alımlandığıdır. Alımlama analizi; sağlık iletişimi kapsamında yapılan sigara bağımlılığıyla mücadelede, Yeşilay'ın yaptığı kamu spotu çalışmalarının belirlenen hedef kitle tarafından nasıl alımlandığının/okuduğunun anlaşılması açısından katkı sağlamıştır. Bu bağlamda Yeşilay'ın sigara ile mücadele kapsamında yaptığı güncel 5 adet kamu spotu Diyarbakır'ın Bismil ilçesinde yaşayan yaşları 18-25 yaş arası değişen ve farklı demografik özelliklere sahip 12 kişiye izletilmiştir. Bu kişiler, kamu spotlarının iletilerini ve içeriğini alımlamada farklı değerlendirmede bulunmuşlardır. Elde edilen bulgular neticesinde ise kamu spotlarının inandırıcılıktan yoksun ve sigara tüketme alışkanlığını terk ettirmede yetersiz olduğu saptanmıştır.
Tıbbi Olaylar ve Bunların Kavâid-i Fıkhiyye ve Makâsıdü'ş-şeria ile İlişkisi
(2024) Elyusuf, Abdullah; Deniz, Mehmet Ata
Bu araştırma, tıbbi sorunların fıkıh kuralları ile ilişkisini ve İslam hukukunun amaçlarını ele almaktadır. Bu bağlamda, tıbbi sorunların fıkhi önemine, Şeriat prensiplerine ve bu konularla ilgili esaslara değinilmektedir. Ardından, bu tıbbi meselelerin fıkhi kaideler ve İslam hukukunun maksatları ile ilişkili uygulamaları incelenmektedir. Bu tıbbi-fıkhi meseleler, dinin beş temel değeri ve bunlarla ilişkili diğer kurallara göre sınıflandırılacak, ayrıca İslam hukukunun korunmasını önerdiği külli ilkeler doğrultusunda açıklanacaktır. Bu araştırmada usuller ve kurallara uygun olarak ilim ehlinin sözlerine dayanılmıştır. Tıbbi-fıkhi meseleler, öncekilerin fıkhıyla ve çağın gelişmelerini takip eden köklü fıkhi kurallarla ayrı ve izole değildir. Bilinmelidir ki tıbbi olaylardan ve tıbbi yeniliklerden doğan çağdaş fıkhi meseleler, eski meselelerle kıyas edilerek temel bir ilkeye bağlı bir görüş ortaya çıkarmak için değerlendirilmeli, gerçeğe ve çağa açık bir yaklaşımı içermelidir. Bu da, İslam hukukunun esnekliğini göstermekte, her zaman ve her yer için geçerli ve faydalı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tıbbi meselelerle ilişkilendirilen fıkıh ilminin temel prensipler arasında; Zaruretler haram olan şeyleri, helal kılar, zaruret miktarı kadar tahsis edilir, Geleneklere (Örf) hüküm verirken itibar edilir, ameller gayelerine göre değerlendirilir, zarar vermek ve zarara zararla karşılık vermek yoktur, güçlük kolaylık getirir. İslam Hukukunun maksatları arasında; Zaruriyyat, Haciyyat ve Tahsiniyyat (Zaruri, haci ve tahsini maslahatlar) bulunur. İlk olarak; Zaruriyyat: İnsanların hayatlarını idame edebilmesi için korunması gereken şeyler bütünüdür. Eğer bu Zaruriyyat ortadan kalkarsa, bozulma ve kaos meydana gelir, yaşam düzeninde dengesizlik oluşur. Bu İslâm'ın beş temel değeri olan Zaruriyyat şunlardır (zarûriyyât-ı hamse): din, can, akıl, nesil ve mal. İkinci olarak; Haciyyat: İnsanların hayatlarında kolaylık ve refah elde etmeleri için ihtiyaç duydukları şeylerdir. Eğer bunlardan yoksun kalınırsa, hayat düzeni bozulmaz, ancak insanlar sıkıntı ve zorluk çekerler. Bu nedenle, din zorluklar durumunda kolaylık sağlamıştır. Acil bir durumda meytenin (leşin) yenmesi veya seyahat eden oruçlunun Ramazan ayında orucunu bozması ya da evlilik hayatının devamının mümkün olmadığı durumlarda boşanmanın hükme bağlanmış olması gibi durumlar Haciyyat'a örnek olarak verilebilir. viii Üçüncü olarak; Tahsiniyyat: Bu, iyi