Anatolian Avsars from the Perspective of History, Culture and Social Structure

Abstract

Araştırmamızın amacı; zengin tarihleri, derin kültürleri ve etkileyici toplumsal yapılarıyla benzersiz bir Türk topluluğu olan Avşarları tarih, kültür ve toplumsal yapı perspektifinden incelemek ve bu anlamda yapılacak çalışmalara katkı sağlamaktır. Eski kaynaklara göre Anadolu’nun kadim topluluklarından biri olan Avşarların kökeni Orta Asya bozkırlarına kadar dayanır. 24 Türk boyundan biridir. Bu boy: Oğuzların Bozok kolundan Yıldız Han’ın dört oğlundan en büyük oğlu olan Avşar'ın soyundan geldiği bilinmektedir. Elverişsiz iklim şartları, yetersiz otlaklar, salgın hastalıklar ve savaşlar gibi birçok nedenlerden dolayı Orta Asya’dan Oğuz Boyları ile birlikte göç eden ilk Türk boylarından bir tanesidir. Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar gelen bu göç dalgasında Avşarlar Batı Asya, Türkmenistan, İran, Irak, Suriye, Afganistan ve Azerbaycan gibi coğrafyalara da yerleşmişlerdir. Anadolu’ya Türklük bilincinin yerleşmesinde etkin rol oynamışlardır. Türklerin İslamiyet kabulü ile birlikte Avşarlar da İslam dinini kabul etmiş ve Gök tengri inanışını bırakmıştır. Yaşadıkları coğrafyalarda farklı mezhep ve kültürlerden etkilenmiş olan Avşarlar İran Safevi İmparatorluğunun yönetim kademesine kadar çıkmış bir Türk boyudur. Malazgirt Savaşından hemen sonra, Anadolu’ya zamanın diğer Türkmen boylarıyla beraber göç etmiş olan Avşar Türkmenleri, Anadolu Selçuklu Devleti’nin kenar bölgelerine yerleştirilmişlerdir. XI. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulmasıyla Avşarlar, bölgede etkin bir güç haline gelmişlerdir. XIII. Yüzyılda başlayan Moğol istilasıyla birlikte Anadolu'da göçebe bir hayata yönelen Avşarlar Osmanlı Devleti'nin egemenliği altında yaşamışlardır. Bu gün Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde yerleşmiş Avşarların bir kısmı yerleşik hayata geçerken diğer kolu ise geç dönemlere kadar Anadolu’nun güneyinde Konya ve Karaman çevreleri başta olmak üzere birçok Anadolu şehrinde yarı göçebe bir hayat tarzı benimsemişler.