Platon’un Er Mitosu Bağlamında Yaşam, Ölüm ve Özgürlük Üzerine Bir Analiz

Abstract

Platon, Yunan felsefe geleneği içinde kendine özgü düşünce ve yöntemle öne çıkmış bir filozoftur. O, aynı zamanda tüm dünyaya mal olmuş teorileriyle de çok önemli bir kişiliktir. Onun çalışmalarında derin bir bilgi birikimi ve tükenmeyen bir araştırma tutkusu olduğu açıktır ve bu durum okuyucuyu heyecanlandıran ve sorgulamaya sevk eden bir karaktere sahiptir. Platon, sadece Yunan mitolojisi, dini ve kültürünü araştırmamış, diğer toplulukların kültürlerini de merak etmiştir. Onun öne çıkardığı temel sorunlardan biri de insanın bu dünyadaki amacının ne olduğudur. Ancak Platon bir benzetme ve metafor ustası olduğu için düşüncelerini açıklamak ve tartışmak için farklı yöntemlere başvurmuştur. Yaşam, ölüm ve seçme özgürlüğü üzerine bir değerlendirme yapabilmek için başvurduğu örnek ise Devlet eserinin sonlarında yer verdiği Pamphylialı Er Mitosu’dur ve o, bunu şaşırtıcı bir biçimde işlemiştir. Eserin bu mitosla bitirilmiş olmasının farklı anlamları olsa da Platon’un amacı bu dünyada yapılan her şeyin öte dünyada da bir karşılığı olabileceğini göstermeye veya hatırlatmaya çalışmak olmuştur. Bu mitosta onun odaklandığı ve öne çıkarmaya çalıştığı şey, insanın erdemli bir yaşamı özgür bir şekilde ve kabul ederek seçmesi gerektiği üzerinedir. Bu çalışmanın amacı, Platon’un Er Mitosu bağlamında anlatmaya çalıştığı insanın seçme özgürlüğü üzerine bir analiz yapabilmektir. Bununla birlikte bu mitolojik anlatıda felsefesinin en önde gelen sorunlardan birisi olan erdemli bir yaşam sürmenin koşulları tartışılmıştır. Yaşam ve ölüm diyalektiğinin öne çıkarılmış olmasının yanında Platon hem bu dünyada hem de öte dünyada adaletli bir yargılamanın olması gerektiğini öne sürmüştür. Adil bir yargılamanın varlığı ise iyi ve kötü eylemlerin özgür bir seçimle gerçekleştirilmesine bağlıdır.