alışkanlıklar ve güzel ahlakla ilgili olup bu tür şeyler olmazsa, insanların hayatları doğru, ahlaki yoldan sapar. Bu tahsini maslahatların arasında; beden ve giysinin temizliği, setr-i avret (vücudun dinen örtünmesi gereken yerlerin örtünmesi) ve bir kişinin (din) kardeşinin yaptığı satış üzerine satış yapmasının yasaklanması gibi ilkeler bulunur. Zira İslam hukukunun gayelerine dair faydaların bazıları şunlardır: - Şeriatın doğru ve detaylı bir şekilde anlaşılması. - Kuran ve hadis metinlerinin derinlemesine incelenmesi. - Şer'an hükmü bulunmayan çağdaş sorunlara şer'i çözümler bulunması. - İnsanların dinî ve dünyevî hayatlarında kolaylık sağlanması. - Müçtehitlerin, fetva verenlerin ve kadıların düşünsel süreçlerinin düzenlenmesi ve geliştirilmesi. Bu kapsamda, âlimlerin görüşlerine ve fıkıh mezheplerine dayanılarak, meselelerin yorumlanması, feri kaidelerin asli kaidelere bağlanması, hükmü ile ilgili nass bulunmayan meselelerin hükmüne kıyas yoluyla ulaşılması ve farklılıkların dikkate alınması gibi ilkeler benimsenmiştir. Bununla birlikte, çağdaş tıbbi-fıkhi meselelerin hükümleri araştırmak için zikredilen temellerden yararlanılarak, fıkhi kuralların açıklanması ve derlenmesi yoluna gidilmiştir. Bu tez, ana fıkhi kuralların ve İslam hukukunun amaçlarının tıbbi meseleler üzerindeki etkisini içermekte; bunu, fakihlerin görüşlerini ve beyanlarını inceleyerek, bahis konusu sorunları ve hususları beyan ederken fıkhi kuralları uygulayarak ve şeriatın gayelerini dikkate alarak gerçekleştirmektedir. Bu ciddi meselelerin, insanlığın genel çerçevede mutluluğunu sağlamak, insan onuru ile hayatını korumak, insanın bu dünyada etkin bir unsur olmasını teşvik etmek ve Allah'ın ona emanet ettiği dünyayı imar etmek için çaba göstermek, İslam şeriatının temel amacıyla doğrudan ilişkilidir. Araştırmanın sonunda, elde edilen en önemli bulgular ve bu önemli konunun kapsamlı bir şekilde incelenmesine katkıda bulunabilecek öneriler ile tavsiyeler belirtilmiştir.
Cennet Hurması (Diospyros kaki) meyvesinin yeşil yapraklarından sentezlenen gümüş nanopartiküllerin sentezi, karekterizasyonu, antimikrobiyal ve sitotoksik aktivitelerinin incelenmesi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Ölçekçi, Ali; Keskin, Cumali
Bu çalışmada Cennet Hurması meyvesinin yeşil yaprakları ile elde edilen özüt ve 5 MilliMolar gümüş nitrat çözeltisi 5: 1 oranında cam bir kap içerisinde reaksiyona bırakıldı. Reaksiyon sonucunda nano partiküller (AgNP'ler) çevre dostu yöntemle ekonomik ve basit bir biçimde sentezlendi. Sentezlenen AgNP'ler UV-visiblespektrofotometre (UV-Vis.), Fourier Transform İnfrared Spectroscopy (FTIR), X- Işınımı Kırınımı Difraktrometresi(XRD), Taramalı Electron Mikroskobu (SEM), Zeta potansiyeli ve Zetasizer cihaz verileri kullanılarak karakterize edildi. Karakterizasyon verilerine göre 453 nm dalga boyunda maksimum absorbans, küresel görünüm, 7-20 nm arasında kristal nano boyuta sahip, -19.9 mV zeta potansiyeline sahip oldukları belirlendi. AgNP'lerin patojen gram negatif ve pozitif bakteriler ile mayanın üremeleri üzerinde baskılayıcı etkileri mikro dilusyon yöntemi ile Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu (MİK) tespit edildi. Partiküllerin sitotoksik etkileri sağlıklı hücre hattı (HDF) ve kanserli hücre hatları (U118, CaCo-2 ve Skov-3) ile incelendi.
