The Impact of Healthcare Professionals’ Metacognition and Cognitive Flexibility on Their Coping Skills with Stressful Situations: Descriptive and Cross-Sectional Research

Abstract

Amaç: Bu araştırma, sağlık çalışanlarının üstbiliş ve bilişsel esneklik düzeylerinin stresli durumlarla başa çıkma becerilerine et kisini belirlemeyi amaçlayan tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, bir ildeki eğitim ve araştırma has tanesinde 15 Ekim-15 Aralık 2024 tarihleri arasında, aktif görev yapan 180 hekim ve hemşireyle yürütülmüştür. Veriler, kişisel bilgi formu, Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE), Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ 30) ve Stresli Durumlarla Başa Çıkma Envanteri Kısa Formu (SDBÇE-21) ile toplanmış, analizler SPSS 25.0 programıyla yapıl mıştır. Bulgular: Sağlık çalışanlarının ölçeklerden aldıkları toplam puan ortalaması incelendiğinde, “ÜBÖ-30” 72,87±15,35, “BEE” 77,64±10,62 ve “SDBÇE-21” 66,55±13,81 olduğu belirlendi. ÜBÖ 30 ile BEE toplam puanları arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu, ÜBÖ-30 ile SDBÇE-21 toplam puanları ve duygusal odaklı başa çıkma alt ölçeği arasında orta düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi (p<0.01). Regresyon ve aracılık analizleri de üstbilişin, bilişsel es nekliği azaltarak stresle başa çıkmayı dolaylı yoldan etkilediğini gös termiştir. Sonuç: Üstbiliş puanlarının yüksek olması, sağlık çalışanlarında patolojik üstbiliş özelliklerinin varlığına işaret etmek tedir. Bu durum, bilişsel esnekliği azaltarak stresle başa çıkma bece rilerini olumsuz etkileyebilir. Bilişsel esneklik düzeyi, çözüm odaklı yaklaşımı yansıtsa da yüksek üstbiliş bu beceriyi sınırlayabilir. Bu nedenle üstbilişsel farkındalığın sağlıklı düzeyde tutulması ve esnek düşünmeyi destekleyici eğitimlerin yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Objective: This descriptive and cross-sectional study aimed to determine the effect of healthcare professionals’ levels of metacognition and cognitive flexibility on their ability to cope with stressful situations. Material and Methods: The study was conducted between October 15-December 15, 2024, with 180 physicians and nurses actively working in a training and research hospital located in a province. Data were collected using the personal information form, Cognitive Flexibility Inventory (CFI), Metacognition Questionnaire 30 (MCQ-30), and the Brief Coping Orientation to Problems Experi enced (COPE) Inventory (Short Form). The data were analyzed using the SPSS 25.0 statistical software. Results: When the mean total scores of healthcare professionals on the scales were examined, the mean total scores of the participants were 72.87±15.35 for the MCQ-30, 77.64±10.62 for the CFI, and 66.55±13.81 for the Brief COPE Inven tory. A statistically significant negative correlation was found between MCQ-30 and CFI total scores, while a moderate positive correlation was observed between MCQ-30 and both the Brief COPE total score and its emotion-focused coping subscale (p<0.01). Regression and me diation analyses indicated that metacognition negatively affected cog nitive flexibility, which in turn indirectly influenced coping strategies. Conclusion: High metacognition scores indicate the presence of patho logical metacognitive traits among healthcare professionals. This may impair cognitive flexibility and negatively affect stress coping abilities. Although cognitive flexibility scores reflect a solution-oriented ap proach, high metacognition can limit this capacity. Therefore, it is rec ommended to maintain functional metacognitive awareness and promote training programs that support flexible thinking.