Müslüman Olmayan Unsurlar ve İhbât Sorunu

Abstract

Mezhepler, İslam tebliği doğru bir şekilde ulaştığı halde müslüman olmayan birinin iyi de olsa amellerinin boşa gideceği konusunda hemfikirdir. Bu görüş, küfredenlerin amellerinin boşa gideceğini bildiren ayetlerin yorumuna dayanır. Buna literatürde “ihbât” denmiştir. Ayetlerde ihbâtın nedeni küfür olarak gösterilmiştir. Kelamcıların küfür kavramını, dinin aslından (zarûrât-ı dîniyye) olduğu kesinlikle bilinen hususların tamamını veya bir kısmını kalben tasdik etmemektir, şeklinde tanımlaması İslam dışı bütün inançların küfürde sayılmasını gerektirmiştir. O nedenle İslâm dışı bütün unsurların iyi de olsa bütün amellerinin boşa gideceği fikri İslâm düşüncesinde kabul görmüştür. Fakat günümüzde bu görüş, diğer insanlara karşı adalete aykırı bir şekilde Müslümanlara bir imtiyaz sağlamsı anlamında Kur’ân hakkında kuşkulara neden olmuştur. Bu çalışma, tebliğ ulaştığı halde Kur’an’a göre ihbâtın İslâm dışı bütün inançları kapsamadığını ileri sürecektir. Bu iddiasını gerekçelendirmek içi Kur’ân semantiği içinde küfür kavramının anlamını tespit edecektir. Bununla kelamcıların küfre getirdiği tanımın ayetlerde geçen küfür kavramını tam olarak karşılamadığını gösterecek ve böylece ihbâtın her İslâm dışı unsur için geçerli olmadığını gerekçelendirmeye çalışacaktır.