Diyarbakır'daki yiyecek ve içecek işletmeleri çalışanlarının gıda güvenliği ile COVID-19 tedbirleri açısından algı düzeylerinin belirlenmesi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Keskin, Osman; Güngör, Aslı Çelikel
Bu çalışma yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerde üretim ve servis hizmeti süreçlerinde çalışan personelin gıda güvenliği ve Covid-19 tedbirleri açısından algı düzeylerinin ölçülmesi amacıyla Diyarbakır'da çalışan 387 çalışana uygulanmıştır. Araştırmada ölçüm aracı olarak anket kullanılmıştır. Örneklem grubuna erişim için kolayda örneklem yöntemi tercih edilmiştir. Ankette tanımlayıcı ve demografik bilgiler ile gıda güvenliği ile Covid-19 tedbirleriyle ilgili ifadelere yer verilmiştir. Çalışma kapsamında katılımcıların sosyo-demografik ve tanımlayıcı özellikleri, Covid-19 tedbirleri algıları ile gıda güvenliğine dair alt faktör olarak belirlenen gıda hijyeni ve araç gereç hijyeni algıları incelenmiştir. Puanların cinsiyet, gıda güvenliği ve hijyen konusunda eğitim alma ve değişkenlerine göre karşılaştırılmasında t testinden; yaş, öğrenim düzeyi, meslekteki çalışma süresi, unvan, çalışılan işletme tipi ve işletmede çalışılan bölüm değişkenlerine göre karşılaştırılmasında ANOVA testinden yararlanılmıştır. ANOVA testinde anlamlı farklılık görüldüğünde farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Tukey post hoc testi kullanılmıştır. Analizlerde güven aralığı %95 (anlamlılık düzeyi 0,05 p<0,05) olarak belirlenmiştir. Bulgular literatürle karşılaştırılıp raporlanmıştır. Sonuç olarak yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerde çalışan personelde yaş, cinsiyet, hijyen ve Covid-19 eğitimi alma, eğitim düzeyleri, mevcut işyerinde çalışma süreleri, çalıştıkları işletme türü, işletmede çalıştıkları bölüm, gıda hijyeni ve Covid-19 eğitimi alma durumları ile gıda güvenliği algıları ve Covid-19 tedbirleri algıları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunduğu tespit edilmiştir.
Solucan gübresinin makarnalık buğday (Triticum durum L.) çeşitlerinde verim ve verimle ilgili özelliklere olan etkisinin belirlenmesi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2021) Kalender, Nazlı; Doğan, Yusuf
Bu araştırma, Mardin'de 2018-2019 yetiştirme sezonunda solucan gübresinin makarnalık buğday çeşitlerinde verim ve verimle ilgili özelliklere olan etkisinin belirlenmesi amacıyla kuru şartlarda yürütürmüştür. Çalışmada GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezinde tescil edilmiş iki adet makarnalık buğday çeşidi (Hasanbey ve Zühre) kullanılmıştır. Organik gübre olarak üç farklı doz da (0-100-200 ve 300 kg/da) solucan gübresi kullanılmıştır. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada incelenen başaklanma gün sayısı (gün), bitki boyu (cm), tane verimi (kg/da), hasat indeksi (%) ve protein oranı (%) özelliklerinde hem çeşit hem de uygulanan gübre dozları arasında, biyolojik verim (kg/da), başak boyu (cm) ve tane sayısı (adet/bitki) bakımından ise uygulanan gübre dozları arasında (%0.1 ve 0.5) önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Bin tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı bakımında çeşit önemli çıkmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen sonuçlara göre; önemli çıkan tüm özelliklerde Hasanbey çeşidi Zühre çeşidine göre daha yüksek değerlere sahip olmuştur. Solucan gübresi uygulamalarında ise tane verimi bakımından en yüksek verim 443.3 kg/da ile dekara 300 kg solucan gübresi uygulamasından, en düşük verim 406.9 kg/da ile 0 kg/da kontrol uygulamasından elde edilmiştir. Protein oranı %12.6-14.0 arasında değişmiş en düşük protein oranı kontrol uygulamasından, en yüksek protein oranı ise en yüksek solucan gübresinin uygulandığı (300 kg/da) uygulamadan elde edilmiştir. Bin tane ağırlığı 38.3-40.1 g arasında değişmiş en düşük değer kontrol uygulamasından, en yüksek değer ise 300 kg/da solucan gübresinin uygulandığı uygulamadan elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Mardin bölgesi için tüm özellikler bakımından Hasanbey çeşidinin Zühre çeşidine üstünlük sağladığı, birçok özellik bakımından en iyi sonuçlar en yüksek solucan gübre dozu (300 kg/da) uygulamasından elde edilmiştir.
