Gelenekten Günümüze Ailede Cinsiyet Rollerinin Değişimde Kadın Eğitiminin Rolü

Abstract

Bu makalede, geleneksel aile yapılarında kadınlara atfedilen toplumsal cinsiyet rollerinin tarihsel kökenleri ile bu rollerin zamanla nasıl dönüştüğü ve bu değişimde kadın eğitiminin nasıl etkili olduğu incelenmiştir Geleneksel aile yapılarında kadınların rolü çoğunlukla bakım, hizmet ve duygusal destek alanında yoğunlaşmış; karar alma süreçlerinde ise daha sınırlı bir görünürlükle yer almışlardır. Eğitime erişimin sınırlı olduğu bu dönemlerde kadınların aile içi görev dağılımı sabit kalmış, erkek otoritesine dayalı yapı baskınlığını Cumhuriyet sonrası dönemde ve özellikle 1980’li yıllardan itibaren kadınların eğitim oranlarında yaşanan artış, aile içi rollerde dönüşümün önünü açmıştır. Eğitimli kadınlar sadece bilgi ve beceri kazanmakla kalmamış, aynı zamanda ekonomik yaşamda daha aktif hâle gelerek aile yapısında söz sahibi olma oranlarını da artırmıştır. Kadınların eğitimiyle birlikte aile içi karar alma süreçlerinde daha dengeli bir dağılım ortaya çıkmış, çocuk yetiştirme pratikleri değişmiş ve ev içi iş bölümü yeniden şekillenmiştir. Makalede, mevcut literatür ve Türkiye’deki güncel veriler ışığında, kadın eğitiminin aile rolleri üzerindeki etkisi çok boyutlu olarak değerlendirilmiş; yapısal, kültürel ve ekonomik unsurlar dikkate alınmıştır. Kadın eğitiminin bireysel faydalarının yanı sıra, aile yapısında daha demokratik, katılımcı ve eşitlikçi ilişkiler kurulmasına katkı sağladığı görülmüştür. Bununla birlikte kırsal bölgelerde hâlen eğitime erişim sorunları yaşandığı, geleneksel değerlerin bu dönüşüm sürecini sınırladığı da tespit edilmiştir.