Lı Gorî Pîvanên Edebıyata Zarokan Nırxandına Metnên Edebî yên Kıtêbên Dersa Kurdî ya Hılbıjêrkî

Abstract

Since 2012, the elective Kurdish course has been offered in Turkish middle schools. Four textbooks have been prepared as instructional materials for this elective course. These materials aim to develop students' four language skills. In order to improve reading skills, the textbooks include a large number of texts, which were prepared with both didactic and literary qualities. The focus of this thesis is on the literary texts. The aim of the study is to evaluate the literary texts included in these four textbooks in terms of content and form. Accordingly, this thesis adopts the content analysis method, one of the qualitative research approaches. Within this method, the literary texts to be evaluated were first identified. A total of 400 texts were found in the four books, of which 85 were identified as literary texts. Six categories were determined for the evaluation within the content analysis. The literary texts in the textbooks were assessed under the sub-headings of child reality, child-appropriateness, narrative, core values and unit themes, language, and visual design (figures and images). The findings indicate that, in terms of both content and form, these texts contain certain deficiencies, errors, and elements of deliberate authoritative intervention.

Li Tirkiyeyê dersa kurdî ji sala 2012an heta niha di dibistanên navîn de wekî derseke hilbijêrkî tê dayîn. Ji bo dersa hilbijêrkî çar kitêbên dersê wekî materyal hatine amadekirin. Di van materyalan de hewl hatiye dayîn ku ji aliyê çar şiyanên zimanî ve xwendekar bên perwerdekirin. Di van pirtûkan de şiyana xwendinê ya xwendekaran bi piranî bi metnan hatiye têrkirin. Ev metn dîdaktîk û edebî ne. Di vê xebatê de armanca me ew e ku nirxandineke şiklî û naverokî ya metnên edebî li ser van çar kitêban bê kirin. Ji bo gihîştina vê amancê me di vê xebatê de di bin rêbaza vekolîna çawaniyê de metoda analîza naverokê esas girt. Li gorî vê metodê me pêşî metnên edebî yên ku dê bên nirxandin destnîşan kirin. Di her çar kitêban de bi temamî 400 metin hatin tesbîtkirin. Ji nav van metnan yên edebî bi giştî 85 heb hatin tesbîtkirin. Dîsa di çarçoveya metoda analîza naverokê de me sernav diyar kirin. Metnên edebî li gorî sernavên rastiya zarokan, îzafîyeta zarokan, vegêran, ziman, nirxên bingehîn û temayên unîteyan û şikl û wêneyan hat nirxandin. Piştî nirxandinê em gihîştin wê qenaetê ku ji aliyê şiklî û naverokî ve hin kêmasî, xeletî û midaxaleyên otorîter ên bi zanetî di metnên edebî yên van her çar kitêban de hene.