Fotoğraf Sosyolojisinin Kuramsal Temelleri Üzerine Bir Tartışma: Instagram Örneği
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2023) Kırdar, Diren; Çetin, Adnan; Çelik, Duygu
Bu tez kapsamında fotoğrafın geçmişten günümüze kadar olan değişimi ve gelişimi sosyolojik bir bakış açısıyla incelenmektedir. Bu çalışmanın amacı Walter Benjamin, Pierre Bourdieu ve Roland Barthes'ın fotoğraf hakkında yapmış oldukları açıklamalar üzerinden, günümüzde popüler bir sosyal ağ uygulaması olan Instagram'da fotoğrafın kullanımını değerlendirmektir. İlk bölümde mağara resimlerinden yola çıkılarak, insanlığın görüntüyü kayıt altına alma fikri üzerinden başlayarak fotoğrafın tarih boyunca süregelen değişimi, kullanım amaçları ve sanatla olan ilişkisi açıklanmaktadır. İkinci bölümde ise fotoğrafın Walter Benjamin'in aura kavramı, Roland Barthes'ın studium ve punctum kavramları ile Pierre Bourdieu'nun alan ve habitus kavramları üzerinden bir değerlendirilmesi yapılmaktadır. Üçüncü bölümde ise günümüzde fotoğrafın popüler kullanım alanı olan Instagram uygulamasının tarihi, kullanım amaçlarıyla birlikte, ikinci bölümde açıklanan kavramlarla kuramsal bir analizi yapılmaktadır.
Elektronik Reklamların Tüketicilerin Satın Alma Kararına Etkisi (Mardin Üniversitesi Öğrencileri Üzerinde Bir Alan Araştırması)
(2025) Ibrahım, Lidya; Hamad, Salah Aldın
Mardin Üniversitesi'nde elektronik reklamcılığın tüketicilerin satın alma kararı üzerindeki etkisini ortaya çıkarmayı amaçlayan bu çalışmanın iki alt amacı bulunmaktadır. İlk soru, Mardin Üniversitesi öğrencileri arasında elektronik reklam ile satın alma kararı arasındaki ilişkiyi bilmeyi amaçlamaktadır. İkinci soru ise farkındalık ve kalite gibi çekicilik faktörlerinin satınalma kararı üzerindeki etkisine odaklanırken, bu çalışmada ana aracı anket olan niceliksel tanımlayıcı anket yaklaşımını kullandık. Amaçlı örneğe güvendik. Araştırma evreninin çok çeşitli üniversite öğrencilerinden oluşması nedeniyle sadece Mardin Üniversitesi öğrencileri ile sınırlı olup, ulaşılan katılımcı sayısı (365) ve anketin amacına ulaşmaya yardımcı olacak veriler elde etmek amacıyla tasarlanmıştır. Hipotezleri test ederek yapılan anket, seçkin bir hakem grubu tarafından yönetildi ve onlar tarafından istatistiksel programa (SPSS) dayalı olarak analiz edildi. Güvenilirliğin yanı sıra niceliksel betimsel analiz, güvenilirlik testi, korelasyon testi ve çoklu regresyon kullanıldı. Bu çalışmada yapılan testler sonucunda şu sonuca varılmıştır: Sonuçlar arasında, kadın tüketicilerin sayısının erkeklerden daha fazla olduğu, yüzdelerinin %63'e ulaştığı, üniversite öğrencilerinin (lisans mezunu) en sık sorgulananlar olduğu ve yüzdelerinin %66 olduğu tahmin edildi. Ulaştığımız yüzdelerden, çoğu tüketicinin ekonomik durumunun ortalama olduğu ve yüzdelerinin %75 olduğu tahmin ediliyor. Ayrıca elektronik reklamlar, multimedya (resim ve video) kullandıklarında tüketicileri ikna etmeye ve etkileşime girmelerine yardımcı oluyor. Biçim Doğrudan reklam şirketleri ile yapılan elektronik reklamlar, tüketicilerin farkında olmadıkları pazarlarda ürünlerinin varlığından haberdar olmalarına ve tüketicilerin satın alma kararlarını değerlendirmelerine katkı sağlamaktadır. Elektronik reklamların satın alma kararları üzerindeki etkisi de olumludur. Tüketiciler için bu, ürünün fiyatı ve ekonomik düzeyleriyle bağlantılıdır. Tüketicilerin sürekli olarak elektronik reklamlara maruz kalması, onları satın alma isteği ve ürüne yönelik tutumları oluşturur. İnternette görüntülenen elektronik reklamları görüntüledikten sonra belirli bir ürün veya hizmet değişikliği. Tüketicilerin elektronik reklamlar aracılığıyla edindikleri bilgiler, onları satınalma kararlarında daha fazla motive etmekte, Mardin Üniversitesi öğrencileri arasında da tüketicilerin satın alma kararını olumlu yönde etkilemektedir. Dolayısıyla çalışma, elektronik reklamların tüketicilerin satın alma kararları üzerindeki etkisinin, özellikle farkındalık açısından önemli olduğu sonucuna varmıştır. Elektronik reklamlarda ürün farkındalığı, tüketicilere satınalma kararlarını etkileyecek yeterli bilgiyi sağlamaya çalışmaktadır. Düzeyinde yüzde 76olaraktahmin edildi ve şu bulgulara ulaşıldı: Çalışma bir dizi tavsiyeye ve bunlardan elde edilen sonuçlara yol açtı: tüketicilerle güven oluşturmak, onlarla iletişimde şeffaflığı sağlamak, daha fazla araştırma yapmak ve Açıklamalar ve ek bilgiler sağlayan çalışmalar. Elektronik reklamcılık ve elektronik reklamcılık konularıyla ilgili modern teknolojiler ve bunların tüketici davranışları üzerindeki yansımaları hakkında, tüketicileri hakları konusunda eğitmeye çalışmak ve onlara bilgileri konusunda karar verme yetkisi vermek. Anahtar Kelimeler: Teknoloji, Elektronik Reklam, Tüketici, Satın Alma Kararı.
Trabzonlu Aşık Sefai'nin hayatı ve eserleri
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2021) Tak, Fatih; Balıkçı, Şakire
Trabzonlu Âşık Sefai'nin Hayatı ve Eserleri adlı bu çalışma bir giriş iki bölümden oluşturuldu. Çalışmanın giriş bölümünde Âşık Sefai'nin âşıklık geleneği içerisindeki yerini tespit etmek amacıyla "Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı" hakkında bilgiler verildi. Birinci bölümde Âşık Sefai ile yapılan mülakat yöntemiyle bir görüşme gerçekleştirildi. Bu bölümde Âşık Sefai'nin hayatı, şiir icra ortamları ve yetiştiği ortam hakkında bilgi verildi. Her bölümde bölüm başlığıyla alakalı değerlendirmeler yapılarak Âşık Sefai ile bağlantı kuruldu. İkinci bölümde ise Âşık Sefai'nin şiirlerinin şekil özellikleri üzerine bir değerlendirme yapıldı. Aynı bölüm içerisinde şiirlerinde edebi sanatlar tespit edilerek örneklendirildi. Daha sonra şiirlerindeki konular üzerine bir tespit yapıldı. Yine bu bölümde şiirlerindeki mazmunlar tespit edilerek yorumlamada bulunuldu. Tüm bu değerlendirmeler bağlamında sonuç bölümünde Âşık Sefai'nin dinî – tasavvufî yönü ağır basan bir âşık olduğu tespit edildi. Teknolojik gelişimin etkisi, şiir icra ortamlarının değişmesi onu âşıklık geleneğinden koparmadığı ve günümüz şartlarına ayak uydurarak bu geleneği devam ettirmeye çalıştığı sonucuna ulaşıldı.
Türk eğitim sisteminin kademelendirilmesinin 4+4+4 bağlamında incelenmesi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Bedir, Pınar; Beltekin, Nurettin
Bu araştırmanın amacı, eğitim kademelendirmesini 4+4+4 bağlamında çözümlemektir. Bu kapsamda eğitim kademelendirilmesinin nedenlerini anlamak ve getiriliş nedenlerini, arka planını ve bunun ihtiyacı karşılama düzeyini öğretmenlerin ve okul idarecilerinin görüşlerinden yararlanarak belirlemek hedeflenmiştir. Araştırma sonuçları 4+4+4 sisteminden etkilenen bütün kesimler için sistemi daha iyi görebilme ve anlayabilme fırsatı sağlayacak olup özellikle eğitime yön veren eğitim bilimciler ve politika yapıcılar açısından örnek teşkil edecektir. Çalışma, nitel bir çalışma olup olgu bilim (fenomenoloji) araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Eskişehir ilinde amaçlı örneklemin maksimum çeşitlilik yöntemi ile seçilmiş öğretmenler ve okul yöneticileri oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından yüz yüze ve online görüşmelerle toplanmış olup içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Veri analizinden elde edilen bulgular; 4+4+4 eğitim kademelendirmesi, okula başlama yaşı ve 1.sınıfta farklı yaş gruplarının aynı sınıfta eğitim alması yönüyle pedagojik açıdan uygun olmadığı, eğitim alanındaki değişikliklere eğitim uzmanları ve uygulayıcılarından çok ülkeyi yöneten kişilerin siyasi görüşünün etkili olduğu sonucunu göstermektedir.
Kaderîlikle itham edilmiş râviler: Sahîh-i Buhârî örneği
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Emen, Muhammed Veysel; Özçelik, Fikret
Kaderî olmakla itham edilmiş birçok râvinin temel hadis edebiyatında rivayeti bulunmakla birlikte, bid'at ehli olmaları hasebiyle tenkid edildikleri vukû bulmuştur. Sahîh-i Buhârî'de de Kaderî râvilerin rivayet halkasında oldukları gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda Kaderiyye özelinde bid'at ehlinden rivayet alım şartları belirtilmiştir. Ayrıca Buhârî'nin rivayet aldığı; aralarında "imam", "muhaddis", "hâfız" olarak tanıtılanların olduğu ve çoğunluğu "sika" olarak vasıflandırılmış 28 kişiden oluşan râvilerin biyografileri incelenmiştir. İncelenen bu râviler hakkında yapılan ithamlar belirtilmiş, rivayet aktarımına engel teşkil edecek herhangi bir durumun olup olmadığı irdelenmiştir. Sonuç olarak Buhârî râvilerinden Kaderiyye'ye mensup olanların, Kaderî görüşleri sebebiyle cerh edilip edilmeyeceğine ve uygulamadaki problemlere dikkat çekilmiştir.
İşyeri Ruhsallığı ile Öznel İyi Oluş Arasındaki İlişkinin Öğretmenlerin Algılarına Göre İncelenmesi
(2024) Ceylan, İzzeddin; Karadaş, Halil
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin işyeri ruhsallığı ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Mardin ilinin Artuklu ilçesinde bulunan okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde çalışan 2814 öğretmen oluşturmuştur. Örneklem ise evreni temsil ettiğini düşünülen 563 öğretmenden oluşmaktadır. Evrenden örneklem alınırken olasılıklı örneklem yöntemlerinden olan tabakalı örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu, Özğan (2017) tarafından geliştirilen Öğretmen İşyeri Ruhsallığı Ölçeği ve Renshaw vd. (2015) tarafından geliştirilen ve Ergün ve Nartgün (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesi için SPSS paket programı kullanılmıştır. Çalışmada öğretmenlerin işyeri ruhsallığına ilişkin algılarının yüksek, 'özalgı' ve 'anlamlı iş' alt boyutlarındaki algının çok yüksek ve 'örgütsel değerler' ve 'aşkınlık' alt boyutlarında yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin öznel iyi oluş algıları ise hem ölçek genelinde hem de alt boyutlarda çok yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. İşyeri ruhsallığı ile öznel iyi oluş arasında pozitif, anlamlı ve orta düzeyde bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca işyeri ruhsallığının alt boyutları ile öznel iyi oluş alt boyutları arasındaki ilişki incelenmiş ve en güçlü ilişkinin işyeri ruhsallığının örgütsel değerler alt boyutu ile öznel iyi oluşun okul bağlılığı alt boyutu arasında olduğu, en zayıf ilişkinin ise işyeri ruhsallığının örgütsel değerler ile öznel iyi oluşun öğretim yeterliliği arasında olduğu görülmüştür. Ayrıca işyeri ruhsallığının öznel iyi oluşun anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve öznel iyi oluşta yaşanan değişimin %43'ünü açıkladığı tespit edilmiştir. İşyeri ruhsallığının öznel iyi oluşu olumlu etkilediği bulgusundan hareketle, eğitim kurumlarında öğretmenlerin ruhsallığını ve ruhsal ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanması ve buna yönelik etkinliklerin yapılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: İşyeri Ruhsallığı, Mutluluk, Öğretmen, Öznel İyi Oluş
الجهةُ بينَ الحدثِ والزّمنِ في الجملةِ العربيةِدراسةٌ نظريّة تطبيقيّة
(2024) Hasan, Ali Haj; Aladwanı, Khaled
Bu araştırma, olay ve zaman arasındaki farklılıkları, olayın ve zamanın bir araya geldiğini gösteriyor, eğer olayın ya da zamanın belirlenmesi, zamanın geçmişe, zamanına ve eve bölünmesi, geçmişe ilişkin farklılıklar ve zaman çizelgesini gösteriyorsa, eylem, güncelleme, şimdiki zaman, güncelleştirme, şiddet, kışkırtma, kuşkusuz, geçmişi, zamanını ve geri kalanını gösteriyor. İktidar, ikiye bölünmüştür: Birleşik Krallık'ta, birleşik krallık, birleştirilmiş krallığın bir parçasıdır; birleşmiş Krallığı'nın bir parçalarıdır; iktidarın bir kısmı da birleşmiştir. Taraf sadece bir eylemin yaşam süresi ile sınırlı değildir, aynı zamanda sözlü formülüne yayılır; bu formülün anlamları, bir tarafa ait eylemlerin değerlendirilmesinden kaynaklanmaktadır; çabaları nispeten haksız ve kurallara aykırıydı; çünkü onlar tanımlanan bağlamlara uymuyorlar, biz bunları sözlü ve dilsel bağlamla temsil eden taraflarla ilişkilendiriyoruz ve en önemli taraflar: bağımlılık, ayrımcılık, paylaşım, zayıflama, talep ve diğerleri. Bu çalışma, iki yönteme dayanmaktadır: Teorik: Temel terimlerin incelenmesi, tanımlanması, bölünmesi ve açıklayıcı örnekler olarak tanımlanır; Uygulamalı: teorik yönü, Yusuf'un kitabına pratik bir uygulama olarak uygulanır ve yön ve olayların etkilerini, yön ve zamanın etkilerini açıklanır. Anahtar Kelimeler: cümle, fiil, dilsel zaman, dilbilgisel zaman, morfolojik zaman, bölge, olay, artış harflerinin anlamları.
Gençlik merkezi müdürlerinin liderlik tarzları ile gençlik liderlerinin iş tatminleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2021) Özgeç, Adem; Işıkgöz, Mustafa Enes
Bu araGtırmanın temel amacı, Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı Gençlik Merkezlerinde görev yapan Gençlik Merkezi Müdürlerinin liderlik tarzları ile Gençlik Liderlerinin iG tatminleri arasındaki iliGkiyi incelemektir. Ayrıca Liderlik stillerinin çalıGanların iG tatminini etkileyip etkilemediğini araGtırmak ve eğer etkiliyorsa ne ölçüde etkilediğini inceleyerek, karGılaGılan sorunlar hakkında çözüm önerilerinde bulunmaktır. Bu amaç doğrultusunda; araGtırmada yöneticilik ve liderlik kavramları, liderlik tanımları, liderlik ile ilgili yaklaGımlar, GG tatmini ve liderlik tarzlarından bahsedilmiGtir. AraGtırmanın evrenini 2021 yılı itibariyle Gençlik ve Spor Bakanlığı"na bağlı Gençlik Merkezlerinde görev yapan 1294 Gençlik Lideri oluGturmaktadır. AraGtırmaya 279 gençlik lideri katılmıG, bu liderlerden 5"inin çevrimiçi anketi hatalı doldurduğu tespit edilmiGtir. Bu kapsamda araGtırmanın örneklemini 274 gençlik lideri oluGturmuGtur. Bu araGtırmada Betimsel türde iliGkisel tarama modeli kullanılmıGtır. AraGtırmada verileri toplamak için Weiss, David, England ve Lofquist (1967) tarafından iG doyumunu ölçmek amacıyla geliGtirilen ve 20 sorudan oluGan Minnesota GG Doyum Ölçeği ve Gençlik Merkezi Müdürlerinin liderlik Tarzlarını ve niteliklerini belirlemeye yönelik, Bass ve Avelio (1985) tarafından geliGtirilen Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği kullanılmıGtır. AraGtırma sonucunda; Gençlik liderlerinin, gençlik merkezi müdürlerinin liderlik tarzlarına iliGkin görüG ortalamalarının "DönüGümcü Liderlik" alt boyutunda (40,69±18,78), "EtkileGimci Liderlik" alt boyutunda (12,83±4,24) ve son olarak "Serbestlik Tanıyan Liderlik" alt boyutunda (8,44±4,38) olarak gerçekleGtiği görülmektedir. GG doyumu ölçeğine iliGkin değerler incelendiğinde, "Gçsel Doyum" alt boyutunda (42,73±10,17), "DıGsal Doyum" alt boyutunda (22,84±7,34) ve "Genel Doyum" (65,57±16,55) olduğu görülmektedir. Gençlik Liderlerinin, liderlik stilleri ölçeğine iliGkin değiGkenleri incelendiğinde yaG, cinsiyet, medeni durum değiGkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı görülürken, eğitim düzeyi bakımından bir farklılık olduğu tespit edilmiGtir. AraGtırmada katılımcıların, demografik özellikleri açısından iG tatmin düzeyleri incelendiğinde ise, yaG, cinsiyet, medeni durum değiGkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı görülürken, eğitim düzeyi bakımından bir farklılık olduğu tespit edilmiGtir. Diğer bir ifade ile kadın veya erkek, evli ya da bekâr, farklı yaGlarda çalıGanlar iGlerinden benzer düzeyde tatmin sağlamaktadırlar. Eğitim düzeyinde farklılık olması içsel doyumda lisansüstü eğitim düzeyine sahip bireylerin puan ortalamalarının lisans eğitim düzeyine sahip bireylere göre daha yüksek olduğu görülmektedir. DıGsal doyum ve genel doyumdaki farklılıklar incelendiğinde, lisansüstü eğitim düzeyine sahip bireylerin puan ortalamalarının lisans ve ön lisans eğitim düzeyine sahip bireylere göre daha yüksek olduğu görülmektedir.
Projections of Ashabul Hadith's Opposition To Kalam in Ibn Hazm
(2025) Atılgan, Feyzullah; Şahinalp, Hacer
İslam düşünce tarihinde, Hz. Peygamber'in vefatının ardından yaşanan siyasal, sosyal ve kültürel hadiseler, birçok düşünce ve akımın neşet etmesine yol açmıştır. Tarihsel süreçte yaşanan bu tür olaylar, zaman zaman kesin ayrışmaların ve çatışmaların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Her bir grup, kendisini hakikatin yegâne muhafızı olarak görmüş ve diğer grupları bid'atla suçlayarak dini prensipler temelinde dışlamıştır. Ashâbü'l-Hadîs, itikadî tartışmaların ön plana çıkmaya başlamasıyla fıkhî alandaki metodolojik yaklaşımını itikadî bir düzlemde de sürdürmeye çalışarak nassın anlam alanın sınırlarını aşmamaya ve bunun dışındaki yaklaşımları da reddetmeye yönelik bir eğilim sergilemiştir. Tarihsel süreçte bu eğilim, farklı zamanlarda ve mekanlarda kelâmcılara yönelik tenkit ve dışlanma şeklinde kendini göstermiştir. 384/994-456/1064 Tarihleri arasında Endülüs'te yaşan İbn Hazm, itikadî meselelerde kendine has bir metodoloji ile kelâmcılara yönelik tenkit ve dışlamada bulunmuştur. Ashâbü'l-Hadîs çizgisinde olan Zâhirîlik ve Zâhirîliğin ikinci kurucusu sayılan İbn Hazm, itikadî konularda Kur'an ve hadislerin lafızlarının izin verdiği ölçü ve sınırda kalarak bunun dışında yapılan te'vil ve aklî çıkarımlara mesafeli durmaya çalışmıştır. Onun bu yaklaşımı, bazen Ashâbü'l-Hadîs ile benzer yönleri olmakla birlikte kendine özgü bir yönteminin de olduğu anlaşılmaktadır.
Zâhid bin Muhammed'in Kitâb-ı Şem?î ve Sürûrî ?Alâ Dîvân-ı Hâfız adlı eseri (İnceleme-metin: 52A-103B vr.)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2019) Akgündüz, Cansu; Yakut, Ü. Emrullah
Bu çalışmada 16. yüzyıl şerh geleneğinin iki önemli ismi olan Sürûrî ve Şem?î"nin „'Şerh-i Dîvân-ı Hâfız"" adlı eserlerini tertip ederek „Kitâb-ı Şem?î ve Sürûrî ?Alâ Dîvân-ı Hâfız" ismiyle kaleme alan Zâhid bin Muhammed"in eseri „52a-103b Varakları Arası" transkripsiyonlu bir şekilde yazılmış ve metin çeşitli şekillerde incelenmiştir. Giriş bölümünde Türk Edebiyatındaki şerh geleneğine kısaca değinilmiştir. Birinci bölümde ise şerhin tanımı yapılmış ve şerh geleneğiyle ilgili bilgi verilmiştir. Ayrıca Hâfız"ın hayatı, edebi kişiliği ve eseriyle ilgili bilgi verildikten sonra Türk edebiyatında önemli Hâfız Dîvânı şerhlerine ve şârihlerine yer verilmiştir. Ayrıca 'Kitâb-ı Şem?î ve Sürûri ?Alâ Dîvân-ı Hâfız' adlı eseri kaleme alan mürettip Zâhid bin Muhammed"in hayatı ve eseri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise eserin şekilsel özelliklerine değinilmiş ve eserde iktibâs edilen sözlere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra şerh usûllerine bütüncül bir gözle bakılarak bu eserde takip edilen usûle dikkat çekilmiş ve eserin tasavvufi bakımdan değerlendirilmesiyle bu şerhlerin edebiyatımızdaki önemine değinilmiştir. Son olarak ise üçüncü bölümde Zâhid bin Muhammed'in ?Kitâb-ı Şem?î ve Sürûrî ?Alâ Dîvân-ı Hâfız' adlı eserinin 52a-103b varakları arası transkripsiyonlu bir şekilde aktarılmıştır. Şerhi derleyen kişi Zâhid bin Muhammed'dir. Hakkında elimizde bulunan tek bilgi eserin dua ve sebeb-i tertip bölümünde geçen ibarelerdir. Bu ibareler arasında eserin derlendiği tarih olan 'Hicri-1005 şaban' ve mürettibin ismi yer almaktadır. Çalışmamızın esas amacı ise daha önce üzerinde çalışılmamış olan Sürûrî ve Şem?î'nin Hâfız Dîvânı"na yazmış oldukları şerhlerin birleştirilmiş olan nüshasını incelemektir. Bu inceleme neticesinde Divan edebiyatında şerh geleneği, Hâfız'ın eserlerine yazılmış olan şerhler ve incelenmekte olan metnin şekilsel özellikleri ortaya konulmuştur.

Browse

Recent Submissions